Falar galego en Galicia


Mario Paz González.-

Levo vinte anos vivindo fóra de Galicia e sempre falo aos meus fillos en galego (de xeito parecido comezan moitas terapias de grupo no cine americano e este texto, se cadra, tamén o é). Sei que hai máis coma min e non me parece estraño. Pero tamén moitos menos. Meu pai faláballes a miúdo na nosa lingua e chamáballe a atención que os nenos o entenderán e o traduciran ou, mesmo, que quixeran ver na tele o Xabarín Club. Para eles era “o avó”, mentres que o de Castelá é “el abuelo”, sen conflitos. Malia todo isto, chamoume a atención que, hai uns días, nas redes, a raíz dunha entrevista a Luis Tosar en La Voz de Galicia, se destacase como algo excepcional o feito de que este grandísimo actor tamén lle fale aos seus pequenos en galego vivindo en Madrid. Na miña inxenuidade, sorprendeume que os internautas louvasen algo que debería ser o normal. Quero dicir que, nunha época na que o plurilingüismo é un valor en alza (mesmo, por suposto, a aprendizaxe de linguas foráneas) o natural tería que ser que, posuíndo máis dun idioma na casa, este se ensinase tamén aos nenos prioritariamente. Nesta liña de pensamento tan lóxica, a entrevista a Luis Tosar revela, xa que logo, que, ademais de ser un gran actor, é tamén unha persoa sensata, que se rixe por isto que a un parécelle de sentido común.

Por desgraza, a mira experiencia dime que a cousa non é tan doada. Hai anos pregunteille a un pequeno en Compostela por que non falaba galego e contestoume dicindo que xa o falaba na escola. A resposta producíume arrepío tendo en conta a situación do galego no ensino. Moitos dos comentarios dos internautas á entrevista de Tosar confirmáronme agora estes medos. Tamén outra nova lida neses mesmos días na prensa dixital. A historia dun neno coruñés que se laia no seu vídeo blog de que á xente lle resulte estraño que, vivindo en Galicia, se comunique sempre en galego. Como o mesmo neno di, non deixa de ser rechamante que, aínda hoxe exista ese desprezo e esa vergoña pola lingua propia. Como comenta algún internauta, non é difícil comprobar, en calquera parque das vilas ou cidades galegas, como os pais falan só en castelán aos pequenos, se cadra, sen decatarse de que o castelán está, mesmo na Galicia, por todas partes e que a lingua que precisa dun reforzo cada vez maior e máis urxente é o galego. Artai, este neno da Coruña, denuncia a hipocresía que ve ao seu redor: “Coñezo a moitos nenos e nenas que teñen pais profesores e políticos e din que defenden o galego e logo aos seus fillos fálanlles en castellano”.

Todo isto lembroume un poema de Bertolt Brecht (sempre Brecht) titulado “1940” e que fai referencia ao momento da súa vida no que vivía en Copenhague, despois de percorrer media Europa fuxindo, desde o ano 33 que deixara a Alemaña. Agora os nazis estaban a piques de invadir Dinamarca e tocaba partir de novo coa familia. Nel di que o seu fillo pequeno lle pregunta se, nese mundo en descomposición, ten sentido estudar matemáticas, francés ou historia. A el gustaríalle dicir que non, que para que, pero remata o poema cunha mensaxe esperanzadora pregándolle que si, que estude matemáticas, francés ou historia, se cadra, intúe un, como modesto lector, porque iso fará o mundo máis habitable. Cando a xente me di que ensinar galego aos meus fillos non serve para nada e que é unha perda de tempo, eu respondo como Brecht, que si, que aprendan inglés, alemán ou o que lles pete, pero que tamén aprendan galego porque tamén é, xunto co castelán, o seu idioma materno. Como dixo estes días na rede o poeta Xesús Rábade Paredes e que se podería aplicar á lingua como un dos nosos “afectos” máis prezados: “Hai quen pensa que naceu xa aprendido. Será na vida, seguro, un descastado, un egoísta que non medrou por dentro e que se encosca sobre as súas células. Vexetal necrosado. Un seixo contra o mundo. Túzaro e fosco, fuxirá sempre das mans que acariñan, alfares que modelan os afectos, ese colchón da sociabilidade”.

11 de set. de 2019

Día da Cultura Chairega


Redacción.-

Como cada mes de setembro, e dende vai xa para quice anos, o Instituto de Estudos Chairegos-IESCHA, organiza un acto -incluído dentro do convenio suscrito coa Deputación de Lugo- que, coa denominación xenérica de Día da Cultura Chairega, pretende lembrar ao noso gran poeta MANUEL MARÍA, do que se cumpliron, o pasado día 8 de setembro, 15 anos do seu falecemento.
Dende a primeira edición, teñen pasado grupos e cantantes tan senlleiros como Milladoiro, A Quenlla, Vichelocrego, Xarín, Buxos Verdes, Uxía, Os D’Abaixo, A Banda de Musica de Vilalba, A Coral Polifónica Vilalbesa, A Banda da Loba, Os D’Abaixo; proxectado películas coma a do chairego Jorge Coira, “18 Comidas”; realizado recitais poéticos ou dramatizacións de obras de Manuel María; conferencias, mesas redondas, presentacións de libros, etc. Este ano 2019, o Iescha invita a todas as persoas interesadas a asistir ao acto de homenaxe que terá lugar o venres, día 20 de setembro de 2019, ás 20:30 horas, no Auditorio Municipal de Vilalba, con entrada totalmente libre e gratuíta.
O PROGRAMA deste ano está conformado da seguinte maneira: -GRAN CONCERTO MUSICAL A CARGO DO GRUPO
HABELAS HAINAS
-ENTREGA DA PLACA DE SOCIO DE HONRA DO IESCHA A
ALFONSO BLANCO TORRADO

Habelas Hainas nace en Compostela en 2010, tempo no que se cruzan os camiños destas catro músicas de raíz galegas, crebacabezas musical e persoal que se sinte parte dunha tradición longa, viva e en permanente transformación, da que xorde a natural necesidade de se expresar, dende unha ollada feminista e social, explorando outras músicas, experimentando coa tradición e creando un son propio, fresco, enérxico e orixinal nunha intensa traxectoria como músicas ao vivo.
- Nominadas polo seu primeiro álbum Livres e Loucas aos Premios da Música Independente na categoría “Mellor Álbum en Galego”.
- Participan no proxecto “Músicas galegas ilustradas” (Laura Romero).
- Estrea do Videoclip “Marmuradoras” realizado por Antía Ameixeiras.
- Participan no proxecto “A música ibérica a gostar dela propia” dirixido por Tiago Pereira.
DÍADACULTURACHAIREGA-NOXVCABODANODOPASAMENTODEMANUELMARÍA.Venres,20desetembrode2019–20:30h.- AuditorioMunicipaldeVilalba
Vilalba,10desetembrode2019. ArturoGómezMato,secretariodoIESCHA
ALFONSO BLANCO TORRADO
NOTA INFORMATIVA
http://estudoschairegos.wix.com/iescha estudoschairegos@gmail.com

