Presentación de "Código Mariano" en Vilalba

Redacción.- O profesor de Ciencias Políticas da USC, Antón Losada (Xove, 1966) estará o venres 26 de decembro na capital da Terra Chá para presentar o seu último libro. Baixo o suxerente título Código Mariano, con humor e ironía pretende descifrar a complexa personalidade de Rajoy, un dos políticos de comportamento máis enigmático. O libro divídese en cinco grandes bloques: a vida de Mariano, o partido segundo Mariano, a política segundo Mariano, o Goberno segundo Mariano e o Marianismo segundo Mariano. O acto celebraráse na Casa da  Cultura ás 20:30 horas e Antón Losada estará acompañado polo xornalista Moncho Paz, editor de A Voz de Vilalba, e por Manuel Castro Santamariña, presidente do Instituto de Estudos Chairegos. 

18 dec, 2014

Microrreservas en Melide e no Caurel


Redacción.-

O vindeiro sábado 20 de Decembro de 2014 no C.E.N “Casa das Insuas”, coincidindo coa Asemblea Xeral da AGCT, terá lugar a intervención de dous especialistas en flora de Galicia que presentarán os avances no proxecto de microrreservas nas áreas de Melide e do Courel. Estas charlas, previas á asemblea, serán abertas ao público en xeral.

O programa será o seguinte:

16:00 h. Dúas ferramentas para a conservación da flora ameazada: a Custodia do Territorio e as Microrreservas de Flora

Martiño Cabana - Asociación Galega de Custodia do Territorio


16:30 h. Flora endémica dos afloramentos serpentínicos do centro de Galicia

Juan Rodríguez Oubiña - Universidade de Santiago de Compostela


17:30 h. Microrreservas de orquídeas do Courel

Carlos Cortizo (Coautor da guía das orquídeas de Galicia)

17 dec, 2014

Dopaxe, alcol, drogas e condución


Redacción.-


O salón de actos da Casa da Cultura da Pastoriza foi escenario esta mañá da presentación das ‘Xornadas sobre dopaxe, alcol, drogas e condución’, que terán lugar a fin de semana do 27 e o 28 de decembro na Casa da Cultura e nas instalación do circuíto existente na localidade pastoricense. No acto de presentación participaron o responsable de Cultura e Turismo da Deputación de Lugo, o nacionalista Mario Outeiro; a tenente de alcalde da Pastoriza, Elva Carrera; e Antonio Solorzano, responsable de PTC Escola de Condución.

As xornadas divídense en dous bloques. Por un lado están os coloquios, no que expertos na materia e pilotos expoñerán a súa visión sobre os distintos aspectos en torno aos que xiran estas xornadas, e polo outro atópanse as probas con vehículos acompañados destes pilotos profesionais.

“Dende a Vicepresidencia Primeira da Deputación colaboramos con estas xornadas porque consideramos que ser moi beneficiosas para os participantes, xa que nelas se vai tratar a importancia do xogo limpo no deporte do motor e o problema que pode supoñer a combinación de sustancias dopantes, drogas ou alcol, que son unha auténtica bomba en potencia”, sinalou Mario Outeiro.

O responsable de Cultura e Turismo do organismo provincial destacou a presenza de “destacados pilotos, que son referencia neste mundo en toda a provincia, en Galiza e mesmo no resto do Estado. Eles mellor que ninguén poderán dar consellos importantes á hora de situarse diante do volante dun vehículo que vai coller velocidades moi altas”, apuntou Outeiro.

Participación de especialistas e pilotos profesionais
Nas xornadas, como adiantou Mario Outeiro, tomarán parte especialistas no mundo do automobilismo e pilotos profesionais como os irmáns Sergio e Diego Vallejo, Pedro Burgo, Adrián Díaz, Pablo Silva, Avelino Basanta, Álvaro Muñiz, Esteban Vallín, Jairo Castro, Juanjo López ou Carlos Casanova. Eles ofrecerán as súas experiencias no mundo do motor e serán partícipes das accións formativas que se levarán a cabo durante toda a fin de semana.

Dous coloquios
O evento arrincará o sábado con dous coloquios sobre drogas, alcohol e o xogo limpo no deporte, que contará coa participación de diferentes representantes de todas as partes implicadas no mundo do automobilismo. O primeiro coloquio, centrado na influencia das drogas e o alcol na condución, dará comezo ás 11 da mañá, mentres que o segundo, a partir das 13 horas, xirarán en torno á dopaxe e o xogo limpo neste deporte. Ambos os dous terán lugar na Casa da Cultura da Pastoriza.

Probas con vehículos e sorteos
Xa pola tarde, entre ás 15:30 e as 18:30 horas desenvolverase na praza do Concello distintas sesións nas que os participantes poderán probar cos seus pilotos favoritos. Pecharanse as xornadas o domingo pola mañá no circuíto. Das dez da mañá ás dúas da tarde, os participantes poderán rodar con distintos vehículos e levaranse a cabo diferentes sorteos, entre os que se inclúe un curso de condución e copilotaxe con pilotos profesionais.

Darío Villanueva, novo director da RAE

Redacción.-

Darío Villanueva (Vilalba, 1950) foi elixido este xoves novo director da Real Academia Española (RAE) durante as eleccións que se celebraron no Pleno da institución, polo que releva neste posto a José Manuel Blecua.

Villanueva tomou posesión en Madrid da cadeira de brazos 'D' da RAE o 8 de xuño de 2008, vacante tras a morte do filólogo Alonso Zamora Vicente. Durante a cerimonia de ingreso, o agora novo director pronunciou un discurso titulado 'O Quixote antes do cinema', co que abordou a preeminencia da literatura sobre o cinema.

Desta forma, o até agora secretario da institución toma a substitución a José Manuel Blecua, quen foi elixido en 2010 por maioría absoluta, tras unha primeira sesión plenaria na que os académicos máis votados non conseguiron a maioría esixida en primeira instancia que establecen os estatutos.

Naquel entón, Blecua substituíu a Víctor García da Concha, actual director do Instituto Cervantes, quen se mantivo neste posto durante 12 anos. O director saínte manifestou este mesmo xoves durante a súa intervención nas Xornadas do Futuro en Español, que se celebran en Valladolid, que non desexaba exercer de novo como director desta institución.

Traxectoria e relevancia
Nado en Vilalba no ano 1950, Darío Villanueva é na actualidade un dous principais teóricos e críticos literarios do Estado español. Fillo de asturiano e galega, a súa infancia transcurriu entre Luarca e Vilalba. Os seus estudos de bacharelato desenvolvéronse en Lugo, onde se trasladara a súa familia, que desde 1970 fixou definitivamente a súa residencia en A Coruña.

Este ilustre vilalbés é profesor da Facultade de Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela, como Catedrático de Teoría da literatura e Literatura comparada. E desde 2007, pertence á Real Academia Española, ocupando o sillón da letra D; o seu discurso de ingreso, lido o 8 de xuño de 2008, versaba sobre "O Quixote antes do cinema".

