VooDoo hoxe na Casa de Manuel María

Redacción.-

O dúo musical, VooDoo, tocará mañá, a partir das 20 horas, no auditorio da Casa-Museo Manuel María, un anticipo do traballo musical que ven de gravar recentemente e no que a música tradicional galega, combínase con harmonías fundamentalmente de soul e blues.

Belém Tajes (voz tamén do grupo Luar na Lubre) e Maritxinha Inha, compoñentes de VooDoo, foron as gañadoras este ano do Premio Martín Códax de Música Galega na categoría blues/funk/soulhttps://www.youtube.com/watch?v=Xc_RdQ0TkQs

O concerto, que é de balde, forma parte da programación cultural que vén desenvolvendo a Casa-Museo Manuel María e pola que este ano se puideron entre outros a Aldaolado, Fran Rei, Milesios, Lugh, Zanfoneiros da Tradescola, Pirilampo, Paco Nogueiras, Azougue...

As entradas pódense reservar escribindo a:
contacto@casamuseomanuelmaria.gal ou chamando ao tel. 698177621.

18 de nov. de 2017

Galicia. Un século de creación 1916-2016


Redacción.-

O vindeiro martes 14 de novembro ás 19:30 h. continúa o ciclo de conferencias ´Galicia. Un século de creación. 1916-2016´ que a Fundación DIDAC impulsa coa axuda da área de Cultura da Deputación da Coruña e en colaboración con varias institucións da provincia como o CGAC, USC, Auditorio de Galicia ou Centro Torrente Ballester de Ferrol. Nesta ocasión, será o experto en fotografía Vitor Vaqueiro quen impartirá a conferencia A consumación do soño baudelairiano na fotografa galega (1860-1936), que terá lugar na sala circular do Auditorio de Galicia en Santiago de Compostela.

A semana seguinte, as conferencias terán lugar no propio espazo da Fundación DIDAC en Santiago de Compostela e serán o crítico de arte Carlos Bernárdez o día 21 de novembro e a comisaria Rosario Sarmiento o día 23 do mesmo mes, os encargados de continuar co achegamento á creación en Galicia. Carlos Bernárdez falará dos artistas galegos no exilio en Diáspora. A arte galega da república non exilio, e Rosario Sarmiento pola súa banda farao sobre surrealismo en Maruja Mallo, Eugenio Granell, Urbano Lugrís: Tres diferentes relatos surrealistas. Ambas conferencias terán lugar ás 19.30 h.

A asistencia ás conferencias é gratuíta e permitirase o acceso ata completar o aforo. Se alguén desexa reservar a súa praza pode inscribirse a través da web de DIDAC http://www.didac.gal ou no correo electrónico info@didac.gal.



Ciclo de conferencias `Galicia. Un século de creación 1916-2016´:

Martes 14. A consumación do soño baudelairiano na fotografía galega (1860-1936). Por Vitor Vaqueiro. Sala Circular. Auditorio de Galicia. Santiago de Compostela. 19.30 h.

Desde a súa orixe, nas primeiras décadas do século XIX, a fotografía moveuse entre dous puntos de vista, concretados polas súas diferentes actitudes no referido á adherencia ao real. Unha liña maioritaria que, grosso modo, poderíase categorizar como documental, mostraba unha maior proximidade coas posturas de ton realista. Outra tendencia, minoritaria, que tería a súa maior concreción coa chegada do pictorialismo, propoñía un afastamento da realidade abastecendo hipóteses de conexión co mundo do imaxinario.

Vitor Vaqueiro Foxo é licenciado en Química e doutor en Ciencias da Comunicación pola Universidade de Santiago de Compostela. Conferenciante, crítico e historiador de fotografía, con artigos en publicacións galegas e de fora do país, publicou uns vinte libros de etnografía, fotografía, narrativa, poesía e divulgación. Posúe os premios de poesía Esquío e da Crítica española, e o Irmandade do Livro.


Martes 21. Diáspora. A arte galega da república ao exilio. Por Carlos Bernárdez. DIDAC. Santiago de Compostela. 19.30 h.

A conferencia pretende explorar o proceso de conformación e evolución da arte galega nos anos da II República, a Guerra Civil e no período do exilio en América, resaltando o que o exilio ten de fenómeno decisivo na evolución individual e colectiva dos nosos creadores.

Carlos Bernárdez é profesor de Lingua e Literatura Galegas e licenciado en Xeografía e Historia, sección de Historia da arte. Ensaísta de temas artísticos e literarios e comisario de exposicións, é colaborador habitual en xornais e revistas.


Xoves 23. Maruja Mallo, Eugenio Granell, Urbano Lugrís: Tres diferentes relatos surrealistas. DIDAC. Santiago de Compostela. 19.30 h.