DISCOGRAFÍA
-Livres e Loucas (2017)
-Irmandiñas. Músicas en pé de festa. Habelas Hainas/Sacha na Horta/Oíma/The Teta’s Van (2017).
MÚSICAS
Sandra Tamayo: acordeón, gaita, pandeiro cadrado... Patricia Gamallo: gaita, pandeiro cadrado, guitarra... Arantza Alfaia: tamboril, caixón peruano,ferriños,derbuka... Jara Ortiz: voz, bombo, pandeireta, crótalos árabes...
Teñen participado en máis de trescentos concertos ao vivo ao longo de todo o país e noutras latitudes.
xuventude.
Na Asemblea Xeral do Iescha do presente ano 2019, aprobouse por unanimidade outorgar o nomeamento de Socio de Honra do Iescha a Alfonso Blanco Torrado, polo seu inquebrantable compromiso na defensa da cultura galega en xeral e chairega en particular; polo seu desinteresado traballo a prol da convivencia veciñal e da xustiza social; pola súa participación na organización de innumerables eventos de carácter literario, musical, artístico, así como pola súa entrega e axuda aos demais, especialmente á
ALFONSO BLANCO TORRADO.- Crego, mestre, dinamizador cultural, escritor, conferenciante.
Naceu o 15 de marzo de 1950 en Montevideo.
Realizou estudios eclesiásticos en Santiago e na Universidade Pontificia de Salamanca, realizando nas dúas cidades un importante labor no movemento estudiantil. Desde 1976 trabarlla en varias parroquias de Guitiriz, tanto no campo social como cultural. É profesor do IES de Guitiriz. No traballo social temos que salientar a recuperación do Santuario de Nosa Señora de Bascuas, hoxe convertido en Museo de Arte e Cultura Relixiosa Popular. Dirixe as publicacións de Xermolos "Guieiros", Cadernos e Revista Xermolos.
Escribiu en varias publicacións como "Irimia", "Encrucillada", etc. En 1976 funda a Asociación Cultural de Guitiriz, chamada despois "Xermolos", con moitas actividades culturais: Escola de Música Tradicional, Escola de Canteiros, Revista Xermolos, Cadernos de temas etnográficos, Biblioteca Pública Xermolos, etc. Foi o fundador do Festival de Pardiñas (1980), da Feira e Festa da Música e da Arte e dos premios de Guitiriz de Pintura, Escultura e Fotografía. Coordina a Asociación Sociocultural X. M. Díaz Castro e a Fundación Manuel María da Terra Cha.
Recibiu o premio Anxel Fole de Ensaio pola obra Xosé María Castro. A Ascensión dun poeta, o premio IAR de Folclore, o Moncho Valcárcel "pola promoción da Terra" e o Premio Solidariedade 2002, entre outros.
Foi nomeado Fillo Adoptivo de Guitiriz no ano 2018 en recoñecemento ao seu inconmensurable labor de servizo á comunidade.

Propostas do IESCHA ao Concello


Redacción.-

Recentemente o Instituto de Estudos Chairegos remitiu á Sra. Alcaldesa do Concello de Vilalba o seguinte escrito:

"En reunión de Xunta Directiva do Instituto de Estudos Chairegos-IESCHA celebrada o pasado día 7 de agosto do ano en curso, acordouse, entre outros asuntos, remitir escrito a ese Concello cos seguintes puntos:

1.- Manifestarlle os nosos parabéns a Vde., como nova Alcaldesa de Vilalba, así como ao seu Equipo de Goberno, desexando que nesta nova etapa que comeza podamos manter unha recíproca e cordial colaboración entre as dúas entidades.

2.- Pregarlle que propoña á Corporación Municipal que Vde. preside a adopción dos seguintes acordos ralacionados con dúas emblemáticas personalidades chairegas imprescindibles no ámbito literario galego:

-Dar o nome de MANUEL MARÍA á Casa da Cultura de Vilalba (proposta xa realizada noutras ocasións).

- Dar o nome de AGUSTÍN FERNÁNDEZ PAZ á Biblioteca Pública Municipal de Vilalba."

Xabaríns en Lugo


Redacción.-

A Plataforma pola Convivencia Ética coa Fauna Silvestre(CON-ÉTICA) parabenízase polas declaracións do concelleiro responsábel da Área de Desenvolvemento Sustentábel do Concello de Lugo, Álvaro Santos, en relación coa presenza de exemplares de xabarín en zonas da contorna urbana da cidade luguesa.
Segundo veñen de recoller distintos medios de comunicación, Álvaro Santos sinalou a presión cinexética exercida sobre as poboacións de xabarín como o principal motivo polo que os animais se poden achegar ás zonas urbanas.
A opinión do responsábel municipal de Desenvolvemento Sustentábel do consistorio lugués coincide substancialmente coa que vén expresando, desde a súa creación, a Plataforma pola Convivencia Ética, conformada por persoas a título individual e por asociacións animalistas e ecoloxistas entre as que se contan ADEGA, EQUO-Lugo, Lugo Animal Save, Anonymous For The Voiceless ou Ridimoas.
CON-ÉTICA considera as palabras de Santos “dun sentido común ben pouco habitual” nun responsábel público e fai, unha vez máis, un chamado público á sensatez, a cordura, o rigor e a responsabilidade a todos os axentes institucionais, políticos e sociais en todo o relacionado coa convivencia humana coa fauna silvestre, fuxindo de mensaxes e análises superficiais, sensacionalistas e, mesmo ás veces, “case-apocalípticas”. Urxe mudar o discurso público de estigmatización dos xabaríns, presentados as máis das veces case como unha praga bíblica, por outro que estea centrado nunha análise rigorosa, e científica, sobre a situación das poboacións de súidos no territorio, continuada no tempo, informativamente transparente, participada por expertos e non sometida a determinados intereses ou presións de parte.
Desde a súa constitución, en 2018, a Plataforma pola Convivencia Ética vén dedicando gran parte dos seus esforzos a solicitar de todas as administracións implicadas toda a información científica dispoñíbel sobre a situación das poboacións de xabaríns en Galiza e o seguimento que se faga das mesmas, sinaladamente sobre a existencia de estudos que avalen, con datos, a existencia real dunha “sobre-poboación” á que tantas veces se alude. A ausencia de resposta a estas constantes solicitudes de información leva a concluír que non existen tales estudos, ao menos dunha forma sistemática.
Dos poucos datos obtidos pola Plataforma, como os facilitados pola Xefatura Provincial de Tráfico, si se ten constatado xa, tal e como denunciamos publicamente hai uns meses, que durante 2018 os accidentes de tráfico con intervención de xabaríns na contorna de Lugo se duplicaron coincidindo coa temporada de caza, sendo incluso máis do dobre nos días hábiles para cazar.
CON-ÉTICA demanda unha vez máis das administracións, nomeadamente da Xunta de Galiza en Lugo, unha estratexia global, participada, rigorosa e concibida en base á realización de estudos previos sobre a presenza do xabarín e que aposte por medidas disuasorias e non letais para cos animais frente a ocorrencias, improvisacións e medidas irresponsábeis mesmo para a seguridade cidadá.