É membro da Asociación Internacional de Hispanistas, da Sociedade Española de Literatura Xeral e Comparada -da que é Presidente-, da Asociación Española de Teoría da literatura (ASETEL) -que presidiu entre 1996 e 2001- da Sociedade Española de Semiótica e da Twentieth Century Spanish Association of America. Foi Secretario e posteriormente Decano da Facultade de Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela entre 1978 e 1990. En xuño de 1994 produciuse a súa elección como Rector desta e en maio de 1998 a súa reelección para un segundo e derradeiro mandato de catro anos.

Asemade, Villanueva foi Profesor visitante da Escola española de Middlebury College (Vermont) en 1987; nos outonos de 1988 e 1993 da Universidade de Colorado en Boulder, a cuxo claustro pertence desde 1989 en calidade de Catedrático adxunto; e entre 1989 e 1991 da Universidade de Borgoña (Dijon). Durante máis de corenta anos escribiu en publicacións xeralistas e especializadas, destacando o seu labor como crítico literario do suplemento El Cultural do diario El Mundo.

Pódese escoitar aquí a conferencia que o ano pasado deu Darío Villanueva en Vilalba sobre os 300 anos da RAE

12 dec, 2014

Escritos na floresta

Redacción.-

Hoxe venres 12 de decembro Ricardo Polín inaugurará a exposición "Escritos na floresta. Árbores senlleiras na cultura chairega", organizada polo Instituto de Estudios Chairegos, en colaboración co Departamento de Galego do IES Santiago Basanta Silva de Vilalba e co financiamento da Área de Cultura da Vicepresidencia da Deputación Provincial. O acto terá lugar a partir das oito e media do serán.

Ademais do propio autor, tamén participarán na presentación desta mostra Xosé Manuel Carballo, colaborador da mesma, e Manuel Castro Santamariña, presidente do IESCHA. Así mesmo, a violonchelista Paula Rancaño poñerá música ao recital poético denominado "Albre" con poemas e comentarios alusivos á simboloxía das árbores na cultura chairega e universal.

A mostra, que se poderá ver ata o 11 de xaneiro no horario habitual do auditorio, está composta por un total de 56 paneis maquetados por Arturo Gómez Mato que recollen outras tantas árbores senlleiras de distintos sitios da Terra Chá. As árbores están clasificadas como "árbores históricas", "árbores monumentais" e "árbores literarias" identificadas con cadanseu anel "a raíz", "o tronco" e "as polas", respectivamente. Ademais, cada panel vai acompañado de fichas culturais específicas sobre cada unha destas árbores.

Andando a terra, con Uxía


Redacción.-

O vicepresidente e responsable de Benestar e Deporte, o nacionalista Antonio Veiga, participou esta mañá na presentación do concerto ‘Andando a Terra’, que se celebrará o vindeiro martes 16 de decembro no Auditorio Gustavo Freire de Lugo coa colaboración duns 300 estudantes do Colexio Galén. No acto tamén estivo presente a propia artista, Uxía; a tenente de alcalde e concelleira de Cultura de Lugo, Carmen Basadre; e Catuxa Cela e Uxía Cribeiro, en representación do centro educativo lugués. Tamén tomou parte o músico Santi Cribeiro, que xunto ás dúas Uxías interpretaron “O Carro”, ofrecendo deste xeito un adianto do que se poderá escoitar a vindeira semana no Gustavo Freire.

Neste traballo, que se publicou no 2012, Uxía cántalle a Manuel María, xa que versiona varios poema do autor chairego. Porén, a principal novidade deste concerto de Lugo é que a artista de Mos estará axudada por 300 alumnos do Centro Educativo Galén, que levan traballando coa obra de Manuel María varios meses. “Convidamos a todos e todas as lucenses a asistir a este concerto, que será especial, xa que contará con ese número importante de rapaces e rapaces e coa grande artista Uxía, que nos ofrecerán o seu traballo sobre Manuel María, o poeta nacional galego. Esta iniciativa debe ser compartida por todos para rememorar unha gran parte da poesía de Manuel María e que esta se siga transmitindo de xeración en xeración”, apuntou o vicepresidente provincial, Antonio Veiga.

Catuxa Cela explicou que “Andando a Terra é un proxecto multidisciplinar cun espectáculo musical final, en colaboración con Uxía e o Colexio Galén, no que queremos traballar a figura de Manuel María. Traballámola nas aulas e logo levámola á parte máis musical, artística, na que se representan a través da danza, da plástica e da fotografía os diferentes poetas cantados por Uxía e acompañados nunhas ocasións polas cancións dos nenos e as nenas, e a danza”, indicou.

Cela manifestou que o obxectivo fundamental deste proxecto “é achegarlle aos nenos e nenas a figura de Manuel María, tanto na súa parte poética como cultural, do contorno e da Terra Chá. E, ademais, representar a través da expresión corporal e das dramatizacións o que cos poemas nos quería transmitir e o seu traballo sobre a lingua e a cultura galega”, puntualizou.

“Espectáculo novo, único, singular e moi emocionante”

Pola súa banda, Uxía destacou que este recital “é un espectáculo novo, único e singular, con todos os alumnos e alumnas do Colexio Galén, partindo de ‘Andando a Terra’, un disco que fixen baseándome nos poemas de Manuel María. Creo que, aínda que xa é unha figura moi coñecida e popular, este concerto vai axudar a que os nenos se identifiquen con el como poeta poliédrico que é, con moitas caras, desde a máis lúdica ata a máis metafísica, pasando polo Manuel María máis comprometido”, sinalou.

A cantante de Mos asegurou que Manuel María “foi un poeta realmente do pobo e agora é como se lle devolveramos todos o que el nos deu. Estamos nunha débeda permanente con el e penso que é moi bo que as novas xeracións coñezan a obra de Manuel María a través da música, que é unha maneira moi directa e intensa tamén de sentir a poesía”, explicou.

Uxía aventurou que este concerto chegará aos corazóns dos asistentes. “Imaxino que vai ser moi emocionante ver a todos os nenos cantando, bailando, recitando a obra de Manuel María. Nas nosas cancións hai partes moi divertidas, onde eu creo que os nenos o van pasar moi ben, e hai outras máis profundas. En cada canción as profesoras e profesores do colexio, que traballaron moitísimo cos nenos, crearán momentos especiais”, destacou

A interpretación de ‘O Carro’ poñeralle o broche de ouro

Uxía tamén avanzou como finalizará o recital, que tamén será moi especial. “Remataremos todos no escenario cantando un tema emblemático como é ‘O Carro’, se cadra a canción máis coñecido das inspiradas nun poema de Manuel María, que é unha especie de homenaxe á Terra Chá. Eu creo que dende os de Infantil ata os maiores, van gozar moitísimo e nós tamén, porque é unha experiencia diferente. É a primeira vez que o faremos coa participación activa de todos os nenos e nenas do Colexio Galén, así que agradecemos moito este convite, que tamén nos servirá para divulgar o noso traballo. Estamos moi contentos de que este disco teña tanta vida e de que poida permanecer na memoria dos nenos e nenas de Lugo que asistan e participen neste concerto”, concluíu.

A entrada será totalmente de balde, aínda que aqueles que queiran asistir deberán retirar previamente unha invitación.

11 dec, 2014

Marica Campo e Fuxan os ventos

Antón de Guizán.-

Os Vilares, a parroquia do poeta Díaz Castro ao que se adicou o día das letras deste ano e que no vindeiro fará xa 25 do seu pasamento, ferve de actividade e propostas.

