Homenaxe a Sara Jato

Redacción.-

O IESCHA (Instituto de Estudos Chairegos) organiza o vindeiro sábado 21 de xaneiro de 2017 a partir das oito do serán na Casa da Cultura de Vilalba, un acto de homenaxe a Sara Jato Álvarez que constará dos seguintes apartados:

- PRESENTACIÓN DO CADERNO DE ESTUDOS CHAIREGOS, Nº 8 no que intervirán o presidente do Iescha, Manuel Castro Santamariña, e Martin Pawley, autor dun artigo sobre Agustín Fernández Paz, a quen vai dedicado este Caderno. 

- ACTO DE ENTREGA A SARA JATO DA PLACA E DO DIPLOMA DE SOCIA DE HONRA DO INSTITUTO DE ESTUDOS CHAIREGOS segundo o acordo tomado por unanimidade na última Asemblea Xeral do Iescha. Neste acto intervirán Marisa Barreiro, vicepresidenta do Iescha, Rafa Yáñez, poeta e sobriño da homenaxeada, así como outras persoas.

- APARTADO MUSICAL correrá a cargo do Grupo de Cámara da Banda de Música de Vilalba que interpretarán dúas pezas que seguro serán do agrado do público asistente.

17 de xan. de 2017

Joe Nuñez-Miño na Casa das Insuas

Redacción.-

Este venres 20 de xaneiro ás 19:30 no C.E.N Casa das Insuas (Rábade, Lugo), Joe Núñez-Miño, Doutor en ecoloxía tropical, falaranos do traballo que o Bat Conservation Trust (a maior entidade das que traballan no estudo e conservación dos morcegos en Europa) realiza con estes mamíferos voadores no Reino Unido.

Esta charla encádrase nas actividades previstas polos compañeiros de Drosera neste 2017 para celebrar os 10 anos do seu programa de conservación e estudo dos morcegos "Morcegos de Galicia" .

Poesías penduradas das farolas (2ª ed.)

Redacción.-

Segunda edición de POESÍAS COLGADAS DE FAROLAS, con poemas manuscritos da NPG Nova Poesía Guitirica, Martiño Maseda e Raúl Gómez Pato coa temática contra a viomencia machista.

A partires do vindeiro sabado 7 de xaneiro, Guitiriz será un libro comectivo de poemas contra a violencia de xénero e as farolas as suas páxinas a pé de rúa.

@s poetas da NPG Judiña de Lea, Jaki Quintela, Mar Beres, Fátima Fernández, Antón de Guizán, Pas Veres, Luz Campello, Xelo Teijido, André da Ponte, Xosé Antón Cascudo, Adriana Quijada, o vilalbés Martiño Maseda e o gañador do I Premio de poesía Díaz Castro Raúl Gómez Pato, encherán de versos a vila da pedra e da auga nesta II edición de POESÍAS COLGADAS DE FAROLAS 2017 de poemas achegados á xente e de compromiso contra o terrorismo contra as mulleres.

O mencer do domingo 8 de xaneiro en Guitiriz será un xigantesco poemario de versos libres clamando contra a viencia e as farolas darán luz ademáis de alumear as noites.

5 de xan. de 2017

Aparece o brinde perdido de Conxo

Redacción.-

Un documento "histórico" que se cría perdido, o "Brindis" que pronunciou o estudante de Menciña Luís Rodríguez Seoane no histórico Banquete de Conxo, foi localizado na Biblioteca Nacional de España. Trátase do terceiro brinde pronunciado no banquete do 2 de marzo de 1856.

A localización do documento, o pasado decembro, foi posible grazas á xestión dos filólogos Damián Suárez e Xurxo Martínez González, conta a editorial. Este último é un dos coautores da obra "Os últimos carballos do Banquete de Conxo", que acaba de publicar Alvarellos Editora e onde este recentemente achado documento incluirase como separata, aínda que para unha segunda edición da obra está previsto que apareza como apéndice especial.