El Brujo en Ribadeo


Redacción.-

O domingo 29 de setembro, ás 20:00 horas, Rafael Álvarez "El Brujo" presentará no Auditorio de Ribadeo a súa obra "Autobiografía de un yogui". Dela ten dito:

"Creo que foi Gandhi o que dixo algo así: «Observei que a vida persiste no medio da destrución. Por tanto debe de haber unha lei superior á lei da destrución. Unicamente baixo esa lei a sociedade pode ser intelixible e a vida digna de ser vivida».

A grandeza da ciencia sería indagar acerca desa lei, e a da arte celebrala e reflectila.

Pero eu somentos son un cómico e un comediante! En todos os meus espectáculos a risa é un factor dominante..., que rima con comediante... Vostedes xa me coñecen e aínda así busco sempre un intre onde o alento suba cara o dominio sacro da poesía. Shakespeare era tamén comediante pero ademais un poeta. Por iso é que eu invoco sempre o seu espírito para que lle dé ás ás miñas risas e fágaas máis transparentes.

Nesta ocasión necesitareino dunha maneira moi especial. Témo que vostedes terán que facer tamén un esforzo especial para acompañarme. Podería eu voar sen vostedes?

Quen era Yogananda? Un home grande!

Trouxo o ioga a occidente (non só o ioga físico) se non tamén a «racha ioga», que así é como na India chaman: a meditación, a ciencia da realización do ser. E que significa isto? El explícao de maneira clara e sinxela coa súa poderosa palabra pero aínda máis coa súa vida. De aí a fascinación que exerceu na miña esta autobiografía. Para que vostedes o coñezan, fago eu este espectáculo.

Espero que a sabedoría, o encanto, a maxia, a luz e o amor deste relato inspire e acompañe. Permítanme rematar coas palabras dun gran poeta a quen Yogananda admiraba: Rabindranath Tagore. A modo de dedicatoria: «Onde a mente áchase sen temor e a cabeza érguese alta...» «onde o coñecemento é libre onde o mundo non se rompeu en pedazos por estreitas paredes domésticas onde as palabras veñen do fondo da verdade [...] nese ceo de liberdade oh Pai meu! permíteme que a miña patria se erga. Nada máis. Nada máis.»

Preséntolles a Paramahansa Yogananda, un gran mestre. o meu mestre!"

Entradas numeradas aquí:
https://entradas.ataquilla.com/ventaentradas/es/240__auditorio-municipal-de-ribadeo

Punto e seguido

Redacción.-

A exposición ‘Punto e seguido. A vida despois do dano cerebral adquirido’, coa que a Federación Galega de Dano Cerebral (FEGADACE) e as súas asociacións achegan, a través da fotografía, unha aproximación ao día a día desta discapacidade, inaugúrase o vindeiro mércores en Lugo.

FEGADACE e ADACE Lugo (Asociación de Dano Cerebral de Lugo) convidan a asistir ao acto, no que van intervir a presidenta da entidade, Ángeles Rozas, e algunhas das persoas retratadas nas imaxes e no vídeo que as compaña. As persoas asistentes tamén terán a oportunidade de asistir á estrea deste vídeo, que foi tomado en ADACE Lugo e que complementa o principal da campaña Punto e seguido.

A mostra vai estar exposta en La Ferretería ata o 1 de outubro. Poderá verse en horario de 17:00 a 20:00 de luns a venres, e os sábados de 10:00 a 14:00.

Proxecto 'Punto e seguido'

A colección de imaxes, do fotógrafo compostelán Aigi Boga, realizouse nas cinco asociacións membro da Federación. Están protagonizadas polas persoas usuarias de ADACECO, ADACE Lugo, Alento, Renacer e Sarela, que amosan a súa vida cotiá, as actividades que desenvolven, os ratos de descanso, a convivencia... en definitiva, a vida despois do “punto e seguido” que constitúen un ictus, un accidente, ou calquera outra das causas do dano cerebral adquirido.

Tanto as imaxes como o vídeo foron elaborados co apoio da Deputación da Coruña. Para a organización da exposición contouse, ademais, coa colaboración da Fundación La Caixa.

Acto aberto

O acto é completamente aberto. Do mesmo modo, está permitida a toma de imaxes e gravación en audio e vídeo dos contidos do mesmo.

FEGADACE constituíuse en 2007 polas cinco asociacións de dano cerebral que traballan en Galicia: ADACECO na Coruña, ADACE en Lugo, Alento en Vigo, Renacer en Ourense e Sarela en Santiago. O seu obxectivo é contar cunha plataforma común de interlocución, coordinación e divulgación das necesidades do colectivo de persoas con dano cerebral adquirido.


Hora: 19:00
Lugar: La Ferretería (Rúa San Froilán, 11, baixo - Lugo)
Asunto: Inauguración de exposición ‘Punto e seguido’

Memoria da Chaira enteira

Redacción.-

Como é tradicional o pasado 8 de setembro, cabodano de Manuel María celebráronse os actos na súa memoria:

Ás 15 horas, xantar de irmandade no Restaurante Río Ladra

Ás 17, recital de poesía e música en Penas de Rodas

As 18 horas: levouse unha rosa ao cemiterio de Outeiro de Rei, acompañada de versos e comunicados. Benvida co CANTO DA IRMANDADE: O CARRO de Manuel María e Mero.

Ás 18,30 Entrega da Navalla de Manuel María a XOSÉ ESTÉVEZ por Branca Rodríguez, presenta Paco Martín e lámina de Eneko.

Entrega da Navalla de Manuel María, a xeito póstumo, a XAVIER P. DOCAMPO, na man da súa familia, fai a presentación Mero Iglesias e lámina de Suso Cobeiro.

Bocado comunal e grolo de Irmandade proveito de ben e futuro

Recital de poesía e música…

Organizou a Irmandade Manuel María e a Asociación Xermolos.