Un xoven poeta local, Jaki Quintela verá saír á luz un libro, DELTA, nos próximos días promovido pola A.C. Xermolos.

Varios audiovisuais viron a luz este ano arredor do poeta do Vilariño, e o proxecto OS VILARES, LAREIRA DE SOÑOS, achegase ao final do documentario, dirixido por Cibrán Tenreiro e a publicación da que é autora Pastora Veres.

Outras iniciativas como o premio Trapeiro de honra, web, e mesmo unha exposición de fotos históricas parabo vindeiro ano están en.marcha tamén vinculadas a este proxecto.

No traballo de campo de Pastora e Cibrán fixose unha importante recopilación de documentos, testemuñas, fotografías e entre eles un poema de Marica Campo do ano 1974 adicado ao Señor Pedro, o Trapeiro dos Vilares que viaxou polo Incio, Lóuzara e O Courel e que paraba na casa de Marica sendo ela unha cativa. O poema, escrito a máquina e con apuntamentos a bolígrafo de Marica e Margarita Ledo foi proporcionado polo neto do señor Pedro, Luís de Patricio.

A primeira idea foi musicalo, e quén mellor que os grandes, Fuxan os Ventos, para incluilo no documental.

Fuxan acolleu a idea con ilusión e Marica axudou en apuntamentos e correccións e esta mesma fin de semana foi entregado ese precioso romance xa gravado en estudio a Pastora Veres por Moncho e Tereixa.

Este tema estará incluido no documental na parte adicada aos trapeiros e formará parte do novo disco de Fuxan os Ventos. Ambos verán a luz nos primeiros meses do ano.

Os trapeiros son un símbolo dos Vilares, coñecida en tempos cómo a parroquia dos trapeiros e don Pedro, representa aos centos de trapeiros que contribuiron a sacar adiante as súas familias e a xerar na vecindade un espíritu emprendedor e de traballo que aínda se conserva no presente.

Don Pedro foi homenaxeado anteriormente polo director da Real Banda de Gaitas de Ourense, Xosé Luís Foxo coa muiñeira de Pedro Trapeiro, e persoeiros como Marica Campo adicaronlle artigos e mencións destacadas en pregóns, entre os que destacan tamén os dous de Xulio Xiz na Romería Labrega da Chaira.

O proxecto Os Vilares, Lareira de soños, está a depararnos co pouco que sabemos aínda, agradables sorpresas cómo esta iniciativa e agardaremos ansiosos o libro, o documental e, como non, o romance de Pedro Trapeiro musicado por Fuxan os Ventos...

A RAE terá hoxe novo director

Moncho Paz.- O pleno da Real Academia Española (RAE) de hoxe, 11 de decembro, procederá á elección de catro cargos da súa Xunta de Goberno, tal como establecen os estatutos da corporación cando se producen vacantes por finais de mandato. Os postos sometidos a votación serán catro: director, tesoureiro, bibliotecario e vocal segundo. Calquera dos 41 membros que forman actualmente parte da RAE -hai cinco prazas vacantes das 46 coas que conta a corporación- pode optar a algún destes cargos, aínda que, seguindo as normas e a tradición académica, non se proclaman oficialmente candidaturas a eles. O candidato que máis soa hoxe en Madrid para acadar o posto de director é o académico e filólogo Darío Villanueva Prieto (Vilalba, 1950), actualmente secretario da RAE.


De acordo co recolleito no artigo xxv dos vigentes estatutos da RAE, «para a validez da elección será necesaria a presenza da metade máis un dos académicos con dereito a voto». Neste mesmo apartado dos estatutos sinálase que «nas respectivas votacións sairá elixido o académico que obteña a maioría absoluta dos votos emitidos polos presentes e por quen, estando ausentes e contando con dereito a voto, o exerzan por escrito». Se ninguén acadase ese resultado, a maioría absoluta, «realizarase a semana seguinte (18 de decembro) unha nova votación coa participación dos presentes e ausentes con dereito a voto, na que só figurarán como candidatos os tres académicos máis votados na xornada electoral anterior».

Lembrando a Álvaro Paradela

Germán Castro Tomé.- Un ano máis hei de lembrar a figura de Álvaro Paradela, ao cumprirse o vindeiro día 13 de decembro o trinta e cinco aniversario do seu pasamento, atropelado por un coche cando se dispoñía a pasear o seu can pola Estrada de Castela (Narón), en cuxas inmediacións tiña a súa residencia e consulta como médico rural. Paradela (Amaro Orzán) é un personaxe completamente esquecido dos ambientes literarios galegos e, sinceiramente, sen ter -dadas as miñas limitacións- vara de medilo como o faría un profesional da crítica, non entanto permítome afirmar que relegalo ao esquecemento é unha inxustiza manifesta. Eu, pobre do min, cheguei a editar "Diálogos con Álvaro Paradela. Ensaio, poesía e xornalismo" coa sa intención de contribuir á súa recuperación, pero foi un van intento. É verdade que a súa obra (A rosa que canta, esquelete espiritual dun home, asimetría glandular, a Galicia que doe, Irmaus tolos...) chegaba só aos amigos, -unicamente sálvase "Sabencias", que foi editada por Galaxia-xa que lanzaba edicións non venais.

A súa popularidade como columnista e tamén como poeta foi moi notoria nos anos sesenta e setenta. Era un gran afeccionado aos neoloxismos, o caso máis "glorioso" é o vocábulo Ferrolterra, e defensor da galeguización da toponimia. Freijeiro pasou a ser Freixeiro desde que el asentou en Narón, por citar un exemplo ben próximo. Chegou a falar tamén da posibilidade de crear un TBO, cómic galego para adultos, con historietas, retrancas paisanas, noticias, resumos literarios en cor, caricaturas, etc.

Como posúo toda a súa produción en narrativa breve os "Cadernos de Amaro Orzán" non descarto que algún día, se teño o apoio pertinente, podería chegar a editarse unha antoloxía daqueles contos, preñados dun gran sentido do humor irónico e crítico, cos que, non seu aniversario, obsequiaba a unha ampla relación de amizades, incluídos xornalistas de aquí e de alá que daban sempre acuse de recibo nas súas respetivas columnas de prensa.

A nivel cidadán, fai bastantes anos deuse o seu nome a unha praza de Narón, máis recentemente, unha rúa na Coruña a proposta da Asociación de Prensa coruñesa, e en Ferrol, a Sociedade de Artistas Ferroláns (SAF) convoca anualmente un concurso de relato curto. Amaro Orzán, pseudónimo que popularizou, nacera na Coruña onde exerceu como médico e a súa traxectoria profesional desenvólvese, ademais en Curtis, período breve, e en Narón, onde se estableceu definitivamente en 1960, etapa á que corresponde a súa maior produción creativa como narrador, poeta e columnista. Chegou a militar no movemento anarquista e estivo a piques de ser "paseado" no 1936.

9 dec, 2014

EXODUS dos Vilares

Antón de Guizán.-

En tempos de gloria para o cinema galego coa recente estrea da Esmorga, a parroquia dos Vilares, protagonista este ano de varios audiovisuais polo ano de Díaz Castro, da autoría de Marcos Nine, Xosé Antón Cascudo, varias curtas de proxectos e algunha outra dos escolares, a remasterización do precioso documentario de Xulio Xiz e a próxima estrea do filme de Cibrán Tenreiro, Os Vilares mantén relación agora con grandes superproducions de Hollywood.