Nesta conferencia faremos un achegamento á obra de Urbano Lugrís, Eugenio Granell e Maruja Mallo, tres nomes da plástica galega do século XX que desde circunstancias e léxicos ben diferentes interiorizaron e fixeron realidade as premisas dun movemento de vangarda que dominou o panorama artístico durante a primeira posguerra europea.

Rosario Sarmiento é licenciada en Xeografía e Historia, crítica de arte e comisaria de exposicións, especialista en coleccionismo e na historia da arte da mull

13 de nov. de 2017

Mini e Mero no Paseo dos Soños


Redacción.-

O Paseo dos Soños de Vilalba honrará a Mini e Mero co duodécimo hectómetro literario marcado por unha escultura creada por Valdi.

Ao acto de inauguración que se celebrará o sábado 18 de novembro acudirán os homenaxeados e outros amigos que participarán nas distintas actividades propostas. O muíño do Rañego acollerá ás doce do mediodía unha recepción a cargo de Xesús Mato, a interpretación da peza a Mini e Mero polo gaiteiro Raúl Galego e o recitado do poema “Mini e Mero” de Xoán Xosé Fernández Abella.

Posteriormente realizarase unha camiñata polo Paseo dos Soños con intervención en cada hectómetro literario a cargo de X.L. Santos Cabanas, Paco Martín, Xosé Lois García, Miro Casabella, Luis Foz, Marica Campo, Isidro Novo, Helena Villar, Xesús Rábade, Rubén Aramburu e Xulio Xiz.

Mini e Mero intervirán diante a escultura elaborada por Valdi antes de que o coordinador de Xermolos e a Irmandade Manuel María -os impulsores do acto-, Alfonso Blanco, peche a homenaxe.

Ao seu remate celebrarase un xantar de confraternidade no Restaurante Terra Chá. Os interesados e interesadas poden inscribirse aportando 20 euros no teléfono 646 41 38 90.

11 de nov. de 2017

Recital poético en Betanzos

Redacción.-

O próximo sábado bota a andar en Betanzos un novo grupo poético-VINTE, poesía argonauta- con un recital no espazo literario Biblos e na Asociación Lar de Unta nun acto poético no que participarán poetas do novo grupo, da NPG (Nova Poesia Guitirica) e o poeta vilalbés Martiño Maseda.

A dinamica literaria chairega achega o seu apoio a iniciativas da comarca veciña e senta vías de colaboración cultural para o futuro con esta nova iniciativa, espello da NPG, que xa ten participado de numerosas actividades fóra da comarca e que prepara para o 2 de decembro nos Vilares a entrega de premios do Certame "VILARIÑAS" de micropoemas. 

30 de out. de 2017

'As pombas do carvoeiro' en Villalba

Redacción.-

O Instituto de Estudios Chairegos, continuando co desenrolo dos II SÁBADOS DE TEATRO, organiza para o vindeiro sábado, 28 de outubro, ás 20:30 horas, no Auditorio Municipal vilalbés, a terceira función que correrá a cargo do grupo FANTOCHES BAJ, que pon en escea a obra “AS POMBAS DO CARBOEIRO”.

Nesta ocasión, colabora na representación A BANDA DE MÚSICA DE VILALBA interpretando en directo as pezas musicais.

O espectáculo
Un espectáculo de narración oral, música en directo e a técnica xaponesa do Kamishibai
Coa axuda das cartas do tarot de Marsella, un frade e un novicio revélanlle a un batallón das tropas napoleónicas acampadas en Carboeiro a fantástica orixe das pombas do mosteiro.

A través do seu relato descubrirán a historia de amor  protagonizada por Cervela, correo de El-Rei Fernando II, e Octavia, a filla máis nova de Lupa de Lobarzán; amor que por razóns de sangue non lles será permitido.

A dramaturxia e a música deste novidoso e fascinante espectáculo está deseñado para ser interpretado nesta ocasión co seguinte formato:

 -Formato teatro con Banda de música, onde Benxamín Otero compuxo as músicas para ser interpretadas, nesta función, pola BANDA DE MÚSICA DE VILALBA, que acompañará á dramatización.
  
Historias, contos, cantos, lendas e romances
As Pombas de Carboeiro é un metarrelato que conta como un frade trata de convencer coa súa historia a un batallón do exército napoleónico para que os soldados non sacien a súa fame coa poboación de pombas mensaxeiras do mosteiro. O frade, para ilustrar o seu relato, emprega as cartas do Tarot de Marsella coas que os soldados franceses se entretiñan.