Até hoxe coñecíanse outros dous brindes pronunciados baixo a carballeira de Conxo, os dos poetas Aurelio Aguirre e Eduardo Pondal, pero críase perdido, mesmo inexistente, o do terceiro dos organizadores daquel encontro, Luís Rodríguez Seoane. Alvarellos resalta que o achado na Biblioteca Nacional do terceiro documento permite completar os tres pronunciamientos feitos naquel insólito acto democrático que convocou nunha mesma mesa a estudantes e artesáns.

O brinde de Rodríguez Seoane está escrito en castelán e estruturado en once cuartetos. Está impreso nunha folla volandera para facilitar a súa difusión de man en man pola cidade e saíu da mesma imprenta que o de Aurelio Aguirre, informan desde Alvarellos.

4 de xan. de 2017

Entrar aos Vilares o 3 en Vilalba

Redacción.-

O próximo dia 3 de Xaneiro, preséntase en Vilalba o documental ENTRAR AOS VILARES,de Cibrán Tenreiro e producido pola Asociación Sociocultural Lareira de soños.

A proxección será ás 20:30 da tarde no Centro Cultural e Recreativo de Vilalba e organizado polo IESCHA Instituto de Estudos Chairegos.

Unha vez rematado o pase, de 55' de duración haberá un.coloquio entre o público e os produtores Pas Veres e Antón de Guizán da Lareira de soños.

Comenza así unha serie de proxeccions por Galicia do filme que seguirá por Betanzos, Lugo, Lalín, A Coruña, A Mariña, Costa da Morte, Ourense, e algúns festivais e mostras neste vindeiro ano.

Engadimos sinopse e teaser, e en arquivos adxuntos ficha técnica e cartel.

SINOPSE:

Tres mozos entran a unha parroquia de Guitiriz que descoñecen co encargo de realizar un documental syobre ela. Entón: 

1) Preguntan aos veciños tentando comprender a identidade do lugar seguindo unha cita de Charles Seignobos que leron na universidade: “Lamento non ter podido tratar máis que dunha maneira moi incompleta os feitos da vida cotiá, alimentación, vestido, habitación, usos de familia, dereito privado, diversións, relacións de sociedade, que constituíron o principal interese da vida para a enorme maioría de individuos”.

2) Tentan vincular o que aprenden á súa propia identidade e ás súas propias experiencias, sendo da primeira xeración das súas familias que non naceu na aldea. E cuestionan o resultado: non queren dar outra visión nostálxica do rural pero non teñen claro se o conseguen.

3) Pasean por leiras e casas abandonadas, xogan, distraense mirando aos animais e desvíanse das súas propias intencións como se estiveran facendo un vídeo doméstico.


Watch this video on Vimo:
https://vimeo.com/189907926

3 de xan. de 2017

Hoxe concerto do Trío do Acivro

Redacción.-

Hoxe xoves ás 18/30 h na Biblioteca Pública Ánxel Casal de Santiago de Compostela, VII concerto de Nadal a cargo do Trío do Acivro. 

Luis Soto, (Frauta traveseira)  e os seus fillos Lucas (Violín) e  Cecilia (Violoncello).

Os nen@s que asistan poden traer o seu instrumento. 

29 de dec. de 2016

XXXI Festival de Polifonía e Panxoliñas

Redacción.-

O domingo, día 8 de xaneiro de 2016, no Auditorio Municipal de Vilalba, a partir das 20:30 horas, terá lugar o XXXI FESTIVAL DE POLIFONÍA E PANXOLIÑAS que organiza a CORAL POLIFÓNICA VILALBESA en colaboración co CONCELLO DE VILALBA.

22 de dec. de 2016

A historia dos Garbo contra Hitler

Redacción.- A historia de Joan Pujol e a lucense Araceli González foi “a dun matrimonio que un día decidiron que ían tombar a Hitler" e, tras "moitas peripecias", conseguírono", unha "historia incrible" que agora José de Cora retoma na súa última novela, El estornudo de la mariposa.

O libro presentouse onte na librería Couceiro de Santiago. Ademais do autor, interviu o seu sobriño e tamén xornalista e escritor, Diego de Cora, que fixo unha descrición dos protagonistas da novela.