A don Antonio Machado

Xoan Xosé Fernández Abella.-

A DON ANTONIO MACHADO,
empleando su último verso, según su hermano José, y dos
expresiones de Retrato, con profunda admiración y respeto,
por su grandeza única.


"Estos días azules y este sol de la infacia",
tu último verso, lejos
de España, destruída,
por la noche del odio de guerra fraticida,
noche de la locura y de la intolerancia.

Tú soñaste una España progresista, no rancia,
y en crímenes horrendos la sufriste sumida.
Y todo destruído. Se te apaga la vida
en Collioure, refugio
y honra inmensa de Francia.

Cuando a ti llegó "el día del último viaje",
cumpliendo lo expresado en tu inmortal Retrato,
entraste ya en lo eterno "ligero de equipaje",

porque ser generoso fue tu solo bagaje.
Y por poeta inmenso, sin sombra de boato,
te rindo, emocionado, mi más alto homenaje.


3 de julio de 2.014

Salvemos o Iribio


Redacción.-

Entidades ecoloxistas, culturais, veciñais e políticas, e persoas a nivel particular, constituiron a finais de agosto a plataforma “Salvemos O Iribio” coa finalidade de defender a Serra do Iribio das obras dun Parque Eólico e das instalacións electromecánicas asociadas, como é a Liña de Alta Tensión "Serra do Oribio". Esta mítica montaña forma parte da Zona de Especial Conservación (ZEC) Ancares-Courel, da Rede Natura 2000, e sitúase dentro do Ben de Interese Cultural (BIC) Camiño de Santiago Francés, ademais de estar inserida na proposta de declaración da Reserva da Biosfera Ribeira Sacra e Serras do Iribio e Courel. A Serra do Iribio é o monte que conserva o maior imaxinario máxico do Courel, agochando neste enclave un amplo patrimonio inmaterial, polo que ademais discorre o antigo Camiño Real, que empregaban os arrieiros para acceder á Meseta desde Galicia, ao que acompaña un extenso inventario de bens patrimoniais de carácter arqueolóxico e histórico-cultural que xa foi en parte destruído polas obras irregulares do parque eólico.

Esta plataforma constitúese co principal obxectivo de facer valer a legalidade vixente que prohíbe a instalación de novos parques eólicos en zonas de Rede Natura 2000. O proxecto eólico definitivo "Serra do Oribio" aprobado por Acordo do Consello da Xunta o pasado 27 de xuño e publicado no DOG o pasado 14 de agosto vulnera, por tanto, a lexislación vixente e non pode facerse efectivo.O proxecto estaría contravindo, cando menos, o artigo 60 do Plan Director da Rede Natura, aprobado polo Decreto 37/2014, do 27 de marzo, así como o artigo 32 da Lei 8/2009 do aproveitamento eólico de Galicia. Do mesmo xeito, a Liña de Alta Tensión asociada a este parque eólico e aprobada pola Dirección Xeral de Enerxía e Minas o pasado 13 de febreiro tamén sería contraria á lexislación vixente. En contra destas disposicións, a plataforma Salvemos O Iribio presentará todos cantos recursos sexan pertinentes.

Esta plataforma procurará tamén por todos os medios posibles a paralización das obras en execución que vulneran a lexislación vixente e que están a destruír gran parte dos valores naturais e ecolóxicos, histórico-culturais e patrimoniais da Serra do Iribio, danos que, nalgúns casos, xa son irreparables. A pesar de que o proxecto eólico definitivo aprobado aínda foi publicado pola Dirección Xeral de Enerxía e Minas da Xunta de Galicia o pasado 14 de agosto no Diario Oficial de Galicia, a empresa promotora, Fergo Galicia Vento S.L. xa iniciara as obras de xeito irregular o pasado mês de maio, conseguindo eliminar xa grandes áreas naturais con presenza de hábitats comunitarios, gran parte do Camiño Real, un antigo neveiro, e poñer em serio risco de preservación a mámoa do Fial. Pese a terse verificado tal desfeita ambiental e cultural por parte das autoridades compententes e que as obras estiveron temporalmente paralizadas tras a denuncia dos colectivos ecoloxistas, a empresa conseguiu retomalas, coa conivencia da Xunta e dos Concellos de Samos e Triacastela, sen que, inexplicablemente, ningún deles tivese demandado responsabilidades à empresa polos danos efectuados. Pola contra, veñen de premiar o seu despotismo e falta de respecto á legalidade co levantamento da paralización cautelar e a aprobación definitiva do proxecto.

Por outra banda, tanto a Xunta como o Concello de Samos están a permitir a execución das obras dos camiños de acceso ao parque eólico por un trazado diferente ao previsto no proxecto eólico que tamén atravesa a zona de Rede Natura e a zona de amortecimento do BIC Camiño de Santiago Francés. As obras deste trazado, por tanto, son tamén totalmente irregulares, pois carecen da preceptiva autorización da Dirección Xeral de Enerxía e Minas e non foron sometidas á necesaria avaliación de carácter ambiental e cultural, ademais de pretender eludir a avaliación dos efectossinérxicos e acumulativos do conxunto do proxecto sectorial.

Por tanto, “Salvemos O Iribio” tamén denunciará ao goberno da Xunta e aos concellos cómplices ante a Unión Europea por permitir e alentar a destrución de parte dos valores ecolóxicos e naturais protexidos neste espazo de Rede Natura, e tamén ante a Unesco por non avaliar adecuadamente o impacto que suporá o proxecto eólico sobre un ben Patrimonio da Humanidade como é o BIC Camiño de Santiago Francés.

Futuras mobilizacións se non paran as obras
Salvemos O Iribio anuncia futuras mobilizacións se a Xunta non decreta de forma urxente e inmediata a paralización das obras do parque eólico do Iribio e das súas infraestruturas asociadas, como son os camiños de acceso ao parque ou a liña de alta tensión. Ao mesmo tempo, anima a sociedade galega e a colectivos de diversa índole que compartan os obxectivos de Salvemos O Iribio a formar parte da plataforma e apoiar a causa, ben participando das accións de mobilización que se promovan por parte desta, ben denunciando publicamente o grande atentado ecolóxico e cultural que se está perpetrando na Serra do Iribio.