Estase agora coa estrea.mundial de EXODUS, do laureado Ridley Scott e co oscarizado Christian Bale de protagonista. E preguntaredes que ten que ver eso cos Vilares...

exodus foi rodada en parte en Andalucía e os carros para centos de extras, os centos de apeiros de labranza foron aportados polo anticuario das Reixas, Xacobe Castro e os seus fillos, Juanra e Jaki, este último a punto de presentar o seu traballo poético Delta.

Os de Xacobe co seu espíritu trapeiro, innovador e inquedo amosan así a universalidade da aldea, igual que Díaz Castro e a capacidade dos galegos de ser competitivos neste mundo globalizado acreditando no propio.

Así como estamos orgullosos da Esmorga e de todo o que se faga desde aquí, sexa grande ou pequeno, para Os Vilares tamén será unha honra ver EXODUS sabendo que a parroquia está moi presente ao longo de todo o mundo co que sempre soubemos facer, carros e ferramenta de traballo, antes e sempre... Trapeiros da dignidade.

5 dec, 2014

Magosto en Lanzós

Xulio Xiz.-

Antón de Guizán é o nome de guerra dun home que naceu en Lanzós: Antón Manuel Tenreiro Ferreiro. Hai días mandoume a invitación para un magosto que me chamou a atención. Xa sei que é tempo de magostos, que as castañas están en sazón, e xa vin a noticia doutro na Frouxeira, organizado pola Asociación de Veciños de Sancobade, gratis para os socios, onde ademáis de castañas hai chorizo, queixos, liscos, chocolatada e queimada, que completan un magnífico menú.

Os de Lanzós plantéano tamén ao grande, con cartel anunciador incluído, para o 29 de novembro, ás 9 da noite, e a súa festa gastronómica comprende liscos, chourizos, pan e viño e actuación do Dúo Escobar, todo de balde. Ademáis de castañas, que supoño do país que producción debe abondar polas terras vilalbesas de Lanzós.

O que máis chama a atención é que os de Lanzós anuncien que a festa vai ser gratuita para todos os asistentes, que, sendo así, xa son ganas de quedar ben e de facer patria, neste caso caso facer parroquia, invitando rumbosamente a cantos queiran achegarse a esta terra vilalbesa á que en tempos acudiamos a pé –os coches eran un ben moi escaso- e agora –A Conexeira e o cemiterio, no camiño- se chega desde Vilalba nuns poucos minutos.

Antón mándame a invitación porque sabe da miña querencia por Vilalba e os seus produtos, e tamén para que faga publicidade do tema, cousa que fago, e lamento que, os meus axetreos de xubilado que non para, me impidan estar alí ese día para ver como celebran os de Lanzós un magosto que parece festa do patrón.

Coñezo a Antón desde hai menos dun ano, cando o presentei nun recital poético, sabendo que era natural de Lanzós, como oriundo da terra que é pórtico e autovía de entrada a Vilalba, con vía propia desde os entrañables Catro Camiños. E desde entón mantemos relación por correo electrónico e algún contacto visual como o do pregón que fun dar á Romaría Labrega dos Vilares, a súa patria pequena de adopción.

Non poderei estar no magosto de Lanzós, e ben o sinto, e por eso o difundo para que quen poida que acuda, que xa que son tan xenerosos hai que invadilos de participación e de amizade.

Os proletas non teñen alma

STRATOS (1987), de Miguelanxo Prado
Agustín Fernández Paz.-

Para recuperarmos Stratos
Durante máis de tres décadas (dos 70 aos 90 do século pasado, sobre todo) fun un lector apaixonado das revistas de cómics que daquela se publicaban en España (e das de Portugal, sempre que podía). Foron os anos dourados deste tipo de publicacións (TOTEM, Cairo, Cimoc, 1984, Rambla, El Víbora, Cómix Internacional, etc), que se beneficiaron da recuperación de gran cantidade de historias doutros países que ata daquela estiveran inéditas na España de Franco.

Cando en 1997 publiquei O centro do labirinto, unha das miñas novelas máis persoais, inicieina con esta dedicatoria:

Sinalaba así dúas obras que admiraba, que me fixeran pensar e que, dun xeito ou doutro, tivera presentes durante a redacción da novela. Esta entrada está dedicada á primeira, Stratos; sobre Watchmen, xa terei ocasión de falar máis cedo ca tarde.

Aínda que Stratos se publicou orixinariamente en 1985, o feito de que El Patito Editorial publicase hai pouco tempo a versión galega deste álbum, sérveme de pretexto para traela hoxe aquí. Veño de relelo hai uns días: non só conserva todos os valores que eu lembraba, senón que o paso do tempo non fixo máis que agrandar a súa vixencia, pois o mundo que describe está agora moito máis preto que cando Miguelanxo Prado o creou, hai xa trinta anos.

Ben sei que despois viñeron outras obras excelentes de Miguelanxo, entre elas esas indiscutibles obras mestras que son Trazo de xiz, De profundis e Ardalén. Mais iso non é impedimento para que nos acheguemos a álbums tan sólidos como Stratos.

Unha exposición e un catálogo
O texto que segue é, en boa medida, outra recuperación. En abril de 1992, o Concello da Coruña organizou, no Kiosco Alfonso, unha amplísima exposición da obra de Miguelanxo Prado (MAP, en diante), que daquela aínda non publicara Trazo de xiz (e da que se ofrecía un adianto). O catálogo que se publicou con tal motivo incluía dous ensaios: “Sinfonías minimalistas e insumisas”, de Jesús Cuadrado, e “Vintedous fragmentos”, da miña autoría.

Unha parte dese ensaio estaba dedicada a Stratos. É a que reproduzo parcialmente aquí, tras eliminar a faramalla e quedar só coa substancia.
O álbum Stratos, o segundo na obra de Miguelanxo Prado, apareceu en 1987. Recollíanse nel os sete capítulos que foran aparecendo durante o ano anterior na revista 1984. A acción transcorre nun tempo futuro, arredor do ano 2115. Esta translación temporal vaille permitir unha maior liberdade na creación dos ambientes e das situacións que lle interesa tratar; liberdade que aproveitará para falarnos, unha vez máis, sobre o tempo presente.

Para os que fomos seguindo no tempo a obra de Miguelanxo, Stratos significou unha constatación que logo se evidenciou con máis claridade en obras posteriores: se había un cambio de tema, había tamén unha proposta plástica diferente. Demostrando que fondo e forma son indisociables, o autor renunciaba ó fácil camiño de insistir nun estilo gráfico que xa demostrara a súa rendibilidade e ofrecíanos unha nova estética que cadraba á perfección cos temas e co ambiente que agora se trataba.

O panorama que se nos presenta en Stratos é sombrío, non ofrece fendas que permitan albiscar unha raiola de optimismo. O que aquí se nos ensina é o panorama que agarda á sociedade actual, á sociedade baseada no consumo e na depredación dos recursos naturais, se segue polas liñas marcadas e aceptadas hoxe maioritariamente. Trátase dun álbum duro, insólito no eido da banda deseñada, cunhas propostas ideolóxicas que cada ano que pasa se perciben como máis actuais.

