Os xornalistas piden transparencia a Feijóo

 

Redacción.- O decano do Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia, en representación da Xunta de Goberno, solicitoulle ao novo conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, que faga públicos datos sobre a crise sanitaria como os casos novos diarios, o tipo de test polo que foron obtidos ou a incidencia acumulada nos diferentes municipios, en formatos de datos abertos e reutilizables e inseridos en series históricas completas.

 

Francisco X. González Sarria, en representación da Xunta de Goberno do Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia (CPXG), remitiu esta semana unha carta ao recentemente nomeado como conselleiro de sanidade da Xunta de Galicia, Julio García Comesaña. Na misiva, tras darlle os parabéns e desexarlle éxito no cargo, o decano do CPXG exprésalle a súa preocupación polas dificultades que están a ter os e as xornalistas para acceder á información no cadro da crise sanitaria da COVID-19.

 

O Colexio de Xornalistas lembra que a Xunta de Galicia ten o deber de divulgar todos os datos sobre a pandemia de maneira accesible para toda a cidadanía, e que o artigo 20 da Constitución Española recoñece o dereito a comunicar ou recibir libremente información veraz por calquera medio de difusión. A libre disposición dos datos sobre a pandemia para os medios e a cidadanía en xeral permitiría ás e aos profesionais da información analizar toda unha serie de elementos epidemiolóxicos, socioeconómicos e demográficos que poden contribuír a entender mellor o desenvolvemento da pandemia.

 

Porén, Galicia é neste momento, xunto a Estremadura, a autonomía máis opaca do Estado na comunicación de datos sobre a Covid-19, e só algúns autos xudiciais feitos públicos polo Tribunal Superior de Xustiza de Galicia permiten coñecer parcialmente algúns datos pormenorizados sobre a enfermidade, o que provoca ademais unha disparidade na información dispoñíbel.

 

Por todo isto, o decano do Colexio de Xornalistas solicítalle ao conselleiro de sanidade que todos os datos nos que se basean as decisións que está a tomar a Consellería de Sanidade sexan abertos para a súa consulta tanto para os e as xornalistas como para a poboación en xeral. En concreto, reclámase coñecer os casos novos diarios, o tipo de test polo que foron obtidos ou a incidencia acumulada nos diferentes municipios e dispoñer desta información en formatos de datos abertos e reutilizables, inseridos en series históricas completas, que que permitan un seguimento puntual da incidencia da COVID-19 como o que se está a facer na maioría das Comunidades Autónomas.

 

23 de set. de 2020

Unha lembranza para o Manuel


Moncho Paz.- Manuel María Fernández Teixeiro, o noso lembrado Manuel… Chairego de Outeiro de Rei, galego universal... O cantor da nosa terra, sempre co regato do Cepelo coma fonte de inspiración. Foi un destacado membro da xeración do 50, encargada de recuperar a nosa gloriosa tradición literaria. A primeira referencia súa chegoume na década de 1970, a través das colaboracións que publicaba nos programas das festas do San Ramón de Vilalba. Máis tarde, a comezos dos 80, tiven a oportunidade de coñecelo persoalmente, cando estabamos a preparar o libro “Seis escritores de Vilalba”, editado pola Deputación de Lugo en 1986. Lembro que o Manuel facilitara moitos datos sobre Xosé Luis García Mato, o Guedelliñas, que era un dos seus grandes amigos.


Atopámonos de novo en Monforte de Lemos a finais desa década. En 1989 eu comezaba a exercer o xornalismo como redactor de El Progreso en Lugo e Manuel e Saleta acollíanme -sempre agarimosos- na libraría Xistral cando visitaba a cidade do Cabe, a maioría das veces con Antón Grande, que daquela era o meu compañeiro de fatigas profesionais. En 1993 recibín con ledicia en Madrid os seus parabéns polo limiar que escribira para o primeiro libro de Miguel Barrera, Loita de Silencio, ao que dedicou un fermoso artigo en El Correo Gallego, baixo o título “Poetas transterrados”. De feito, Manuel sempre defendeu a idea da Escola Poética da Terra Chá, que definía como unha patria poética con personalidade propia, e dentro dela, o que deu en chamar "subescola poética vilalbesa", na que encadraba ao Barrera e a moitos outros creadores das novas xeracións.