27 de out. de 2017

Arquitecturas debuxadas

Redacción.-

O Instituto de Estudos Chairegos organiza o vindeiro venres, día 27 de outubro de 2017, ás 20:30 horas, na Casa da Cultura de Vilalba, a presentación do libro ARQUITECTURAS DEBU-XADAS, de SANTIAGO CATALÁN. No acto, ademais do autor do libro, intervirán MANUEL BRAGADO, director de Edicións Xerais de Galicia, entidade editora da publicación, MANUEL ROCA CENDÁN, profesor e vogal da Xunta Directiva do Iescha, e MARISA BARREIRO MEJUTO, mestra e presidenta do Iescha.

O arquitecto Santiago Catalán ofrece neste libro un itinerario visual inédito sobre a cidade de Lugo. Arquitecturas debuxadas polo autor con asombrosa fidelidade a algúns dos espazos e das edificacións emblemáticas da cidade bimilenaria, como a catedral, a casa do Concello, a praza do campo e a muralla. Unha obra que, ademais, homenaxea a Juan Álvarez de Mendoza, Luis Bellido, Nemesio Cobreros, Eloy Maquieira ou Alfredo Vara, arquitectos que deseñaron a cidade e renovaron o seu urbanismo no último século. En palabras de Paco Martín, “Santiago Catalán, nesta obra, que non dubido en cualificar de substancial para o coñecemento da nosa cidade, descorre coa mao sensible do artista a cortina que gardaba da nosa vista moito diso que cada día miramos pero que non sempre vemos”. “Arquitecturas debuxadas vén achaiar o camiño do viaxeiro interesado despechándolle portas á curiosidade intelixente, a encher de arte e coñecemento ese espazo que o costume e a rutina foron baleirando na sabenza dos lugueses”. Un libro que Santiago Jaureguizar cualifica como “celebración das porcións de Lugo, ‘que adscribe’ á Cidade Eterna”, engadindo que “o vademécum de Catalán é o inventario que o noso sandador nos lega para indicarnos a arquitectura luguesa que debemos preservar”.

SANTIAGO CATALÁN
Santiago Catalán (Madrid 1954) é arquitecto, debuxante e pintor. Desde a súa titulación na Escuela de Arquitectura de Madrid, en 1978, compaxinou a súa faceta profesional (con proxectos de edificios públicos, restauración de monumentos, interiorismo e deseño gráfico) cunha intensa dedicación ao debuxo e ao mundo da arte en xeral, sendo fundador e socio da Galería Bacabú de 1998 a 2001 en Lugo, o seu lugar de residencia desde 1980.

26 de out. de 2017

Salvar os frescos

Redacción.-

A Asociación Sócio-Cultural Lareira de soños dos Vilares e o párroco de Labrada, Luia Ángel Rodríguez Patiño, lebarán a cabo diversas iniciativas para reclamar a urxente restauración das pinturas murais renacentistas das igrexas das parróquias de Labrada e Os Vilares. Despois de vários anos de reclamacións, entrevistas, informes e visitas de autoridades para a recuperación destas importantes pinturas dos séculos XV e XVI sin resultados positivos, a alarma do deterioro dos mesmos obrigam a chamar a atención sobre o perigo da perda definitiva duna frescos con mais de cinco entoa anos de antiguidade.

As humidades, o desconchado das paredes, a falta de mantemento e consolidación destas obras artísticas levam a unha degradación ano tras ano que vai camiño de facerse definitiva e irrecuperável si non se actúa con urxencia.

É por isto que as duas parróquias despois de várias conversas entre o párroco de Labrada e o presidente da Lareira de soños decidiron emprender accións conxuntas para apremiar ás institucións na salvación destes murais e o seu posterior nomeamebto como Ben de Interese Cultural (BIC).

Descubertos os frescos nos anos 90 en ámbalas dúas igrexas e conservados detrás de caleados profiláticos, non se tem tomado ningunha de protección desde entonces, quedando case trinta anos á súa sorte e con un avanzado estado de deterioro.

A Terra Chá Ten nestes frescos um importante património de arte relixiosa que debe preservar e poñer en valor nuns templos ademáis coas suas orixes nos séculos XII (Os Vilares) e XIII (Labrada) e con importantes retablos góticos e renacentistas e outras iconografias entre a que destaca tamén o calvário de três cruzeiros dos Vilares ou o sartego de pedra entre outros...

Paco Nogueiras na Casa-Museo Manuel María

Redacción.-

O músico e actor Paco Nogueiras presentará este sábado, día 28 de outubro, ás 18 hrs, na Casa-Museo Manuel María, o seu traballo musical “Brinca Vai!”.

No concerto, dirixido para o público infantil e familiar, Paco Nogueiras interpretará cancións para os diferentes momentos do ano a través de distintos estilos musicais (techno, rock, folk, reggae…).