Ata o momento forman parte desta plataforma os colectivos Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (ADEGA), Asociación Sociocultural O Iribio, Fundación Oso Pardo (FOP), Fundación Uxío Novoneyra, Petón do Lobo, Lugo Animal Save, Anonymous for the Voiceless, Colectivo Capitán Gosende, Asociación Cultural Roxín Rosal, Xuntos por Sarria, Agrupación CulturalErgueitas, Comité de Defensa das Rías Altas, Plataforma Galega para a Defensa Animal e da Natureza, Rede Galega do Patrimonio, Rede Galega da Educación e Desenvolvemento Rural, Salvemos a Comarca de Ordes, Sociedade Galega de Ornitoloxía (SGO), Stop Eólicos Paradela e os grupos políticos Anova, BNG, Equo e os Grupos Parlamentarios de En Marea, BNG e Grupo Mixto. Non obstante, está aberta a novas incorporacións de colectivos ou de persoas a nivel individual que poden contactar coa plataforma a través do e-mail: salvemosoiribio@riseup.net

Doce viaxe Ramón


(A Ramón Paz Guntín)

Serás ronsel nas lembranzas
Na amada Vila Branca
No teu lugar decotío
Conversa e amabilidade
Cos veciños

Serás ronsel nas lembranzas
Na nosa pequena patria
Infancia añorada
Boliños de leite e azucre
Dos domingos

Serás ronsel nas lembranzas
No traballo construído
Aroma a chocolate
A roscón de améndoa
Da nosa tribo

Serás ronsel nas lembranzas
Ata sempre Ramón
Boa viaxe...
Bo camiño...


Pilar Maseda
Vilalba, 21 de abril de 2019

1 de set. de 2019

Nos tempos de misericordia


(A Ramón Paz Guntín)


Nos tempos de misericordia,
en algures, os amigos soportan duelo.

Preto, tan preto os tempos
enchidos de recordos,
palpitando 
de alento e esperanza insistentes.

Ramón espera
nos tempos de misericordia.

Os amigos
acompañan a dor,
comparten tristura, amor e Paz



Miguel Barrera
Torrelaguna, abril 2019

31 de ago. de 2019

Adeus a Leopoldo Pomés



Redacción.- O artista Leopoldo Pomés finou onte en Girona aos 87 anos. Presentou a súa primeira exposición, non exenta de polémica, na Galería Layetana de Barcelona no ano 1955, despois de relacionarse cos membros do grupo Dau ao Set, integrado por Antoni Tàpies, Joan Brossa ou Modest Cuixart. En 2018 foi merecedor do Premio Nacional de Fotografía.
Naceu en Barcelona en 1931 e a súa primeira cámara, tal e como informa Efe, adquiriuna en 1946, aprendendo o oficio de forma autodidacta. No ano 1961 creou, xunto a Karin Leiz, que foi a súa esposa e artífice das icónicas «burbullas» dos seus anuncios de Freixenet, os Estudos Pomés e comezou a dedicarse ao cinema e á publicidade. En 1965, asociouse con Leopoldo Rodés e creou Tempo, desde onde se xeraron imaxes tan inesquecibles como a amazona de Terry nunha praia ou en plena praza San Marcos de Venecia.
O pasado día 11 de xuño, na presentación do seu libro de memorias, Non era pecado (Tusquets/Edicions 62), comentou que para el o máis importante na vida sempre foi «mirar» e non escondeu que co paso dos anos gustáballe aínda máis.
Hedonista e curioso irredento, pertencente á denominada Gauche Divine, que tan ben retratou, foi premiado en 1965 no Festival de Cine Publicitario de Cannes e en Venecia seis anos despois. No ano 1982 participou nunha exposición xunto a outros grandes da fotografía como Catalá-Roca, Xavier Miserachs e Oriol Maspons, e tamén se encargou das cerimonias de apertura do Mundial de Fútbol en Barcelona onde, consideraba, viviu o momento «máis acojonante» da súa vida, porque a pomba que se soltou alí, nos ensaios previos sempre se caía ao chan, pero o día da inauguración «saíu todo perfecto e a Pelei, que estaba no palco, saltáronselle as bágoas».
Uns anos máis tarde, en 1995, expuxo a súa serie Touros, en ARCO e no Centro Andaluz da Fotografía e en 1997 organizouse unha gran retrospectiva da súa obra no Palau da Virreina de Barcelona, mentres que en 2015, Julià Guillamon comisarió outra mostra na Pedrera, a través dun percorrido de 140 imaxes, moitas delas inéditas.
Tamén expuxo noutros centros como o Círculo de Belas Artes de Madrid (2001), a Galería Michael Hoppen (2010), a Fundación Foto-Colectania (2012) e a Canle de Isabel II en Madrid (2015).
As súas obras poden verse nas coleccións do Instituto Valenciano de Arte Moderna, o Museu Nacional d'Art de Catalunya, o Museu d'Art Contemporani de Barcelona, o Museu Tèxtil i d'Indumentària de Barcelona, o Centro Andaluz da Fotografía (Almería) e a Michael Hoppen Gallery de Londres, entre outros.
As súas instantáneas ilustraron libros como As Fiestras, de R.M Rilke, e Gaudí, arquitectura de anticipación. Por outra banda, ao longo da súa vida recibiu varios premios e recoñecementos como a Medalla de Ouro ao Mérito Artístico do Concello de Barcelona, o Premio de Artes Plásticas da Generalitat de Cataluña en 1998 e a Creu de Sant Jordi en 1999. Ademais, era membro de honra da Academia do Cine Catalán.
Encantado de formar parte da letra dunha canción do seu admirado Joan Manuel Serrat, Conillet de vellut, e feliz por ter cumprido os seus soños de traballar con algúns dos seus ídolos como Gene Kelly, hai unhas semanas confesaba cal era a súa mellor fotografía.
A influencia dixitla, na súa opinión, convertiu «a fotografía en pornografía», pero tampouco ocultaba que a súa neta lle fixo unha fotografía moi boa co móbil, que cualificaba de «aparello sinistro». «¿Que farían hoxe Man Ray e Cartier Bresson con estes aparellos diabólicos?», preguntábase ás veces.

28 de ago. de 2019

Bravo, Miguel!!



María Xosé Lamas.- Corría o ano noventa e catro cando Paulo Naseiro achegou á vivenda que compartiamos os seus libros. Entre eles, Loita de silencio, do ano noventa e tres, editado –se mal non lembro- pola Deputación de Lugo e escrito por un tal Miguel Barrera, cun limiar do xornalista Moncho Paz. Era un poemario moi breve, pero intenso, que lin dunha sentada. 

Comentándoo co meu compañeiro de vida naquel intre, informoume acerca do seu amigo Miguel, a quen, precisamente polo seu gusto de escribir poesía, chamaban de xeito amigábel “o bombilla” (que viña a significar, o iluminado), cousas de nenos…! 