Fala Ferrín
“E é que Stratos supón algo moi serio: unha reflexión poética sobre a dexeneración do sistema capitalista, sobre os diversos absurdos a que conduce a acumulación. Estas reducións (anticipativas) do que hoxe temos ata extremos de utopía, quero dicir de utopía posible no sentido de Esnst Bloch, poñen a pel de galiña, porque o aparente irreal explica e dá sentido ó realmente presente. A súa forza, a de Miguelanxo Prado en Stratos, non radica no terrorismo satírico de Swift, nin é un manifesto contro il laboro, coma no caso de Island de Aldous Huxley. Isto fire porque en Occidente, hoxe, todo camiña na mesma dirección que o narrador e debuxante nos sinala.

Calidade de estilo e dureza conceptual existen nalgúns dos novos autores de cómic, entre os que se encontran Christin/Bilal e Prado. Fronte á vaporosa delicuescencia posmodernista que invade, por exemplo, o vídeo ou a poesía do noso tempo, con irisacións deliberadamente insignificantes, fronte á belixerancia ideolóxica que vemos en todas partes contra calquera forma de literatura ou de creación crítica, aparece esta historieta, capaz de ilustrar a Historia. En realidade, soubémolo sempre: Woolrich era quen de explicar mellor a Norteamérica da Depresión nunha páxina de diálogo que moitos tomos saídos dos seminarios universitarios.”

X. L. Méndez Ferrín (anacos do prólogo que escribiu para o álbum Stratos)

(1ª parte da entrevista a MAP no programa “Somos unha potenzia”, TVG. A 2ª parte pode verse aquí)

No interior dos estratos
Stratos, o título do álbum, fai referencia á idea que lle dá o sentido final ao conxunto das sete historias. Porque MAP imaxina unha sociedade ferreamente estruturada en clases sociais: unha sociedade onde as clases son tan evidentes que os ideólogos do poder teñen que estar teimando, unha e outra vez, na ilusión da sociedade horizontal e aberta.

Hai un cómic de Moebius, “The long tomorrow“, no que a estratificación social está resolta cunha idea gráfica excelente: o mundo no que transcorre a historia, unha inmensa cidade construída baixo a superficie do planeta, ten innumerables “pisos” cara a abaixo. De maneira que cada nivel corresponde a unha certa clase social, a un poder económico. Os que viven nos niveis próximos á superficie son os que mandan; os que habitan os niveis inferiores, inhóspitos e perigosos, son os marxinados e os que non teñen ningunha posesión de valor.

Se cambiamos a dimensión vertical pola horizontal e se examina a división topográfica das nosas cidades (esas liñas invisibles que a fragmentan en zonas nas que habitan distintos grupos sociais, en función do poder económico) atopariamos unhas similitudes inquietantes.

Dos proletas aos que moven os fíos na sombra
En Stratos, MAP irá amosándonos os diferentes estratos da sociedade ¿futura?, empezando polo máis baixo: o dos proletas (“E falando de proletas… ¿sabes que me dixo o director? ¡Que se demostrou que non teñen alma! Así se explica que só sirvan para eses traballos e que vivan como viven!“, di un dos personaxes) e subindo devagar ata o máis alto: o das oito persoas que, desde a sombra do poder económico, controlan todos os gobernos mundiais.

Nunha construción exemplar, o percorrido por estes estratos facémolo por medio dun mecanismo narrativo que serve para engarzar con fluidez unhas historias con outras: o protagonista de cada un dos relatos é sempre un dos personaxes que aparecía como secundario na historia precedente.

Asistimos así a un feroz axuste de contas cos absurdos sobre os que hoxe se basea a nosa sociedade. No primeiro relato, os protagonistas son dous obreiros que están a piques de ser despedidos da empresa para a que traballan. Os planos que nos mostran as súas condicións de vida e de traballo deixarían pálido ao Dickens que retratou o rostro salvaxe do capitalismo do XIX. Un deles non dubida en matar ao compañeiro para conservar o seu emprego. De nada lle vale: o paro será tamén o seu destino.

Despois, en lenta ascensión, imos pasando revista á obsesión polo consumo (eses planos coas rúas ateigadas de carteis publicitarios!), ao racismo máis exacerbado (nunha das historias cóntasenos como un grupo de altos executivos viaxan a África para ver unha auténtica tribo salvaxe. Un deles di: “Os auténticos extinguíronse, pero a partir de cachorros de proleta, criados en estado salvaxe, conseguiuse recuperar esa especie desaparecida. ¡A ciencia é grande!“), á corrupción que domina unha boa parte da sociedade.

No quinto relato chegamos ao nivel máis alto. A protagonista é Ilka Meséjic, unha das oito persoas que controla o mundo, aínda que cara á sociedade figure como unha alta directiva dunha empresa de computadoras. Unha persoa que, ao comprobar que a orde económica ameaza con derrubarse, entra en crise e vai visitar un vello membro dese club de elixidos, Einar, agora retirado no campo e dedicado aos seus bonsais. O diálogo non ten desperdicio. Nun momento dado, preguntado polo porqué da súa retirada, Einar contesta: “Perdín a miña fe no Plan… herdamos unha sociedade que era unha tubaria podre… e en vez de cambiala liámonos a lle poñer parches. Rebentará en calquera momento e nós, os directivos, ditadores secretos, determinando pobrezas, riquezas, consumos, producións, éticas, políticas… Non podemos salvala, só prolongar a agonía“. Despois da toma de conciencia, Ilka introduce nos ordenadores os datos suficientes para que o proceso de degradación se acelere, e foxe para o campo, onda Einar.

O resultado do proceso é a desaparición dos estratos tal como estaban configurados e a aparición dunha nova sociedade que se rexe pola lei do máis forte. Coma tal, o proleta do primeiro relato agora é un gánster que controla un sector da cidade; unha sociedade na que xa está inoculado o xerme da autodestrución.

O capítulo derradeiro, brevísimo, ofrécenos a imaxe de Ilka, no seu refuxio do campo, despois da morte de Einar. Decide volver á sociedade (?) e, aínda que promete regresar á casa, a secuencia derradeira, un longo plano fixo que nos marca o paso do tempo, indícanos, nun final aberto, que nunha sociedade así xa non son posibles os privilexios.

A estética de Stratos
A proposta gráfica de Stratos é coherente co contido, como dixen antes. Nas figuras e ambientes búscase deliberadamente unha estética feísta, ateigada de claroscuros. Trátase dun grafismo escasamente compracente co lector, cuns personaxes de trazos caricaturescos, nunha liña tan feroz coma a de George Grosz. Uns personaxes arquetipos, nos que doadamente recoñecemos tipos e comportamentos actuais. O debuxo resólvese case exclusivamente coa utilización da liña, con viñetas nas que os tramados, cunha estética expresionista, recollen o ambiente opresivo axeitado a certas escenas.

Stratos foi, na miña opinión, unha intensa viaxe por un camiño que Miguelanxo Prado explorou minuciosamente, espreméndoo ata as últimas consecuencias. As novas obras (Crónicas incongruentes, Quotidianía delirante) tiñan que ser, forzosamente, diferentes.