Froito dun traballo documental realizado polo autor, o libro "dá corpo" a modo de novela á historia do matrimonio formado por Pujol e González que, en plena II Guerra Mundial, convenceron ao Goberno alemán de que eran espías ao seu servizo para axudar aos aliados a que se desenvolvese con éxito o Desembarco de Normandía. 

"A historia atrápache porque é incrible", dixo, nunha entrevista concedida a Europa Press, o autor, que traballou durante anos na recopilación de información. O seu vencello cos protagonistas nace de Lugo, dado que o pai de José de Cora era "curmán de Araceli", mentres que a súa nai era "amiga de mocidade". 

Coa protagonista da súa novela tivo o seu primeiro contacto en Madrid, cando se trasladou para estudar xornalismo e, máis tarde, cando era director do diario El Progreso e Araceli González chamouno para poñer unha esquela para Joan Pujol. "Eu non sabía que estivera casada con el", indicou o escritor, que lembra que naquel momento, a finais dos anos 80, xa era coñecido que Pujol exercera como espía dobre durante a II Guerra Mundial. Aínda que José de Cora entrevistou a Araceli con posterioridade, ela mentiulle" e díxolle que "nunca soubo a que se dedicaba" o seu marido. O resto desta apaixoante historia, nas páxinas de El estornudo de la mariposa.

______________

Foto: Moncho Paz

15 de dec. de 2016

Museos para todos tamén no Nadal

Redacción.-

Os museos integrados na Rede Museística da Deputación de Lugo convocan o programa de obradoiros e actividades para este Nadal 2016.

Cada un dos museos desta Rede (Museo Provincial de Lugo, Museo Provincial do Mar, Museo Fortaleza San Paio de Narla e Museo Pazo de Tor) desenvolven diferentes actividades nas respectivas sedes e para todas as idades, tendo en conta as peculiaridades das coleccións que albergan e as demandas do seu público visitante.

O prazo de inscrición paras as actividades que o precisan comeza o 15 e remata o 17 de decembro, e esta debe formalizarse no Museo onde se vaia realizar a actividade.

Achéganse os programas individualizados de cada un dos Museos.

14 de dec. de 2016

A música amorosa das palabras

Redacción.-

Este xoves día 15 ás 20 no Teatro Colón da Coruña a Casa-Museo Manuel María e a Fundación Manuel María de Estudos Galegos clausurarán o intenso ano de actividades que viñeron desenvolvolvendo con ocasión do Ano Manuel María cun concerto, A música amorosa das palabras, que será de entrada libre até completar o aforo, en que os versos de Manuel María serán interpretados e musicados por tres grandes da música galega: Uxía, Xabier Díaz e Guillerme Fernández.

Estes repasarán a través de vinte pezas a poética máis diversa de Manuel María, desde os poemas amorosos e máis íntimos até aqueles outros máis comprometidos coa defensa da lingua galega, pasando polos máis irónicos e mesmo polo canto emocionado á súa casa natal de Outeiro de Rei, hoxe convertida en Casa-Museo do escritor. Non faltarán tampouco as adaptacións de poemas, xa cancións emblemáticas, como “O carro” ou “Breve manual para deprender a señorito”.

O concerto é o broche final a un ano intensísimo, ao tempo que un recoñecemento, por parte da Fundación Manuel María e a Casa-Museo Manuel María ás entidades culturais, veciñais ou deportivas, bibliotecas públicas, centros de ensino e profesorado, xente do teatro que puxo en escena nove pezas da súa autoría, grupos musicais que fixeron cancións dos seus poemas, medios de comunicación e tantísimas persoas que contribuíron de forma decisiva para que a sociedade galega siga percibindo a Manuel María como un intérprete dos soños colectivos das galegas e galegos.

Para asistir a este concerto é preciso retirar o billete-invitación na billeteira do Teatro Colón o mesmo día 15 en horario de 12 a 14 h ou de 17 a 20 horas.