Coincidimos durante anos nas feiras do libro en distintos lugares da xeografía galaica e tamén nas manifestacións das Letras Galegas en Compostela, ás que eu acudía puntualmente cada 17 de maio en compañía de Xosé Chao Rego. O Manuel levaba á nosa vila no corazón, por iso quixo que o seu discurso de entrada na Real Academia Galega fora lido en Vilalba, nun entrañable acto que se celebrou en febreiro de 2003 e no que recibiu a resposta de Méndez Ferrín. Un ano despois finou na Coruña, e logo do velorio ao que asistimos no Panteón de Galegos Ilustres, foi soterrado no cemiterio de Santa Isabel, en Outeiro de Rei, como era o seu desexo. Ao Manuel gustáballe dicir "a palabra falada lévaa o vento, mentres a que se escribe, aínda que non se lea nunca, permanece sempre viva". Por iso Manuel María, home bo e xeneroso, segue vivo na nosa memoria e a súa poesía ficará sempre connosco.

10 de set. de 2020

Xerardo Quintiá Premio de Poesía

Redacción.-

O Concello de Vilalba vén de facer público o fallo do xurado do XLVI Certame Literario do que resultou gañador Xerardo Quintiá Pérez con "Obra inacabada de Dosinda Christensen".

Xerardo Quintiá nace en Friol, no ano 1970. Poeta, narrador e autor de literatura xuvenil e infantil. En 1984 trasládase a Lugo para realizar estudos de Bacharelato, cidade na que reside desde entón. Está casado, ten un fillo e traballa como axente comercial. Publicou os seus primeiros traballos na sección cultural "Táboa Redonda" de El Progreso (1988) e colaborou en revistas como Dorna ou Xistral. Da man da editorial Galaxia, ven a luz "Unha soa man e otros intres" (1999) e, no ano 2001, "Un rabaño de ovellas brancas". En Franka Editora publica "O libro dos aparecidos" (2002). No ano 2012 volve á narrativa para adultos e de novo en Galaxia publica "Hotel Cidade Sur", traducido ao castelán por Pulp Books. En maio do 2015 publica, en Galaxia, "O Viaxeiro Radical", traducida ao catalán por Editorial Gregal (2018). No eido da literatura infantil, na colección ARBORE da Editorial Galaxia, publica "A verdadeira historia do burro Feldespato" (2002) e, en 2007, na mesma colección edítase "Ke-Tumba Ke-Tamba", finalista do premio Raíña Lupa. Para primeiros lectores escribiu "Titiritesa", publicado por OQO Editora (2007) e traducido ás principais linguas europeas. Como poeta ten publicado "ailalalalelo de auga", Do4 Edicións (2001); "Poesía en Ruta", premio Fermín Bouza Brey, Espiral Maior 2007; "FORNELOS & FORNELOS, primeira fundación", premio Fiz Vergara Vilariño, Espiral Maior (2011). FORNELOS & FORNELOS, segunda fundación, premio Eusebio Lourenzo Baleiron, Sotelo Branco (2016); "FORNELOS & FORNELOS, terceira fundación", premio Lueiro Rey, Xerais (2019).

17 de ago. de 2020

Un mundo habitable de palabras

 Mario Paz González.-

Ante un libro tan singular como Qúerote canto (Galaxia, 2020), o poemario conxunto de Baldo Ramos e Eva Veiga, a un vénlle á cabeza a proposta do poeta Wystan Hugh Auden de ver a poesía como un enigma. Non tanto á hora de interpretar as palabras dos poetas, senón no referente á tentación de tratar de distinguir que parte das composicións pertence a un ou ao outro. Tentación que, con todo, esfúmase en canto comeza a lectura. A razón é sinxela. As voces dos dous autores mimetízanse, fúndense e confúndense nunha soa, propia, concisa na súa expresión, pero de enorme densidade en canto ao contido. 