** Para saber máis da ampla e diversa obra de MAP é imprescindible a súa páxina web: www.miguelanxoprado.com

** Para coñecer mellor a Miguelanxo Prado: unha longa e substanciosa conversa en Popular TV Galicia:


O texto completo, con todas as imaxes, vídeos e ligazóns, pode lerse no blog de Agustín Fernández Paz: 
http://agustinfernandezpaz.eu/es/blog-afp/

3 dec, 2014

Contra a violencia de xénero


Xoan Xosé Fernández Abella.-

Ou!, violencia de xénero, asasina,
cancro cruel da nosa sociedade,
sima da cobardía e da maldade,
onde todo o terríbel se aglutina.

O perverso machismo determina
a túa conduta de inhumanidade,
triunfo perfecto da bestialidade,
ó que o cobarde a súa ruindade inclina.

Máis cá outras violencias existentes
os cómplices mantéñente ignorada.
Hai que te denunciar e ser valentes!

E hase senti-la vítima amparada
e protexida contra os delincuentes,
ata que ti non sexas derrotada.


Os Tilos, 20/novembro/2007

Foto: Cordon Press

30 nov, 2014

Mo-Vémonos. Ximnasia no Rural

Redacción.-

O vicepresidente da Deputación de Lugo, o nacionalista Antonio Veiga, destaca a "aposta polo benestar e polo rural" que supón o programa Mo-vémonos, unha iniciativa que promove a área de Benestar Social e Deporte da institución provincial co obxectivo de achegar a práctica de exercicio físico a toda a poboación, ao tempo que se fomenta a interrelación persoal e social da cidadanía.

Un total de 100 asociacións de toda a provincia participan neste programa. Entre as asociacións participantes no programa Mo-vémonos atópanse colectivos de persoas maiores, asociacións de carácter social e asociacións de veciños de concellos de menos de 5.000 habitantes.

Baixo o lema Ximnasia no rural, deporte para todos e todas, a Vicepresidencia da Deputación pón en marcha este programa, que en anteriores edicións se desenvolveu baixo o nome de Todos a xogar ou Tempos, e que levará ximnasia dúas veces por semana a un cento de asociacións e colectivos sociais de toda a provincia de Lugo, favorecendo a actividade física e a interrelación social de máis de 2.000 persoas. O programa dará comezo o vindeiro 15 de setembro e rematará no mes de xuño e vai dirixido a persoas maiores de concellos do rural de menos de 5.000 habitantes e a colectivos de persoas con capacidades diferentes de toda a provincia.

“Un motivo para xuntarse e verse os veciños”
“Con este programa cubrimos unha demanda existente por parte das asociacións da provincia: achegar a todas as parroquias do rural servizos dos que unha persoa que vive na cidade ou nunha vila grande dispón”, explica o vicepresidente da Deputación, o nacionalista Antonio Veiga. Os dous grupos beneficiarios deste programa serán persoas maiores de concellos pequenos do rural e colectivos sociais de toda a provincia. “A posta en marcha deste servizo é a expresión das principais liñas de traballo da Vicepresidencia da Deputación durante estes últimos anos, nos que tentamos que todo o noso traballo vaia dirixido a mellorar o benestar das persoas que viven no rural, aos que a Xunta lles afasta cada vez máis os servizos, e dos colectivos en risco de exclusión, para os que outras administracións, nomeadamente a Xunta de Galiza, seguen a reducir o seu apoio económico", dixo.

Antonio Veiga concluíu a súa intervención destacando a importancia destas sesións en canto “se converten nun motivo para reunirse, un motivo de encontro social, creando vida nas parroquias que cada vez están menos poboadas e presentan unha alta taxa de avellentamento na poboación, e que de non ser por iniciativas como a que hoxe presentamos, terían como único punto de reunión a misa dos domingos”.

Unha actividade totalmente gratuíta dúas veces por semana
O programa Mo-vémonos dispón de dúas liñas diferenciadas de actuación. A primeira vai dirixida a asociacións de capacidades diferentes e a colectivos que traballen con persoas en risco de exclusión social. Poderán participar entidades de tódolos concellos da provincia. O fin desta liña é a integración social das persoas a través de actividades en grupo que garantan a mellora das capacidades de relación.

A segunda liña vai dirixida a asociacións do medio rural, e nela poden participar entidades sen ánimo de lucro de concellos de menos de 5.000 habitantes. A actividade consiste en levar de xeito totalmente gratuíto un monitor o local social da asociación. Búscase chegar a localidades que pola pouca poboación, ou avellentamento ou a súa dispersión non dispoñen de medios para realizar actividades sociais.

A actividade é 100% gratuíta e está sufragada na súa totalidade pola Vicepresidencia Primeira, en ámbalas dúas liñas, para as cales se envía un monitor dous días a semana ao domicilio social da entidade ou lugar de celebración que ela elixa, recortando os custos de desprazamento dos usuarios; e coa que se pretende ofrecer unha actividade física non competitiva coa que se busca a integración social e conseguir unha mellora da saúde. O orzamento que destina a institución provincial para pór en marcha o programa ascende a 185.760 euros.

Todos os cursos estarán impartidos por persoas expertas na materia, profesionais entre os que haberá como mínimo un traballador social, un psicólogo e un educador social. Os monitores que impartan a propia actividade física contarán como mínimo bacharelato ou o grao superior en animación de actividades físicas e deportivas.
 

Asociacións da comarca chairega que participan no programa Mo-Vémonos
ASOCIACIÓN
CONCELLO
ASFADIVI
VILALBA
Cruz Vermella Castro Ribeiras do Lea
CASTRO DE REI
Centro de Día de Begonte
BEGONTE
UDP COSPEITO
COSPEITO
Asociación Baltar
PASTORIZA
Asociación Xubilados Rábade
RABADE
A.C. Castiñeiro Milenario
BEGONTE
A.C. Aquilino Iglesia Alvariño
COSPEITO
Escolas Deportivas
A PASTORIZA- Bretoña
Escolas Deportivas
A PASTORIZA-Fonmiñá
Escolas Deportivas
A PASTORIZA-Crecente
Escolas Deportivas
A PASTORIZA-Vián
AAVV Cazas
XERMADE
Consello Maiores Momán
XERMADE
AAVV Roupar
XERMADE

29 nov, 2014

Novas mostras no Centro Torrente Ballester

Redacción.-

O Centro Torrente Ballester de Ferrol presenta as exposicións Espazo público / Espazo privado e Fausto Isorna: O ceo das ilusións.

O venres día 29 de novembro ás 19.00 horas terá lugar unha mesa redonda na que estarán presentes os artistas de ambas exposicións e ás 20.00 horas inaugúranse as mostras: Espazo público / Espazo privado e Fausto Isorna: O ceo das ilusións.

Espazo público / Espazo privado é unha exposición que quere indagar nos límites entre a imaxe pública e a imaxe privada a través de obras fotográficas e vídeo creacións. Nesta ocasión, as capacidades dos medios escollidos permitirannos establecer unha observación dos modos do público e o privado na contemporaneidade, das actitudes implícitas na representación, que permiten ver como apreciamos a construción do espazo público como lugar de suceso narrativo ou lugar para a acción do social, como lugar da construción da paisaxe contemporánea e tamén como non-lugar. Doutra banda, o escenario de captación do íntimo, das vidas persoais, da construción da propia personalidade, da visión sobre o alleo, do comportamento da familia ou a nosa organización en grupos.
Comisaria: Mónica Maneiro.
Artistas: Ana Amado, Carla Andrade, Emma Crichton, Carolina Cruz Guimarey, Amaya González Reyes, Rita Gutiérrez Rivera, Cillas Seyde e Verónica Vicente.