Non tardei moito en coñecelo persoalmente e si, era un rapaz especial e, como el se autodefinía, un ser que vogaba contracorrente no seo dunha familia conservadora como moitas da vila que o ollara nacer. Sobresaía do skyline line do pobo con moita distancia naqueles anos, aínda de transición, en que todo o politicamente correcto estaba por definir.

Dende entón, a nosa amizade consolidouse e permaneceu intacta até hoxe pois, a pesar que residía en terras de Castela, eran moitas as cousas que nos xunguían. Os dous contamos con un pai poético común, Manuel María, que nos alentou para seguir escribindo; os dous considerabamos necesaria a escrita como medio de expresión, non só do noso sentir, senón como forma de denuncia das lacras sociais que asolagaban -e aínda o fan- á sociedade; os dous sentiamos a necesidade de verter negro sobre branco canto acontecía ao noso arredor…

Lembro que sempre nos comunicamos o día un de xaneiro, coincidindo coa emisión do Concerto de Ano Novo que retransmitía a TVE; el sabía da miña paixón pola música clásica, que compartía. Era un momento de comuñón que sobrepasaba a distancia espacial e que nos xunguía espiritualmente.

Miguel adoitaba achegarme os seus poemarios antes de editalos. Cando me deu para ler Na árbore do desespero, remitinlle unha crítica pouco usual entre compañeiros poetas, guiada máis pola miña faceta didáctica ca polo meu sentir, aconsellándolle o uso do dicionario para revisar as incorreccións ortográficas. O feito de non utilizar o galego habitualmente como lingua vehicular facía que cometera erros na súa expresión escrita. Acaso “metera a pata”, mais coidaba que o contido da súa escrita era tan bo que era unha mágoa que non respondera á normativa vixente; deformación profesional, que se lle vai facer! Mais sei que me fixo caso, pois hoxe escribe sen aqueles poucos erros que algún día lle atopei nos seus poemas.

Aquel poemario para min, até o momento, o mellor do mellor da súa escrita, era un avance ante o tempo, antes de que pouca xente denunciara o maltrato machista que aínda sufrimos. Si, Miguel era un adiantado na temática que máis tarde tratarían moitos dos nosos máis grandes escritores, e facíao dende o seu sentir máis fondo. 

Máis tamén se adiantou naquela idea que insistentemente mantiña en promover encontros poéticos a comezos do milenio, cando aínda ninguén pensaba niso e que as amizades viamos como posíbeis, pero non doadas de levar a cabo. Hoxe corroboramos que Miguel estaba acertado; son moitas as xuntanzas que se realizan en diversos lugares e con calquera motivo –sempre positivo- para xuntárense os e as poetas e agasallaren coa súa escrita aos oídos de centos de persoas que agardan ver a vida dende outras perspectivas.

Por todo isto que conto -e moito do que me esquezo-, Bravo, Miguel, e parabéns por ese Premio Literario do Concello de Vilalba tan merecido!

Lembrando a Ramón Paz Guntín

Redacción.- Cando se cumpren pouco máis de catro meses dende o pasamento de Ramón Paz Guntín (1938-2019), propietario do establecemento coñecido popularmente como A Casa dos Marios, amigos e familiares queren render unha homenaxe moi especial a esta persoa tan prezada e lembrada na nosa vila. 

Con tal motivo, a vella tenda rexentada por Ramón abrirá as súas portas de novo durante varios días nas festas patronais de San Ramón e Santa María, para facilitar que os veciños e as amizades de dentro e de fora de Vilalba poidan achegarse e deixar por escrito as súas reflexións nun caderno habilitado especialmente para elo, recitar versos, tocar algún instrumento ou manifestarse baixo calquera expresión cultural. Por exemplo, o poeta vilalbés Miguel Barrera, gañador da XLV edición do Certame Literario, xa anunciou que o vindeiro 30 de agosto, ás 18 horas, recitará varios poemas en compañía do seu amigo Moncho Paz, xornalista e fillo do finado; e de Pilar Maseda, poeta da Rúa do Sol e na actualidade unha das voces do grupo Corredores de Sombras.

A Voz de Vilalba quere sumarse a esta homenaxe popular e ao longo da fin de semana, coincidindo cos días grandes dos festexos locais, publicará varias composicións poéticas dedicadas ao Chavito, alcume agarimoso co que coñecían os veciños a Ramón dende a súa etapa como xogador do Racing Club Vilalbés, na década dos anos 50 do século pasado. Socio fundador da Peña Celtista Excursionista de Vilalba, considerada a máis antiga do equipo vigués, o fútbol foi outra das grandes paixóns de Ramón, aficción que herdou o seu neto Xaime, que na actualidade milita nas filas da Sociedade Deportiva Compostela.

__________________
Foto.- O Chavito, visto por Yolanda Purriños.

Alúgase


Alba Sofía Naseiro Lamas.- Levamos dúas semanas de busca intensiva, sen resultado. Parece mentira que nos sexa máis difícil atopar aloxamento en Compostela que en Barcelona. A Voz de Galicia xa nolo viña advertindo: os alugueres vacacionais comezan a establecerse na capital galega, prexudicando ao modelo de aluguer máis habitual, é dicir, os pisos para estudantes universitarios.

Si, xa coñecemos o fenómeno Airbnb e a terrible tentación que supón para os propietarios gañar máis cartos ao ter os pisos alugados de forma estacional, sen ter que aguantar aos inquilinos durante todo o curso escolar. O que me parece terrible é que en Barcelona, o lugar máis resentido da península por este fenómeno, nos fóra máis fácil atopar un bo aloxamento, unha vez te resignas aos desorbitados prezos froito deste problema. Refírome á actitude dos propietarios, por suposto.

Sempre me deu a impresión de que os propietarios dos pisos de Santiago son xente desconfiada, que cando te ten de inquilino cre que che está facendo un favor, non ofrecerche un servizo a cambio dun beneficio económico. Son libres de esixir condicións que non teñen nada que ver co intercambio de bens e servizos orixinal, e que non atopamos no noso periplo por Barcelona. Estes propietarios, de forma xeneralizada, non admiten mascotas, fumadores, parellas, ou incluso persoas de xénero masculino. Isto último é especialmente curioso, porque moitos dos que buscan só inquilinas son homes, e resulta moi incómodo pararse a pensar nas razóns desa criba. Algún ano chegueime a atopar unha propietaria que, ao anunciarlle que ocuparíamos catro persoas as tres habitacións que ofrecía, quixo subir o prezo do aluguer.