O concerto deste sábado en Outeiro de Rei será un dos últimos do exitoso libro-cd “Brinca Vai!”, pois o músico está a piques de publicar un novo traballo musical para as crianzas que leva por título “Radio BULEBULE”.

O custo da entrada é de 2 euros e pódese facer a reserva no tel. 698177621 ou no correo electrónico contacto@casamuseomanuelmaria.gal.
A actividade está coorganizada pola Casa-Museo Manuel María e as ANPAS do CEIP Laverde Ruíz de Outeiro de Rei e Otero Pedrayo de Rábade.

25 de out. de 2017

As bibliotecas

David Otero.-

Poñen o seu día no vintecatro deste mes, martes, pero a grande palabra biblioteca debe , no valer dos desexos, dicirse e vivirse todo o ano conxugando o verbo ler, aínda que na data antedita do vintecatro lle deamos acariñadamente un intensivo acento.A nosa forza de lectoras e de lectores vai na suma dos días dos anos nos que nas bibliotecas ( e noutros espazos) exerzamos activamente lectura. Días dos anos os cales han reflictir en nós, nas nosas actitudes e conductas, as verdades emocionais desas experiencias lectoras., pois a lectura nunca perdeu a súa maxia, o seu misterio, pero tampouco o seu dramatismo, a súa vértice que nos envolve para que vexamos que neste mundo hai outros. Nela hai memoria e xa que logo amor e tamén cabreo e xenreira, incomodidade ( non lle direi odio pero…) Iso si…pola lectura non debésemos parar quietos. Menudo fervedoiro.Pola lectura nós non somos receptores pasivos de tantos mundos que nos posibilitan os libros e outros soportes. Pola súa mediación, tamén polas autoras e os autores, estamos creando de seguido, pois facemos lectura co que somos e co que temos.

As bibliotecas non deben ser lugares de quietude, nin de silencio. Serán espazos de nos atopar, de discrepar ou de chegar a acordos ilusionantes, pois nada debemos illar dos sentimentos. Serán lugares de lectoras e de lectores que permiten tempos de tactos e de contactos cos soportes de lectura, asemade que cos nosos pareceres e estimas, poñendo a rular experiencias e proxectos con traxectos, cos pés na terra e coas cabesiñas a brincar cos sentimentos nas tantas músicas das emocións, das fantasías e das imaxinacións, Todo así ben cheo de horas cargadísimas de contidos marabillosos nos que facer lecturas de moitos tipos, pero en especial lecturas creativas, vivas e activadas a toda marcha e enerxías ( pois témolas e non poucas) e sempre nos abrazos sentidos e de cantidades volumétricas da nosa lingua e da nosa cultura ( como fundamentais conexións valedoras e eficaces para entender o mundo).

Velaí as bibliotecas , coas súas bibliotecarias e cos seus bibliotecarios, como nos ofertan oportunidades ( pasen sen chamar) para compartir mornuras cos soportes de lecturas, lendo, comunicando, xunto coas lectoras e cos lectores ( e cos que non o son, que tamén teñen importancia, pois han saber que as portas das bibliotecas están tamén abertas para elas e para eles, si, para entrar, para quedárense ou para írense).Nestes espazos de lecturas( non únicos) todas e todos sentiremos o latexar dos grandes corazóns das bibliotecas, pois a forza delas será o resultado da suma plural dos nosos. A dos nosos corazóns de lectoras e de lectores. Pasen e nótenno. Feliz día ( lendo, claro).

24 de out. de 2017

Presentación de 'O filósofo coxo'

Redacción.-

Hoxe preséntase no Concello de Guitiriz o poemario O filósofo coxo, de Eduard Velasco, que resultou gañador do II Premio de Poesía Díaz Castro.

O acto desenvolverase o venres 13 de outubro a partir das oito do serán na Casa Habanera e contará coa presenza do propio autor así como de Ánxela Gracián, Miguel Anxo Fernán Vello e Armando Requeixo en representación do xurado que outorgou o premio.

13 de out. de 2017

II Sábados de Teatro

Redacción.-

O Instituto de Estudios Chairegos, continuando co desenvolvemento das actividades programadas para o presente ano 2017, organiza os II SÁBADOS DE TEATRO. Durante tres sábados do mes de outubro e un venres do de novembro, poñeranse en escea outras tantas obras a cargo de catro grupos teatrais distintos. Para esta actividade, o Iescha conta coa colaboración da Área de Cultura da Deputación de Lugo, acolléndose, nas dúas primeiras actuacións, ao seu proxecto global de teatro Buxiganga’2017.