Por outra banda, Fausto Isorna: O ceo das ilusións presenta unha gran selección de colaxes realizados polo artista entre os anos 1993 e o 2014. As súas imaxes, plagadas de colorido e dun vibrante impacto visual, afrontan diferentes camiños de execución. Por un lado, aparecen as colaxes expresionistas onde a figuración é conseguida a partir da combinación de elementos estranos que ofrecen un intrigante resultado final. Por outra banda, o seu traballo máis actual transita entre a arte pop e o surrealismo, eliminando a fronteira do recorte. O título da mostra O Ceo das Ilusións, enténdese a modo de percepción errónea ou confusa dun estímulo, neste caso visual. Coa intención de engadir confusión ás obras, os títulos son froito da técnica de curta e pega.
Comisaria: Gemma Sesar. Artista: Fausto Isorna.

Con ambas exposicións, o Centro Torrente Ballester pretende achegar ao público algúns dos exemplos máis destacados da actualidade creativa en Galicia.
Espazo público / Espazo privado e Fausto Isorna: O ceo das ilusións
Mesa redonda cos artistas: 29 de novembro ás 19.00 horas
Inauguración: 29 de novembro ás 20.00 horas

28 nov, 2014

Xosé Constenla en A Estrada

Redacción.-

A Asociación Cultural “Vagalumes” en colaboración co Café “A Farola” organiza un concerto por primeira vez na Estrada ao cantautor Xosé Constenla, que terá lugar o vindeiro sábado 29 de novembro ás 9 da noite.

Xosé Constenla é un cantautor galego con máis de 15 anos de traxectoria. Durante este tempo ten editado tres discos (Quen fixo berrar ao silencio —2005— , Olladas dun entusiasta —2008— e no 2013 gravou no Salón Teatro de Compostela o seu terceiro disco en directo. O traballo, que leva o título de Sinecismo, preséntase en máis de 300 concertos e recitais.

As súas músicas tratan de amosar estados de ánimo e impresións sobre o acontecer social e algunhas visións persoais de intrahistorias cotiás que están sometidas a unha constante avaliación sentimental. Xosé Constenla foi escollido para participar en distintos ciclos e certames de canción autor, así como distinguido con diversos premios pola súa produción.

27 nov, 2014

Gallego/Ghallegho/Galego/Ghalegho?

Helena Villar Janeiro.-

Catro rapazas e rapaces colgaron un vídeo reivindicando a súa fala e deu moito que falar. Fun consultada sobre se tiñan razón e contestei a verdade: si e non.

Non podemos sacar a lingua do contexto das demais. O galego ten problemas coa sociedade, e non só el. Pero hai unha serie de fenómenos que son comúns. Ningún idioma se adoita escribir descoidadamente como se fala, porque a escrita é un nivel coidado e afastado do coloquialismo. Todas as linguas teñen modos de falar territoriais (dialectos) que moi raramente se reproducen na escrita igualadora. Só a historia anómala da nosa nos permite pensar que os galegos falan diferente se son do Ribeiro ou de Camariñas. Un texto xornalístico escrito en Cantabria e outro en Andalucía transcríbense igual. Os andaluces ocultarán o seu seseo e non suprimirán consoantes nin vocais Ningún andaluz con escolaridade escribirá “E un desahtre”, senón, “Es un desastre”. O mesmo pasa na cadea oral pronunciada nunha clase da Universidade, na defensa dun reo, no discurso dunha toma de posesión.

Os rapaces farán ben en defender o seu dialecto e aínda as súas variantes. Pero farán mal en non adquirir o rexistro culto que afortunadamente xa posúe a lingua. Porque isto faríaos incultos no seu propio idioma.

En Andalucía teñen regras mnemotécnicas que recordan as palabras que se escriben con l, como alma –que din arma-. Polo tanto, ese non é un problema do galego. É cuestión de distinguir rexistros e niveis e de aprendelos para saber cando cómpre usalos.

Nas primeiras dobraxes de películas rodadas en inglés os personaxes falaban un rexistro xudicial que facía chorar. Esta foi unha experiencia que ensinou moitas cousas e non cómpre esquecelas.

¿Teñen razón os rapaces e as rapazas do vídeo “Ghalegho”? Si e non. Quen renunciamos ao uso único do dialecto para ser profesores, escritores, avogados, xornalistas… tamén fomos rebeldes, pero convenceunos a realidade.

A nosa lingua é digna e merece un esforzo de aprendizaxes. Porque queremos que sexa unha máis das linguas normalizadas do mundo.

Texto lido no blogue didáctico "Galego na rede", de Helena Villar Janeiro

Germán Castro, nova firma en A Voz de Vilalba

Moncho Paz.- Co artigo "De lazos e perfís", hoxe incorporouse ao noso panel de colaboradores o prestixioso xornalista Germán Castro Tomé, máis coñecido na nosa profesión como Man. Del podemos dicir moitas cousas, especialmente que sempre foi un profesional coherente, inquedo e comprometido co seu tempo. Foi fundador e director do Diario de Ferrol, promotor do Club de Prensa de Ferrol (do que é actualmente presidente de honra), fundador e director da revista Ferrol Análisis, impulsor do certame de fotoxornalismo Galicia en Foco e tamén do Curso de Pensamento Contemporáneo Carlos Gurméndez.

Man é un profesional do xornalismo que tivo -ao longo da súa dilatada carreira- responsabilidades en diversas áreas, nas que acadou unha gran aceptación, tanto por parte do público como dos seus compañeiros. De feito, fixo escola para moitos xornalistas, que somos viva testemuña da súa defensa da ética xornalística, o rigor e a procura da verdade, ao marxe das presións propias dos axentes sociais e os partidos políticos.

Germán Castro sempre estivo en primeira liña profesional. Comezou con 17 anos, cando “non tiña nin diñeiro para xornais”, segundo confesaba nunha ocasión. Estivo fondamente implicado en movementos veciñais de Ferrol con afán humanista, que aprendeu no Seminario de Mondoñedo, no que cursou cinco anos de Latín e Humanidades e un de Filosofía; posteriormente revalidou o Bacharelato Superior e realizou estudos de Maxisterio. Traballou no desaparecido Ferrol Diario, en El Ideal Gallego e no Faro de Vigo. Foi correspondente de El País, Radio Nacional de España e crítico deportivo da desaparecida Hoja del Lunes de A Coruña.

Tras dezaseis anos en La Voz de Galicia, en 1999 embarcouse na aventura de dirixir Diario de Ferrol, “un gran proxecto que saíu zurrando duro con trinta e cinco páxinas de información local. Cando chegaron as presións, sabiamos que eramos importantes nunha cidade difícil”, lembra. O seu papel no xornal sempre o calificou como un compromiso persoal coa cidade que o viu nacer. En 2013 foi galardoado co premio Diego Bernal, concedido pola Asociación de Periodistas de Galicia, en recoñecemento a toda unha traxectoria  no mundo do xornalismo e da comunicación. E hoxe A Voz de Vilalba acolle a súa pluma con ledicia a agradecemento, polo seu interese en colaborar connosco neste proxecto. 