A miña experiencia falando con axentes inmobiliarios e algúns propietarios deume a entender que os donos das vivendas teñen unha imaxe moi negativa dos posibles inquilinos. Entenden que os estudantes (a maior parte, pero lembremos que non son os únicos que precisan vivir de aluguer) son descoidados, irresponsables e suxos. Podo comprender que algúns tiveran malas experiencias cos seus inquilinos, pero négome a pensar que a maioría dos casos sexan así, e pagan xustos por pecadores. E o peor é que a desconfianza esténdese aos que non estudan, a xente que se supón máis madura, traballadora, que simplemente non ten unha vivenda en propiedade, ou que lle resulta máis económico e cómodo alugar un piso máis preto do seu traballo que desprazarse todos os días dende a súa casa noutro concello.

É necesario puntualizar que o aluguer en Barcelona está realmente máis difícil que aquí, pero os problemas son diferentes: os prezos están absurdamente inflados e a única preocupación de propietarios e inmobiliarias é cobrar. É necesario asegurar, como inquilino, que vas a ser solvente durante todo o tempo que esteas na vivenda, mediante avais e certificados de emprego. E o impago do aluguer, entre outras causas, leva consigo a maior das traxedias que lle pode ocorrer a unha familia falando de vivenda: un desafiuzamento.

En Santiago, de momento, non se fan as cousas da mesma maneira. Prefiren previr que curar, aínda que deberían saber que para algo se inventaron as fianzas, para solucionar problemas cos inquilinos. Ben, ao mellor non coñecen realmente o mecanismo, porque tamén souben de propietarios que non devolven as fianzas por causa dun electrodoméstico antigo que non funciona, cando o desgaste derivado do uso normal dun obxecto non é causa legal para negar a devolución dunha fianza.

Quería rematar esta pequena reflexión puntualizando un dos aspectos desta desconfianza que, malia ao que podiamos pensar, é máis problemático en Galiza que na cidade condal: as mascotas. Barcelona está chea de cans, cans soltos, cans grandes, cans pequenos. Non adoita haber problemas con eles nin no ámbito público nin no privado. Cando chegamos ao noso piso barcelonés por primeira vez dixéronnos que o piso era ideal para familias con mascota, porque tiña un patio interior. Hai unha tolerancia enorme cos animais de compañía. En Galiza o tema das mascotas, ao igual que o aluguer, tamén se caracteriza pola desconfianza: a maior parte das cidades carecen de grandes espazos para ter cans soltos, para que gocen dun pouco de liberdade. A maior parte de parques teñen minúsculos “pipicáns” e as grandes superficies verdes están destinadas aos seres humanos, prohibindo a entrada de mascotas ou limitándoas a ser levadas con correa. Xa explicamos que no ámbito do aluguer o máis habitual é negar o dereito de admisión a mascotas, pola razón que sexa. Iso faime pensar: é que para compartir a túa vida cun animal precisas ter unha vivenda en propiedade? E, polo xeral, a xente adoita desconfiar do comportamento dos cans pola rúa. Pode que sexa unha herdanza xenética daqueles labregos temerosos do ataque dos lobos, non o sei. Pero isto, como dicía o autor, xa é outra historia.

26 de ago. de 2019

A Xira da vida

María Xosé Lamas.-

Era moi nena, a remate dos sesenta, non lembro o ano con exactitude, cando fun por primeira vez de merenda á Xira do San Ramón –naquel intre, o sábado anterior á Feira- no Chalé do Crespo. A quen si lembro é aos comensais: meus pais, miña madriña, miña irmá Elsa –a pequena, Pili, aínda non existía- e meus tíos de Cas Paredes. Era unha festa máis das que se adoitaba asistir toda a xornada, como o San Pedro de Santaballa, o Carmio de Lanzós ou o Rosario de San Simón.
A partir de comezos dos setenta, como xa viviamos na vila, deixamos de preparar a merenda para fóra e celebrabámola na casa, por entón, na rúa das Pontes de García Rodríguez. De xeito que até as festas do ano setenta e oito, cando fun dama de honra de brazo do finado e sempre estimado Andrés Baamonde, non volvera a partillar as viandas do xantar naquel fermoso emprazamento. Contaba con dezasete anos acabados de cumprir e unha cicatriz recente da intervención de apéndice á que me someteran dúas semanas antes, mais nada impediu que o pasara de marabilla.
Os avatares da vida mantivéronme afastada por outra longa tempada deste evento do que volvín a gozar máis tarde, e por unha morea de anos, coas amizades da xuventude,  xa na Madalena. Xuntabámonos días antes para facer os preparativos e distribuír as tarefas: uns reservaban o sitio e preparaban as mesas de táboas, outros encargaban as empanadas, outros as abondosas bebidas –que non faltaran- e todos e todas engaiolabamos ás nosas nais para que nos prepararan as suculentas tortillas, empanadillas, croquetas ou ensaladiña das que sempre sobraba para a cea ou convidar a cantos se achegaran á merenda.
Máis tarde, acudín á Xira como voluntaria da Cruz Vermella durante varios anos. A carón da caseta presidida pola ambulancia, nas horas en que aínda non se agardaban máis incidentes que algunhas rozaduras e picadas de tabáns ou avésporas,  gozabamos en compaña de voluntarios que se achegaban de asembleas doutras terras das copiosas viandas que recibiamos vía cátering dalgún restaurante da vila, encargadas polo presidente, Pepe Apenela.
Lembro unha en especial, no ano noventa e seis, á que non acudín como comensal, mais si polo serán coa miña filla Alba Sofía de poucos meses. Nesa ocasión, visitei aos amigos cos que compartira tantas veces esta xornada e Ana Belén presentoume á súa parella, César, que tomou en brazos á pequena e non a soltou por varias horas. Tal era a tenrura que ambos sentían que eu mesma non ousaba separalos.
O tempo foi pasando e o día da Xira acabou converténdose por anos nunha xornada de  preocupación desa nai que agarda na casa as novas dos seus fillos que gozan do mesmo ca ela no seu tempo, pero dende outra perspectiva…
Hoxe, xa cos fillos adultos, visitei de novo a Xira e lembreime de todo o vivido nela dende nena, de seguro que non moi diferente da experiencia de moitas e moitos vilalbeses a través dos anos que nos levan.
María Xosé Lamas, a 24 de agosto do 2019.

Barrera gaña o Certame Literario de Vilalba



Moncho Paz.- O poeta Miguel Barrera resultou gañador do XLV Certame Literario de Vilalba, coa obra Poema da rúa das aves (Capitulo II: Agora). A tráxica historia de Gata Non-Nata e como as Aves da Porta de Cima coidaron dos seus gatiños. O traballo foi presentado baixo o lema “Como pequenos estandartes”. O galardón está dotado con sete mil euros, diploma e flor natural e será entregado o vindeiro 30 de agosto na capital chairega.