 O poemario xurdiu da estancia de ambos os dous creadores no mosteiro de Oseira (Ourense) durante tres días de agosto de 2018. Tres días nos que decidiron mimetizarse cos monxes e, sen contacto algún co mundo exterior, deixar que fluíse por si soa a palabra poética. O proxecto consistía, segundo eles mesmos, en escribir, non de forma conxunta, senón en paralelo, sen comunicar ao outro o froito das súas reflexións. 

Partindo desta premisa, o resultado final sorprende polo homoxéneo da voz única creada, cuxa multiplicidade temática é dunha amplitude e riqueza enormes. Talvez debido a que, ao longo do conxunto, encadéanse algunhas das preocupacións reconocibles na obra individual de cada un deles, creando un diálogo intimista cun mesmo e o seu reverso, o outro. 

 O silencio é unha desas preocupacións destacadas. Trátase dun tema moi presente nos últimos poemarios de Eva Veiga, así como en toda a obra de Baldo Ramos. “Reservo”, dinnos, “a derradeira páxina deste caderno / para escribir dúas palabras ao deixar Oseira / silencio / buxo”. Este silencio amósase coas súas contradicións e ambivalencias. Un silencio que se tenta asfixiar, pero que é refuxio, recollemento, escenario, contexto para a creación, revelación, procura ou fin. Un silencio que se transmuta, ao mesmo tempo, nas súas múltiples variantes semánticas: o esquecemento, o baleiro, a cegueira… O esquecemento que trae, unhas veces, a salvación, “para non repetir os mesmos erros”, pero outras é inimigo da memoria. As súas variantes, o baleiro ou a cegueira, serven como estado, como preparación, como vía case zen para o autocoñecemento. Pero tamén o silencio transfórmase en escuridade, sombra, soidade ou ausencia: “onde habitar a ausencia / nos devolve / o tempo feito memoria”. 

Fronte ao silencio, a procura dunha verdade a través da luz, que pode ser inaccesible ou unha compaña, un camiño, unha esperanza, un ben prezado compartido “con / aqueles / que non te comprenden”. Tamén a través da escritura e as súas contradicións, pois é consolo, cicatriz, procura… Son abundantes as reflexións metaliterarias nas que a palabra adquire corporeidade propia, convértese en “sacrificio de purificación”, así como o propio espazo da escritura, o mosteiro, “onde as palabras pesan máis que ou baleiro", transfórmase tamén nun elemento máis no que as sensacións acústicas, musicais, e as referencias ás aves ou á pedra forman parte indisoluble. 

Do mesmo xeito que a obra individual de cada un deles, a poesía que atopamos neste libro de case duascentas páxinas está cargada de significados densos e de reflexións que son unha invitación constante a navegar por un mundo poético cargado dun profundo intimismo. Formalmente, o feito de que as composicións que o integran se presenten sen signos de puntuación (agás as marcas de inciso) e nun único bloque e non se adxudiquen a un ou a outro autor pode desconcertar ao principio, pero, como xa apuntamos, resulta plenamente xustificado segundo se inicia a lectura. Grazas a este recurso, os textos adquiren corporeidade propia, nova, allea aos seus propios autores, propondo unha voz única, de talante reflexivo, que os converte nunha sorte de camiño cara ao autocoñecemento, nun diálogo co outro á vez que co lector, na procura de “crear un mundo habitable” a través da palabra.

16 de ago. de 2020

Martiño Maseda gaña o I Premio de Río

Redacción.-

O I Premio de Poesía de San Xoán de Río xa ten ganador. O Concello de Río fixo entrega deste galardón o pasado 13 de agosto ao poeta chairego Martiño Maseda, autor de varias obras como “Nos labirintos da alma” (2011) e administrador de Culturalia GZ, que acudíu ao acto acompañado pola súa familia. 

O certame foi organizado polo Concello de Río en colaboración neste certame co CIM da Pobra de Trives. O acto de entrega celebrouse mantendo todas as medidas de seguridade recomendadas polas autoridades sanitarias Néstor tempo de pandemia. 