O programa completo consta das seguintes representacións e grupos:
-SÁBADO, 14 DE OUTUBRO, ÁS 20,00 HORAS, NO AUDITORIO MUNICIPAL
O grupo DEBULLA ESCÉNIKA porá en escea a obra PERVERSÓNS.

-SÁBADO, 21 DE OUTUBRO, ÁS 20,00 HORAS, NO AUDITORIO MUNICIPAL
O grupo NOSTRUM CAI porá en escea a obra ALBA. A CASA PECHADA.

-SÁBADO, 28 DE OUTUBRO, ÁS 20,00 HORAS, NO AUDITORIO MUNICIPAL
O grupo FANTOCHES BAJ porá en escea a obra AS POMBAS DO CARBOEIRO, coa participación da Banda de Música de Vilalba.

-VENRES, 3 DE NOVEMBRO, ÁS 20,00 HORAS, NO AUDITORIO MUNICIPAL
O grupo ESCOLA MUNICIPAL DE TEATRO DE VILALBA porá en escea a obra VODAS DE SANGUE

A entrada a todas as funcións será libre e gratuíta.

27 anos sen Díaz Castro

Redacción.-

O pasado luns cumpríanse 27 anos do pasamento de Díaz Castro, polo que a asociación Xermolos de Guitiriz convocou un recital de poesía ao pé do seu panteón, ás 16 horas e ás 19,30 un acto en A Coruña no Forum Metropolitano organizado pola Asociación de Veciños OZA da Gaiteira-Os Castros dentro do “Cine de barrio” co patrocinio do Concello de A Coruña, no que se presentou o Proxecto “Salvemos a casa de Díaz Castro” coa intervención de Alfonso Blanco de Xermolos e Antón de Guizan da Lareira dos soños dos Vilares. O coloquio estivo acompañado da visualización da curta “A chave de Bascuas” de Bruno Pena e os spots que este realizador creou para a campaña da Casa de Díaz Castro.

O 19 de outubro dentro deste proxecto trasladarase a exposición de pintura de Anxo Lamas desde a Biblioteca Pública Miguel González Gracés desta cidade á Asociación Alexandre Bóveda onde vai intervir o creador Anxo Lamas.

Xa en Lugo segue adiante a presentación do proxecto “Salvemos a casa de Díaz Castro”, o día 12, na Feira Medieval grazas á colaboración da Asociación “Bolboreta Fiandeira” e na semana seguinte na Asociación Madia Leva.

6 de out. de 2017

X Ruta por Galicia adiante


Redacción.-

O Instituto de Estudios Chairegos, conti- nuando co desenrolo do programa de actividades do ano 2017, organiza para o domingo, día 22 de outubro, a X Ruta Por Galicia adiante - Andando as Terras de... RIBADUMIA E MEIS (Pontevedra)-RUTA DA PEDRA E DA AUGA. BARRANTES- ARMENTEIRA.
A saída do autobús hacia o inicio da ruta, realizarase dende as inmediacións da Casa da Cultura de Vilalba, e está programada para as 8:00 horas do domingo, 22 de outubro de 2017.
O custo por participante fixouse en 25 € (inclúe comida e autobús). Os menores acompañados pagarán 5 €.
O programa contempla as seguintes
actividades (sempre suxeitas a algún cambio por imponderabeis):
08:00.- Saída de Vilalba (Casa da Cultura).
10:00.- Chegada ao lugar de saída da ruta (Barrantes).
14:00.- Remate da ruta (Armenteira). 15:00.- Comida nun furancho de Meaño.
17:30.- Visita programada (Mosteiro de Armenteira, etc.)
As persoas interesadas en participar na Ruta poderán inscribirse, como máximo ata o 13 de outubro, nos teléfonos: 686-451501 // 651-361628, comunicalo directamente a calquera membro da Xunta Directiva ou enviando unha mensaxe á conta de correo do IESCHA, estudoschairegos@gmail.com.
(Podendo ser e por motivos organizativos, prégase realizar a inscrición o antes posible)
Nota: A participación está aberta ao público en xeral, tanto soci@s coma non soci@s.

24 de set. de 2017

A poesía vive en Guitiriz

Antón de Guizán.-

Aínda non pasaron dous anos desde aquel 3 de outubro de 2015 un grupo de poetas novos de Guitiriz honraban a Díaz Castro no XXV cabodano do seu pasamento na igrexa dos Vilares. Aquel grupo foi batizado por Armando Requeixo co nome de #NovaPoesiaGuitirica NPG e véu a luz con un fermoso manifesto da súa autoría publicado no premiado blog Criticalia.