O xurado, presidido pola alcaldesa de Vilalba, Elba Veleiro Fernández, estivo integrado por expertos no eido literario: Darío Villanueva Prieto, membro da Real Academia Española; Ramón Villares Paz, catedrático de Historia da Universidade de Santiago de Compostela; Fidel Fernán Vello, xornalista e director de Radio Principal; e Xulio Xiz Ramil, xornalista e fundador do portal cultural www.galiciadixital.com
A noticia sorprendeu a Barrera en Vilalba, recentemente chegado dende a súa residencia en Torrelaguna (Madrid) para disfrutar duns días de lecer entre amigos e familiares. Nado na nosa vila en 1964 e cunha dilatada traxectoria literaria e profesional, Barrera é autor de diversas publicacións sobre economía social e cultura no xornal El Progreso de Lugo e ten publicado poesía en xornais e revistas literarias, como Xistral e outras.
Conta no seu haber con varios libros de poesía: Loita de silencio (1993), Na árbore do desespero (Derradeiros poemas de Cándida), incluído no primeiro ‘Caderno de Estudos Chairegos’ no capítulo de Nova Poesía (2002) do Instituto de Estudos Chairegos, e Poemas do Tempo Silenciado (2006), animado polo grupo de poetas afincados en Madrid baixo a denominación de grupo Bilbao, entre os que destacan Vicente Araguas, Manoel Pereira, Xavier Frias e Rafael Yañez Jato principalmente. Ten inédito o libro “Amor Enteiro”, que aborda a poesía erótica e diversos textos en prosa. 

Barrera é vicepresidente e fundador da asociación Letras de la Sierra Norte en Madrid e ten publicado textos en galego e castelán na revista literaria Cartapacio. Asemade, formou parte do grupo de guionistas do proxecto cinematográfico "Una tela en blanco" e na actualidade é membro da xunta directiva de Amigos de Prisciliano, movemento cultural fundado en París polo escritor Ramón Chao que reivindica a figura do herexe decapitado pola Igrexa católica e a súa influencia na cultura galega.

Pregunta.- Como acolliches a noticia do premio?
Resposta.- Foi unha casualidade, pois recibín a chamada do xurado poucas horas despois de chegar a Vilalba. É para min unha gran ledicia e un gran orgullo, por ser un premio que ven da miña vila natal, e que conta cunha excelente dotación económica e cun prestixio que vai medrando ano tras ano.
P.- Que queda daquel Barrera que unha vez se autodefiniu como “fillo da contracultura”?
R.- Aínda segue vivo. Cando falamos de contracultura referímonos a un movemento cultural que agora estáse a perfilar como unha das revelacións para as novas xeracións. O que antes era un enfoque de minorías hoxe forma parte do quefacer cotiá. A contracultura viña a diferenciar un novo xeito de ver a vida e tamén visualizaba a idea de universalizar o eido cultural, tan propia dos anos oitenta.
P.- Como evolucionou Miguel Barrera dende Loita de Silencio?
R.- Foi unha reivindicación dos campos, ríos e recantos de Vilalba. Non era soamente un canto á Chaira, senon tamén á visión entre o sentido espido do mundo, onde pretendía interpretar o ar, o vento, as nubes e os intres tormentosos que pode experimentar calquera persoa nun determinado momento.
P.- Anticipáchete no tempo coa denuncia da violencia machista, en A árbore do desespero (1988)…
R.- En efecto, foi unha composición que puxen en boca dunha muller para denunciar a violencia machista, da que tanto se fala agora. Alí describo a anguria das últimas horas da antagonista, cando decide poñer fin á sua vida ao decatarse de que a sociedade protexe ao violento. Afortunadamente, cambiaron moito as cousas nesta lacra nos últimos anos, especialmente no que se refire á sensibilización da sociedade.
P.- E chegaron os Poemas do tempo silenciado, dende o exilio madrileño.
R.- En realidade son unha continuación de Loita de silencio. Forman parte dun período que transcorre en pouco máis dunha década, entre 1993 e 2003. Decateime de que o silencio era unha inxenuidade pola miña banda, ante a forza e a necesidade que tiña de seguir escribindo. O libro ten dúas edicións, unha feita en Madrid e promovida polo grupo Bilbao; e a que saiu meses despois como parte da colección da Biblioteca do Instituto de Estudos Chairegos.
P.- Dende sempre colaboraches con varias publicacións literarias…
R.- Comecei a publicar os meus poemas en A Voz de Vilalba, aló polo ano 1985. E sigo a facelo na actualidade na edición dixital; de feito, os meus poemas máis recentes neste medio teñen que ver con temas de actualidade, como o cambio político na nosa vila e a designación de Ricardo Carvalho Calero como protagonista da vindeira edición das Letras Galegas. Posteriormente, publiquei en varios números da revista Xistral e, no ámbito madrileño, na revista Olga, como continuación do meu labor como membro do grupo Bilbao; e na revista Cartapacio, da Serra Norte de Madrid. Este ano tiven a oportunidade de participar nun recital poético no Ateneo, onde recitaron no seu día Lorca e outros autores de prestixio e onde tamén celebraba Valle-Inclán as súas tertulias literarias. E participei tamén en numerosos libros colectivos.
P.- Tiveches unha fonda influencia dos poetas da Chaira.
R.- Manuel María foi o meu pai espiritual. Coñecino por vez primeira na carballeira de Santa Isabel, en Outeiro de Rei, de onde tamén era natural o meu pai. E mantivemos unha relación de amizade dende comezos dos anos noventa, tanto literaria como epistolar. Non podo esquecer tampouco a Agustín Fernández Paz, que unha vez me dixo “Hai que ler un pouco todos os días”. E, lóxicamente, a Xosé Luis García Mato, o Guedelliñas, co seu estilo existencial e tremendista. O meu libro premiado e unha homenaxe aos poetas de Vilalba, esta terra pequeniña que ten un fondo extraordinario no corazón. Un acaba por voltar ao territorio íntimo, que no meu caso está cos poetas de Vilalba, coa súa temática, o seu xeito de escribir… Os mortos volven, e da maneira que se achegan a nós, interpretámolos de novo. Coñecinos a fondo a través do libro “Os poetas de Vilalba”, de Xulio Xiz.
P.- Que lecturas ocupan actualmente o teu tempo libre?
R.- En concreto, tres. Spoon River Anthology, de Edgar Lee Masters; El último barco, de Domingo Villar; e Sapiens, de Yuval Noah Harari. Tamén ando na relectura dos poemas de Patty Smith e na obra de Marcos Ana (1920-2016), poeta comunista e o preso que máis tempo pasou nos cárceres franquistas, un total de vinte e tres anos.

___________________________________
Foto.- Miguel Barrera, tras recibir a noticia do premio (Manuel París)

20 de ago. de 2019