15 de ago. de 2020

Celebración de Galiza Mártir

 


Redacción.-

Este domingo, véspera do Día da Galiza Mártir, Xermolos celebra a Galiza Mártir coma en anos anteriores en Santa Mariña, onde se ergue o monumento aos Irmáns da Lexía, e na que hai unha fosa onde foron soterradas varias persoas asasinadas despois do golpe de estado do 36. 

Farase unhas ofrendas de frores na fosa e no monumento e varias intervencións. Xunto con Xermolos organizan o acto peñas do Riazor Blues, a Peña Bebel e outros colectivos, xa que un dos detidos en Santa Maríña era xogador do Deporivo, Bebel. O acto será ás 12,30 e vai haber unha audición musical do cantautor arxentino Gustavos Fuentes que dedicou un traballo aos Irmáns da Lexia e a proxección dun video sobre o mesmo tema do Centro Social Gomes Gaioso de A Coruña.

12 de ago. de 2020

A lareira de soños de Pastora Veres

Antón de Guizán. -

Aquela encomenda de Manuel María a Pastora Veres na inauguración dunha exposición de fotos antigas na I Romaría Labrega da Chaira para que foran recollidas nunha publicación, está a punto de cumprirse. No mes de setembro, Edicións Fervenza coa colaboración da área de cultura da Deputación de Lugo, o Concello de Guitiriz, a Dirección Xeral de Política Lingüística da Xunta e GADIS sacará a publicación dun traballo de cinco anos realizado por Pastora Veres con máis de cen entrevistas, fotos antigas, documentos e datos que prometen ser unha interesante e novidosa aportación ao coñecemento da historia recente do noso rural. A guerra, a posguerra, as segas a Castela, a emigración, as costumes, as enfermidades, os trapos, as relacións de poder, os cambios tecnolóxicos, as novas comunicacións... a vida contada polos próprios protagonistas, nunha parróquia da Terra Chá a unha nativa (Pas Veres) que ten realizado unha auténtica cartografía emocional no que o rural chairego en particular e o galego en xeral se poderán ver identificados. A publicación, irá acompañada dun DVD co documental Entrar aos Vilares, de Cibrán Tenreiro, finalista da 12MICE Mostra Internacional de Cinema Etnográfico, un compremento con unha visión dunha parroquia do rural nos ollos de tres rapaces que nin a coñecen nin naceron no rural. En aproximadamente mes e medio poderemos ter nas mans un traballo que paralelamente deu lugar, con Díaz Castto na antesala de todo, a unha asociación con numerosas actividades (Lareira de soños dos Vilares) e a un grupo poético dos máis activos do país (NPG Nova Poesia Guitirica) e que ten á autora da publicación como inspiradora deste movimento social e cultural. O libro, terá como prologuista ao xornalista con orixes nos Vilares Germán Castro Tomé, criador do Diario de Ferrol, Presidente de Ho ra do Clube de Prensa de Ferrol e premio Diego Bernal de xornalismo outros numerosos recoñecementos e galardóns. Dúcias de colaboracións e axudas entre as que hai que destacar á guitirica Socorro Vázquez e á vilalbesa María Xosé Lamas polas correcións lingüísticas, convirten este traballo nunha obra coral e comunal na que a veciñanza se erixe nun suxeito activo arredor da protagonista que nos narra en primeira persoa a súa relación vital coa parróquia, a verdadeira recuperación da memória, ese património inmaterial que Pas Veres salva para ofrecer ás xeracións vivas e ás vindeiras e acrescentar o orgullo do que somos e de onde vimos. A obra, centrada en grande parte na história recente, nese pasado inmediato de cen anos atrás, conta tamén con ese espazo adicado ao presente, á xente de hoxe, á herdanza dun legado que debemos continuar, esa LAREIRA DE SOÑOS que nos quenta e da sentido ao que somos. En setembro, por fin, poderemos desfrutar do tan agardado traballo de Pastora Veres e que contará coa súa primeira presentación (non podería ser doutro xeito) en Guitiriz coa expectación que merece. Será, sen dúbida, unha obra que non pasará inadvertida en Galiza e unha contribución máis ao coñécemento da parróquia do poeta das cousas pequenas, Xosé María Díaz Castro. Como dixo o escritor portugués Miguel Torga, o universal ten as súas paredes no  local. Dende Os Vilares, unha lareira para quentar o mundo, a Lareira de soños de Pastora Veres. Vémonos en Setembro a carón do seu lume.