O que podería parecer un bonito acto froito da resaca das letras galegas adicadas ao poeta do Vilariño o ano anterior, convirteuse minha iniciativa estábel e dinámica que deu lugar a diversos recitais poético-musicais enn Guitiriz e noutras localidades, orixinanio propostas como a dos poemas pendurados das farolas ou o certame de micropoemas <VILARIÑAS>, xornadas arredor de Diaz Castro e Manuel María, participación dos diferentes componentes do grupo en recitais en distintas localidades, participación en diversas publicacións colectivas e mesmo que se teñan musicado poemas dalgunha poeta da NPG.

Desde aquela, a Nova Poesía Guitirica ten medrado en componentes e en recoñecemento. Ao grupo da igrexa dos Vilares do 3 de outubro de 2015 con Judiña de Lea, Mar Beres, Luz Campello, Jaki S.Quintela, Xosé Antón Cascudo, Fátima Fernández e Pas Veres, sumáronse despois André da Ponte, Adriana Quijada e Xelo Teijido nunha composición heteroxénea de estilos e uniforme na ideia de sumar arredor da admiración polo poeta do Vilariño.

Recitais poéticos en Sada, Vilalba, Compostela, Mondoñedo, Ferrol e en San Sadurniño, contaron con xente da NPG, así como publicacións colectivas en formato tradicional e en soporte dixital. A menos dun mes de cumprirse dous anos daquel  3 de outubro de 2015 no que ademáis do público participaron nomes tan importantes como a própria alcaldesa, Xulio Xiz, Man Castro e Alfonso Blanco, podemos afirmar que a poesía reside en Guitiriz, nos versos d@s afillad@s de Pepe, na parróquia dos Vilares, no lugar do Vilariño, na casa de Díaz Castro, #ACasaDaXente.

22 de set. de 2017

De volta a Ítaca

Redacción.-

Este mércores, ás 12 horas na Casa do Concello de Castro de Rei tivo lugar a presentación do Festival "De volta a Ítaca" que se vai celebrar nesta vila organizado polas Asociacións da Terra Chá, as Feas, coa colaboración do Concello de Castro de Rei co obxectivo de recuperar a Casa de Diaz Castro para convertela na "Casa da Xente", un espazo para as asociacións.

IX Lúas de outono

Redacción.-

“Lúas de Outono”, a homenaxe anual a Manuel María, terá lugar o próximo 20 de setembro ás 20.30 horas no Teatro Rosalía de Castro da Coruña. Desta volta, na súa novena edición, o protagonismo irá para o teatro da man da compañía Lucecús Teatro que representará “A verdadeira historia do poeta Manuel de Paderna” que leva á escena a popular figura que tanto influiu na biografía de Manuel María.

A obra “A verdadeira historia do poeta Manuel de Paderna”, levada á escena pola compañía Lucecús Teatro, centrará “Lúas de Outono”, a homenaxe anual que a Fundación Manuel María lle ofrece ao escritor que faleceu por estas datas hai agora trece anos.

A homenaxe foi presentada este venres na Sala de Comisións da Deputación da Coruña nun acto en que participaron a vicepresidenta e responsábel da área de Cultura da Deputación da Coruña, Goretti Sanmartín, a viúva de Manuel María e Presidenta da Fundación Manuel María, Saleta Goi, o secretario da Fundación Manuel María, Alberte Ansede e o director e acto de Lucecús Teatro, Rubén Pérez Pombo.

Unha obra dramática por descubrir
“A homenaxe é unha nova posibilidade de achegarnos ao escritor Manuel María nunha cita anual que contará, como cada ano, co apoio do público como en todas as actividades que ao longo do ano organiza a Fundación Manuel María que entende que o seu ten que ser un traballo continuado no tempo que impregne a sociedade galega das súas palabras, do respecto á natureza, da unión á terra, do compromiso coa lingua e o país…”, sinalou na súa intervención Goretti Sanmartín ao tempo que mostrou a súa satisfacción de contribuír ao programa de actividades da Fundación desde a liña de axudas en concorrencia competitiva.

Pola súa parte, Saleta Goi, agradeceu o compromiso de todas as persoas que participan na homenaxe e lembrou que o teatro, protagonista desta edición, foi, despois da poesía, o xénero que a Manuel María máis o divertía. Con escritor instalárase Saleta Goi no barrio de Monte Alto da Coruña, cidade que cada ano, como lembrou Alberte Ansede, responde con afectividade a estas “Lúas de Outono” que se desenvolven por volta da data do falecemento do escritor. “Deixou unha grande impronta na cidade e nesta homenaxe, que xa é unha referencia cultural no calendario, exprésase o cariño do público e os lectores e lectoras da súa obra”, dixo Alberte Ansede

O secretario da Fundación Manuel María destacou o papel da entidade á hora de difundir a obra do escritor por medio de distintas manifestacións artísticas como son a danza, a maxia, os espectáculos audiovisuais, a música ou, neste caso o teatro. “Lucecús Teatro achéganos a través do espectáculo á figura do poeta popular Manuel de Paderna, personaxe real que tivo unha influencia enorme en Manuel María xa que con el se achegou á arte de versificar”, dixo Alberte Ansede que aproveitou para destacar a obra teatral de Manuel María, un conxunto de 36 pezas “que o converten nun dos dramaturgos galegos máis prolíferos e un grande autor teatral que o grande público descubrirá cando se publiquen”.