Xermolos en Bruxelas

Alfonso Blanco.-

Ao recibir o convite para participar no encontro sobre “A situación da cultura galega”  no Parlamento Europeo, en Bruxelas, o 7 e 8 de decembro, Xermolos decidiu plantexar nel a situación da Casa de Díaz Castro, en ruinas, na voz dos dous nosos representantes que viaxan na comisión que elaborou a “Declaración” que imos ler alí “sobre a situación da cultura galega e das e dos profesionais do sector”, e solicitar a súa axuda para a recuperación, un reflexo máis da falla de apoios que sofre a nosa cultura, sobre todo no rural. É unha teima non doada para unha Asociación Cultural sen fin de lucro, que leva 40 anos loitando pola cultura coma unha ferramenta para crear vida no noso país, mantendo o Festival de Pardiñas, 37 edicións, abrindo unha biblioteca todos os días, encontros dinamizadores das nosas raíces... Cando o poeta retorna a Galicia despois de vivir en Madrid a maior parte da súa vida, converte a nosa asociación no seu segundo fogar, e Xermolos comprometeuse a reivindicar a súa poesía e compromiso co noso pobo. Era un escritor descoñecido para as e os veciños e un dos cumios da literatura galega para os criticos literarios. Para nosoutros a súa casa natal ten espírito e futuro, non son só unhas paredes, e aínda que loitamos para que todas as casas teñan vida e non haxa ninguén que non teña casa, temos a garantía de que este espazo máxico vai converterse nun manancial de enerxía para visualizar e revitalizar a nosa cultura rural.

Partimos da experiencia que tivemos coa obra do poeta. O pobo non a coñecía. Cando finou deixounos os seus versos inéditos, pertenzas persoais, apuntes..., e cando no 2014 a Real Academia Galega e a Xunta de Galicia lle dedicaron a Festa das Nosas Letras e o Ano Díaz Castro, Xermolos sinteu a responsabilidade de devolver ao pobo a súa obra inédita, e os investigadores publicaron a súa poesía completa e outros escritos. Non podíamos ser egoistas e seguir gardando esta herdanza literaria, só para nosoutras e nosoutros.

Agora queremos facer o mesmo coa súa casa, devolvela ao pobo porque lle pertence, non para convertela nun museo nin nun campo temático, senón nun espazo de iniciativas para todas as asociacións do pais que queiran facer algo polo noso rural: debates sobre cooperativismo, montes comunais, os nosos sinais de identidade, olimpiadas populares, ecoloxía, e todas as facianas da nosa cultura..., ademáis de ser o lugar para dar a coñecer a obra de Díaz Castro e dos outros autores da Terra Cha que consideramos as e os poetas dos ríos, porque son e foron os que cantaron a súa importancia vital na nosa paisaxe e queremos que esta casa sexa unha chamada a conservalos dun xeito sostible.

Diaz Castro é un facho aceso para as novas xeracións: foi o coordinador de tradutores do Consello de Investigacións Científicas de Madrid pois domainaba 17 idiomas europeos, e por esta profesión traducía todas as temáticas da ciencia, literatura, tecnoloxía actuais, e ata que finou o seu idioma cotián foi o galego que mamou, e foi un entusiasta da cultura, ciencia e tecnoloxía das e dos labregos que nós agora queremos conservar nesta casa: o tear da súa irmá, as butacas do desaparecido cinema de Guitiriz xa que a súa afección era ir ao cinema, os pupitres dunha vella escola pois a súa vivenda foi a primeira escola dos Vilares, a primeira biblioteca de Xermolos que el converteu no seu lecer, e ferramentas de labregos e artesáns de comezos do s. XX que conformaron a súa familia: carpinteiros, canteiros, escribintes.

3 de dec. de 2016

Quico Cadaval na Casa Museo Manuel María

Redacción.- O auditorio da Casa-Museo Manuel María, dentro da súa programación cultural de outono, acollerá este vindeiro venres 2 de decembro o espectáculo humorístico do actor, director teatral e narrador de historias Quico Cadaval. Este contará, ás 20.30 hrs, en Outeiro de Rei, unha historia que leva por título Manoel o aduaneiro.