10 de ago. de 2020

Galibudo 2020

Redacción.-

Un ano máis a escola de Tae Kwon-Do Moo Duk Kwan de Villalba celebra a GALIBUDO. Poucos son os eventos que se organizan a nivel nacional con estas características e que ofrecen a oportunidade de investigar Artes marciais a través de profesores cunha longa traxectoria e experiencia para fomentar relacións e habilidades interpersoais a través delas, así como para coñecer a vila (as Festas Patronais, a cultura, as paisaxes, a gastronomía e a hospitalidade da súa xente). 

Este ano e pola situación excepcional debido á pandemia da Covid19, as actividades reduciranse en relación ao número de persoas (25 en clases prácticas e 30 en gastronómicas). Malia iso, a GALIBUDO 2020 será unha edición especial. Entre outras cousas porque os organizadores agardan sacar o máximo proveito da solidariedade poñendo á venda uns brazaletes representativos do evento e de Villalba. As ganancias irán para apoiar aos máis necesitados. 

Para a celebración do evento, a organización presenta un novo formato onde a saúde e a seguridade prevalecen sobre todo. As normas propostas son as seguintes:

1ª Non máis de 25 persoas nas partes prácticas que levaranse a cabo, se o tempo é favorable, no exterior. As teóricas nos salóns do Parador. 

 2ª A cea de peche de GALIBUDO será para un máximo de 30 persoas (capacidade máxima outorgada polo Parador de Turismo).

 3º As reservas para participar nas sesións (prácticas e teóricas) de GALIBUDO serán por rigorosa orde de inscrición (non podendo aceptar máis xente que a 25 permitida). 

 4º As reservas para os eventos gastronómicos serán limitadas e non se aceptará máis xente que autorizada (máximo 30 persoas).

5º No caso de que por forza maior se tivese que suspender a GALIBUDO, devolverase o diñeiro aos inscritos. 

6º As inscricións serán firmes unha vez realizado o correspondente depósito bancario, se non, non se contabilizará como persoa rexistrada. https://www.centervilalba.com/galibudo-2020/inscripcion-galibudo.html 


8 de ago. de 2020

Ecologistas en Acción contra San Finx

Redacción.-


A federación galega de Ecoloxistas en Acción ven de presentar un escrito de denuncia pola situación de abandono na que se encontran as presas de residuos mineiros das minas de San Finx, en Lousame (A Coruña). A pesar de que Augas de Galicia, logo da negativa da empresa Tungsten San Finx (filial de Valoriza Minería) a asumir a restauración da zona, concluiu que se trata de presas de residuos mineiros e que a competencia corresponde á Dirección Xeral de Enerxía e Minas, este departamento continúa procurando excusas, cada vez máis incríbeis.


A máis recente formúlase nun informe que a Xefatura Territorial da Coruña enviou a Augas de Galicia, no que se insinúa que a presa responsábel polo coñecido desastre ambiental de 1960 (que protagonizou o documental “San Finx 1960”) sería en realidade parte dun muíño para moer millo. Desde Ecoloxistas en Acción considérase inacreditábel a actitude da Xunta e faise un apelo á responsabilidade ante o risco real dun novo desastre mineiro que empeorase a contaminación por metáis pesados que xa está afectando á ría de Muros-Noia.


A organización tamén se personou no procedemento de Queixa ante a Comisión de Cumprimento da Convención de Aarhus, dependente das Nacións Unidas, relativo á omisión das obrigas de participación pública e trámites ambientais na autorización por parte da Xunta dos proxectos de explotación e restauración das minas de San Finx. Foi precisamente ante ese órgano onde, por primeira vez, a Xunta alegou que as polémicas instalacións de residuos mineiros non eran tal, senón parte dunha suposta central hidroeléctrica que nunca existiu. O trámite ante a ONU continúa aberto e Ecoloxistas en Acción achegará novos datos.