 Finalmente, o director de Lucecús Teatro, Rubén Pérez Pombo, mostrou a súa satisfacción por levar a escena unha obra que “a través da figura de Manuel de Paderna fai un percorrido pola xeografía de Manuel María e os seus textos. A obra é unha celebración da vida, da nosa cultura e do noso país e da celebración do espírito de Manuel María”.

 A entrada á obra, que se representa por primeira vez na Coruña, é libre até completar o aforo do Teatro Rosalía de Castro.

16 de set. de 2017

A resiliencia, actitude do xornalista


Moncho Paz.- Credo, credo, credo... Conta a lenda que esta palabra, repetida ata tres veces, foi a derradeira que pronunciou o mariscal Pardo de Cela en Mondoñedo, ao ser executado na Praza da Catedral. É precisamente nese lugar onde gardo unha das miñas primeiras lembranzas da infancia.

A primeira vez que estiven en Mondoñedo foi hai máis de corenta anos, sendo un raparigo. En compañía da miña familia chegamos unha tarde de primavera para visitar a un curmán da miña avoa: Francisco Fanego Losada, membro da Real Academia Galega e distinguido coa Gran Cruz de Alfonso X o Sabio, ao que me presentaron coma un ilustre latinista. Eu, que non sabía moi ben que era iso, formulei as miñas preguntas de neno curioso e meus pais explicáronme que aquel “profesor de latín e de poética” (que exercía o seu maxisterio no seminario Santa Catalina) era capaz de escribir poemas en lingua itálica en perfectos hexámetros, considerados os versos da épica e dos himnos. 

Aquela casa chea de libros deixoume impresionado. Tamén o comentario de Paco Fanego, cando afirmou que sería un bo xornalista (porque non deixaba de facer preguntas). Acertou de pleno. Ou quizais fun eu o que acertei, pois a súa reflexión roldoume na cabeza durante moito tempo, espertando unha vocación temperá que xa nunca me abandonou.

Entrando no tema que hoxe nos convoca en #TEDxMondonedo, cómpre dicir que a resiliencia, xunto co optimismo e a coherencia, son tres actitudes que debe manter todo bo xornalista, por simple capacidade de supervivencia. Existen optimistas natos, como o meu pai (que sempre di “hai que afrontar os problemas con alegría”), pero o optimismo e a capacidade de superar circunstancias adversas tamén forman parte da nosa aprendizaxe vital; a tendencia a reaccionar de forma positiva é directamente proporcional á calidade de vida e ao desenvolvemento da satisfacción persoal. E a coherencia é fundamental nunha profesión como a nosa, onde ás veces un manexa tanta información que ata prefire non dispor de máis datos sobre algúns asuntos.

Sábeno ben os correspondentes de guerra, afeitos a sobrepoñerse á adversidade de xeito case inmediato. Así era, por exemplo, o noso compañeiro José Couso, que sufría cando vía sufrir, boa testemuña das brutalidades que se ven nos conflitos, como lembra a miña amiga Ángeles Espinosa, compañeira de fatigas profesionais que acompañaba a Couso e a Jon Sistiaga aquel aciago día no Hotel Palestina de Bagdad. 

E sábeno ben os xornalistas mexicanos, asasinados por exercer o seu labor de informadores; coa morte de Cándido Ríos “Pavuche” o pasado 22 de agosto, xa van nove asasinados no que vai de ano.

Tamén o sabía o xornalista Juan Ramón Díaz García, un gran profesional do noso tempo que nos deixou fai tan só un par de anos. Gran renovador da prensa galega, Juan Ramón foi coñecido pola súa intelixencia e astucia esquiva, o que provocou que tanto amigos como detractores o apodasen “O xogadas”. Tiña un fino sentido do humor e era todo un mestre da retranca. Adoitaba contar unha anécdota do seu pai, o recordado Xosé Díaz Jácome, Cronista Oficial e Fillo Predilecto de Mondoñedo, de quen aprendeu a ser resiliente. A súa filosofía e estilo de actuación pode resumirse nunha frase: “As cousas nesta vida hai que veas vir, deixalas pasar e, se non queda outro remedio, paralas a tempo”. Juan Ramón tivo que superar unha dura proba vital e enfrontarse á fatalidade, soportando a tráxica perda da súa filla nun accidente de circulación. Sempre estarán na nosa memoria as entrañables imaxes das súas breves estadías en Vilalba, que consideraba parada obrigada cando ía cara Mondoñedo, a cidade “rica en pan, en augas e en latín” (que diría Cunqueiro).