26 nov, 2014

De lazos e perfís

Germán Castro.- 

Escribir en A Voz de Vilalba é tender unha ponte cara ás miñas raíces. Por iso agradezo a invitación do meu amigo e colega Moncho Paz. Son nado en Ferrol e nesta cidade desempeñei sempre a miña profesión de xornalista, incluído certo compromiso persoal coa cultura e a sociedade. Pero polas miñas veas só corre sangue chareigo, xa que os meus pais son ambos dos Vilares de Guitiriz, emparentados para máis datos, co poeta Díaz Castro, homenaxeado este ano como figura das Letras Galegas. A nai de Xosé María e o meu avó paterno, Nicolás dos Manchás, eran irmáns.

Digo isto, primeiro porque é unha honra para a familia, algo que é obvio, e segundo porque acentúa, ou iso penso e sinto, os meus lazos coa Terra Chá. Aínda que estiven nalgunha ocasión co poeta, non podo afirmar que tivese unha gran proximidade con el. (Na foto que ilustra este comentario estamos a familia Castro Tomé -son o terceiro pola dereita-  na voda dun irmán meu en Madrid (1967) a que asistiu o poeta, primeiro pola dereita). No entanto, a figura de Díaz Castro vai comigo desde a máis tenra infancia. O meu pai, primo do bardo chairego, púñanolo sempre como exemplo de superación no profesional e de sensibilidade e talento no eido da poesía.

Cando o meu proxenitor observou a miña tendencia polo oficio de xornalista, que descubrín moi pronto,  repetiume o que en moitas ocasións anteriores dixérame "A ver se imitas ao primo poeta que vive en Madrid". Xa me gustaría, non xa conseguir o seu nivel, impensable desde todo punto de vista, senón simplemente balbucear un pouco nese máxico universo da creación poética. Pero, un par de puntos en común si temos, ademais dos lazos de sangue: os dous militamos na palabra escrita e os dous pasamos polo "filtro" do Seminario de Mondoñedo, salvando, claro, as distancias no tempo.


E no que respecta á xenética teño que confesar que me recoñezo nalgúns trazos acusados do seu perfil, que tamén se mostraban moi presentes no meu pai. Por exemplo, a timidez, que eu tiven que superar necesariamente polo traballo de xornalista e o gran temor do ridículo que nos impele a que practiquemos un alto grao de autoexigencia en todo o que facemos con repercusión pública. Á marxe destes apuntamentos moi subxectivos, para rematar invocarei ao columnista da Voz de Vilalba, Antón de Guizán, nobre fillo de Lanzós, que nun artigo que titulaba "Ser chairego, unha honra" (02-09-2014) tivo o xeneroso xesto de incluírme na relación con outras personalidades adxudicándome o carné de chairego por razóns de sangue, rango do que me prezo á vez que xubiloso coa maior humildade.

Lois Caeiro, premio Diego Bernal 2015

Redacción.- A Asociación de Periodistas de Galicia (APG) acordou distinguir co Premio Diego Bernal, na súa XX edición, ao xornalista Luis Rodríguez García (máis coñecido como Lois Caeiro) pola súa ampla traxectoria profesional en medios de comunicación.

Lois Caeiro (Sobrado dos Monxes, 1951) estudou na Universidade de Comillas e  na  Complutense, onde fixo os cursos de doutorado e da que foi profesor honorífico. Comezou en 1968 a colaborar en El Ideal Gallego. Cronista e comentarista político en Madrid nos anos da transición, posteriormente realizou os mesmos cometidos en Galicia coas primeiras eleccións parlamentarias e a constitución das institucións autonómicas; así, puxo en marcha os servizos informativos da Televisión de Galicia -dos que foi o primeiro director- e director xeral da Compañía de Radio Televisión de Galicia. Foi tamén director de Atlántico Diario, na saída á rúa do xornal, e participou na posta en marcha de outras publicacións como Galicia Confidencial ou Galicia, viajes y turismo. Colaborou  no suplemento cultural de Ya, La Voz de Galicia, El Correo Gallego, La Región, Man Común ou Encrucillada, entre outras. Foi correspondente en Galicia de ABC, Actualidad Agraria e da Axencia Logos. Desde o ano 2000 é director do diario El Progreso, de Lugo.

Foi tamén o primeiro responsable de prensa na Delegación do Goberno en Galicia, na Confederación de Empresarios de Galicia e na Xunta de Galicia. Asemade, encargouse de asesorar, en materia de comunicación, a numerosas empresas na nosa Comunidade, como Pescanova, Caixa Ourense ou Dragados. Publicou os libros Aquel mundo (1996) e O xantar da memoria (2003), galardoado co premio nacional de gastronomía Álvaro Cunqueiro. Foi co-tradutor da versión inglesa ao galego de A Biblia dos nenos (SEPT).  Membro do  Consello de Administración da editorial SEPT, do padroado da Fundación Araguaney e de diferentes comisións do Consello da Cultura Galega relacionadas cos medios de comunicación.
           
A Asociación de Periodistas de Galicia decidiu constituír en 1996 un premio xornalístico denominado Premio Anual APG, que tiña como finalidade premiar toda unha traxectoria profesional de xornalistas galegos que exerceron en Galicia ou fora da nosa Comunidade Autónoma. Tras o pasamento de Diego Bernal, vicepresidente da entidade, a Asociación acordou cambiar a denominación do premio, que pasou a chamarse Premio Diego Bernal, en homenaxe á súa memoria.

O Premio Diego Bernal non ten dotación económica e consta dunha figura tipicamente galega, deseñada segundo a artesanía tradicional de pratería de Compostela. Outórgase ao profesional que se considera máis merecedor do mesmo entre todos os candidatos propostos pola Xunta Directiva da APG, durante unha sesión ordinaria celebrada no último trimestre do ano; e faise público antes de que remate o ano, para ser entregado co gallo do 24 de xaneiro, festividade do Patrón dos Xornalistas.


A APG publicou en 2005 unha recopilación das semblanzas dos dez primeiros premiados e ao longo de 2015 está previsto que faga o mesmo coa relación dos galardoados nas vinte edicións, que integran unha lista de prestixiosos profesionais galegos, aos que agora se une Lois Caeiro, En edicións anteriores recibiron o galardón: Augusto Assia (1996), Pedro de Llano (1997), Feliciano Barrera (1998), Camilo José Cela (1999), Manuel Fernández Areal (2000), Colectivo Xornalistas Vascos (2001), Santiago Rey Fernández-Latorre (2002), José Manuel Rey Novoa (2003), Juan Ramón Díaz García (2004), Alfonso Sánchez Izquierdo (2005), Ángel Botana (2006), Blanca García Montenegro (2007), Gerardo González Martín (2008), Perfecto Conde Muruais (2009), Manuel Martín Ferrand (2010), Pepe Domingo Castaño (2011), Pilar Cernuda (2012), Germán Castro Tomé (2013) e José Luis Alvite (2014).