Segundo o actor ribeirán, “en Manoel o aduaneiro regresan as anédotas do mundo labrego desaparecido, nos tempos en que as vacas eran sagradas e o pan máis caro que o marisco. No espectáculo invocaranse a través da palabra historias de vida en que non faltan mariñeiros, cans de raiba, orquestrinas, militares, naufraxios, barbeiros, leiteiras, escapados, mozas, sementais, curas, desembarques, alcaldes (fascistas), auroras boreais, parteiros, doutores, o Santo Eleuterio, unha noiva, un aduaneiro e vacas, moitas vacas”.


As entradas par o espectáculo están xa á venda e teñen un prezo de 5 euros. Pódense reservar por anticipado a través do teléfono 698 177 621 ou do correo electrónico contacto@casamuseomanuelmaria.gal. Poderanse retirar desde unha hora e até 10 minutos antes do inicio da función. Nese momento poranse á venda as entradas que non foren reservadas, se as houber. Dado que o aforo do auditorio da Casa-Museo Manuel María é limitado, a organización recomenda optar pola reserva previa. 


29 de nov. de 2016

A poesía mística e cívica de Díaz Castro

Redacción.-
Na Casa das Palabras de Guitiriz terá lugar o xoves, 1 DE DECEMBRO, ás 19 horas a presentación do libro A poesía mística e cívica de XOSÉ MARÍA DÍAZ CASTRO de Xosé Lois García, coa intervención de Rubén Aramburu e o autor e un CONCERTO DE MINI E MERO. O acto está organizado pila A. C. Xermolos.

Estévez e o futuro de Compostela

Redacción.- O restaurante compostelán Mesón de Lázaro acollerá o vindeiro xoves 1 de decembro, ás 21 horas, unha cea-coloquio con Xerardo Estévez, arquitecto e ex alcalde de Compostela, que será o protagonista da III edición das Noite(s) Xove(s), un evento no que diserta un convidado de prestixio sobre cultura e actualidade, cun produto gastronómico de tempada como desculpa para a xuntanza e mailo posterior debate. O prezo do menú, elaborado especialmente para a ocasión, é de 20 euros, previa inscrición no teléfono 981 576525.

Esta “maridaxe de gastronomía e cultura”, así calificada por Pepe Mata, propietario do Mesón de Lázaro, está coordinada polos xornalistas Moncho Paz e Fermín Galindo, e nesta ocasión contará coa presenza do escritor e filósofo Antón Baamonde, que será o encargado de presentar a Xerardo Estévez e contextualizar as súas etapas como alcalde da cidade.
Xerardo Denís Estévez Fernández (Compostela, 1948) é arquitecto pola Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona. Establecido en 1972 en capital de Galicia, exerceu como arquitecto e urbanista formando con outros profesionais o equipo Oikos, e realizou traballos de investigación sobre arquitectura, planeamento e patrimonio.
Foi deputado polo PSdeG-PSOE no Parlamento galego entre 1981 e 1983 e, como membro da Comisión de Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servizos, participou na redacción da primeira Lei do Solo de Galicia. Así mesmo, foi alcalde de Santiago de Compostela nos períodos 1983-1986 e 1987-1998. Ademais, foi elixido deputado no Congreso dos Deputados de España entre 1993 e 1996.
En 1999 reintegrouse á práctica profesional, que simultanea coa súa actividade como conferenciante e escritor e como profesor de másteres de urbanismo e patrimonio. É membro do Padroado do Museo Nacional de Arquitectura e Urbanismo. 

28 de nov. de 2016

Habelas hainas

Redacción.-
Hoxe SÁBADO, 26 de novembro, ás18,00 h., no Auditorio Municipal de Vilalba, o grupo da Escola Municipal de Teatro de Vilalba porá en escea a obra “HABELAS HAINAS”. A entrada é libre e gratuita.

26 de nov. de 2016

Nunca o saberás

David Otero.-

Quero dicir

que somos moitas,

         que

son eu mesma.

 

 

Que as miñas palabras

han borrarte

         deste

meu noso mapa

 

 

Díxencho

en vida

         e

agora refréscacho este poema

 

 

Refréscacho tamén 

e de seguido

         o

teu olvido.