Facer fronte á adversidade non é doado. E menos o é sacar partido a unha situación adversa, aprender dela. De feito, a nosa probabilidade de acadar o éxito radica na superación de obstáculos. Así se demostrou ao longo da Historia, como cando Xulio César decidiu atravesar o río Rubicón coas súas centurias logo de moitas vacilacións: Alea jacta est (A sorte está botada). Sábeno moi ben en determinadas profesións, como os enxeñeiros ou os médicos.

O ideal para iso é arrodearse de persoas positivas, que tamén axudan a manter unha actitude constructiva. Albert Boadella, cómico e bufón, referiuse nunha ocasión aos “armónicos”, para definir a un tipo de seres que se caracterizan por facer as cousas máis fáciles e levadeiras, que controlan ben as emocións e saben aprender dos erros, cos cales hai unha sintonía permanente, malia as fronteiras físicas e as distancias temporais. É como o amigo ao que ves de novo tras pasar moitos anos e percibes que se mantén a mesma camaradería, sen alteracións. 

Un serán de lecer en Mondoñedo non pode rematar sen unha obrigada referencia á figura de Álvaro Cunqueiro, un mago das letras capaz de naturalizar o incrible e normalizar o fantástico. Sabían vostedes que a orixe do realismo máxico non é Macondo, senon a diócese Mondoñedo-Ferrol? Así é. Con Cunqueiro en Mondoñedo e con Torrente Ballester na cidade departamental. Dous autores de referencia para a literatura made in Galicia. Tanto na súa obra literaria como no exercicio da profesión xornalística, Don Álvaro soubo lidiar coa censura en distintos momentos; como non podía utilizar a súa verdadeira identidade, empregaba o alcume Álvaro de Labrada. Ata que a súa sinatura foi recuperada grazas ao xornal Faro de Vigo en 1950, cando o seu entón director, Francisco Leal Insua, propúxolle colaborar no xornal, ao que Cunqueiro preguntou: Con que pseudónimo vou asinar?. Insua contestoulle: "Con Álvaro Cunqueiro". Por esta razón, o prolífico autor de Merlín e familia instalouse en Vigo e comezou a colaborar cun medio que dirixiría de 1965 a 1970.

Finalmente, quero propoñer que Mondoñedo, coa categoría de cidade desde 1156 e cun conxunto histórico-artístico de singular beleza, sexa declarada oficialmente “capital mundial da resiliencia”, porque tanto este lugar como as súas xentes souberon manter e conservar a paisaxe -natural e arquitectónica- a través do tempo.

13 de set. de 2017

Nesta presenza nosa

David Otero.-


Nesta presenza nosa,
na responsabilidade e na firmeza,
na que se reflicte tamén tan claramente
nesta manda de afectos setembral
co teu exemplar ser…
na coherencia,
no teu vivir na casa nosa,
presente sempre,
así nun algo máis…
e como tribu
advertimos a madureza da reconciliación obrigada
coa cabeza erguida
indo…

Indo Manuel…
polo camiño traballado,
articulando procesos necesarios,
soberanos,
estando á altura dos nosos días,
na memoria nacional
á que o teu nome nos obriga
e festexándonos, coma non…
no que falamos
e festexándonos coma non
no que cantamos
e festexándonos coma non
no que facemos.

Velaí nesa esperanza…
nesa fonda protesta creativa,
o son orixinal dos nosos pasos…
na desobediencia,
na resistencia…
co factor humano imprescindible,
xa fóra de tanto calado sufrimento,
de tanto economicídio… xa fóra…!
pois semellaría aceptar o inadmisible,
consolidando así aquelas supervivencias
de rendidos con candeas apagadas
postos en tantas procesións continuadas…
de mentiras

Xa son horas que na forza das nosas verdades,
no máis sagrado dos nosos sentimentos
e sacando as nosas castañas do lume,
anticipemos pois as liberdades
e vaiamos pois a un novo ciclo histórico
no lugar arelado das causas xustas,
pois son horas de voarmos na unidade
e tratemos de nos ir fóra…
das gaiolas da gaiola,
e que ninguén… por certo…
quede dentro.

Setembro MMXVII – XIII aniversario de Manuel María

12 de set. de 2017