 

 

… e teimosamente

a túa memoria

e

en presente

 

 

E por iso eu

falo de ti

         e

nós… falamos de ti

 

 

 

 

 

Pois ti non sabes

o ben que coñecemos

         o

que nos pica dentro

 

E  fóra

ti non sabes ben

         o

que nos pica

 

Pois somos as mulleres que levamos dentro,

as que levamos fóra

         e

pícanos.

 

Pero ti nunca saberás nada disto

Ti nunca saberás nada.

         Ti…

nunca saberás nada disto

 

 

 

 

david otero, outono en Bonaval MMXVI

 

25 de nov. de 2016

A conchada, punto de partida e chegada

Antón de Guizán.-

A Terra Chá conta con numerosas escolas de indianos, casas sufragadas polos nosos emigrantes en ultramar que acreditaban na cultura como mellor investimento para o futuro dos seus. Por sorte, moitas delas recuperadas fisicamente e constituidas hoxe en centros de vida social e cultural dos veciños e veciñas do lugar. Algunhas pasan xa do século de vida e outras están próximas a cumprilo, como é o caso da escola habaneira da Conchada nos Vilares que será centenaria en 1923.
A mellor honra a aqueles que investiron o esforzo do seu traballo e exilio das raíces na cultura dos seus, é restaurala, adaptala a estes tempos e facer dela o centro da vida social e cultural da parroquia. A eliminación de barreiras, os illamentos, a calefacción, a dotación de medios acaídos para as adtividades, a xestión diaria, habitabilidade en definitiva, é urxente e necesaria. Para esto, a administración, as asociacións e a veciñanza teñen a obriga de entenderse e sumar esforzos que nunca serán máis grandes que o traballo que fixeron aqueles que hai casi cen anos a construiron e que sirveu para a educación de centos de vilaregos de varias xeneracións.
Non facelo, será unha desonra á nosa memória e ao noso patrimonio material e inmaterial cando ainda estamos a tempo de recuperala para uso de todos e poñela en valor como centro social e cultural desta parroquia do rural. Ese debe ser desde agora o reto. A Conchada volve a ser o punto de partida, será tamén o punto de chegada?

23 de nov. de 2016

Homenaxe ás Irmandades da fala

Redacción.-
No presente ano 2016 está a celebrarse o centenario da fundación das "Irmandades da Fala", agrupación de carácter fundamentalmente cultural que tiña como obxectivo principal a defensa dos valores do noso país. A cuarta Irmandade de Galicia constituíuse en Vilalba o 24 de novembro de 1916 na sede do periódico local "Heraldo de Villalba", situada na casa número 7 da rúa Valeriano Valdesuso, acaroada até a súa expropiación en 1965 á Torre da Homenaxe do Castelo, actualmente edificio emblemático do Parador.

Por todo elo, O VENRES, 25 DE NOVEMBRO, o IESCHA, coa colaboración do Concello e do Parador de Vilalba, organiza os actos conmemorativos do CENTENARIO da constitución DA IRMANDADE DA FALA DE VILALBA, co seguinte programa:

• Ás 20:00 horas, inauguración dun monolito no lugar no que se fundou esta Irmandade, na redacción do “Heraldo de Villalba”, sito na rúa Valeriano Valdesuso, nº 7, fronte á entrada á Torre da Homenaxe do Castelo. O acompañamento musical estará a cargo do grupo BUXOS VERDES.

• Ás 20:30 horas, conferencia de Emilio Xosé Insua sobre O CENTENARIO DAS IRMANDADES DA FALA, no salón de actos da Casa da Cultura de Vilalba.

Con este acto o Iescha pretende o recoñecemento das 19 persoas que fundaron esta Irmandade da Fala, poñendo a súa pedra no milladoiro:

- Do autogoberno galego
- Na baril defensa e o traballo a prol do recoñecemento oficial do noso idioma propio.
- Na loita pola igualdade de mulleres e homes, que xa recoñeceron na I Asemblea Nacionalista (Lugo, novembro de 1918).

20 de nov. de 2016