Ecoloxistas en Acción xa incluíra ás Minas de San Finx no seu Informe Banderas Negras 2017, outorgándolle unha bandeira negra por contaminación en base ás verteduras con metais pesados tóxicos que se veñen producindo de forma continuada e pola ameaza que supoñen as presas de residuos mineiros das que a concesionaria, filial de Sacyr, non quere facerse cargo. Por este mesmo motivo visitou á ría de Muros-Noia en 2019 o veleiro “Deusa Maat” da organización ecoloxista, denunciando a continuidade destes feitos e a inacción da Xunta.

7 de ago. de 2020

Festas de San Ramón e Santa María

Redacción.-

O Concello de Vilalba decidiu manter as Festas do San Ramón, aínda que nesta ocasión serán cun formato diferente e coa adopción de todos os protocolos e recomendacións de seguridade e saúde necesarias polo coronavirus.

As festas comezarán o 29 de agosto e está prevista tamén a celebración da feira mensual o día 6 de setembro. A pregoeira será María Reimóndez e o día 31 de agosto está programado un concerto de Ses. Nas próximas datas, o concello publicará a programación completa.

O Concello de Vilalba decidiu suspender a xira campestre celebrada nas primeiras datas do San Ramón, por non poder garantir as condicións óptimas para a súa celebración. Como todos os anos, mantense o certame literario e o concello suprime a figura da raíña e damas das festas.

Polo demais, as festas de San Ramón e Santa Maria celebraranse con pequenos concertos de aforo limitado en distintos puntos de Vilalba, con espectáculos itinerantes para evitar aglomeracións e respectando as medidas de seguridade indicadas na normativa sanitaria. Haberá actividades para todos os públicos.

“Son moitos os grupos que non fan xira este ano, pero quixemos buscar alternativas para poder manter as festas noutro formato, sen ningún risco de contaxio e con indicacións moi estritas”, afirma a alcaldesa, Elba Veleiro.

A pregoeira, Maria Reimóndez, é unha das escritoras e poetas máis destacadas do panorama da literatura galega actual. É tamén autora de teatro e libros infantís. Entre outros premios e galardóns, gañou o Xerais de Novela por ‘Desde o Conflito’ (2014).

5 de ago. de 2020

'Oníricas' en La doce de Boiro

Redacción. -

A galería de arte La Doce de Boiro (situada na Avenida da Constitución) acolle a exposición Oníricas, que se pode visitar ata o 12 de setembro en horario de 10:00 a 14:00 horas e polas tardes con cita previa. É unha exposición sobre outros mundos posibles a través de doce artistas: Abi Castillo, Alba Refulgente, Alva Moca, Arte Guiglo, Juan Fontaíña, Luis Melón Arroyo, Luisa Álvarez, María Magán Lampón (propietaria da galería ), Natasha Lelenco, Rebeca Lar, Ricardo de Barreiro e Tucho Abalo. Oníricas é a primeira exposición colectiva organizada pola galería boirense coa que quere retomar a actividade expositiva despois da parada debido ao estado de alarma derivado de Covid-19. A situación recente fai que a sociedade repensase novas formas de gozar da cultura e da arte, con novos enfoques nunca imaxinados hai uns meses. A realidade coa que nos atopamos é estraña, distópica. Un mundo que o ser humano percibe como hostil. Os artistas que participan nesta exposición móstrannos outras realidades perdidas ou de ficción; alegórico ou concreto; mundos simbólicos ou venerados ... mundos aos que escapar cando o que hoxe atopamos non nos acolle como invitados exemplares. Unha viaxe polo desexo, os soños, as historias, a memoria ... a través de todas esas citas e paradas nas que vivimos nalgún momento da nosa historia.

Festival de Pardiñas XLI

Redacción. -

 A Asociación Cultural Xermolos decidiu celebrar o XLI Festival de Pardiñas nun novo
formato de acordo co seu título de Feira e Festa da Música e das Artes, tendo en conta as
medidas de seguridade vixentes, convencidos da necesidade de manter viva a nosa cultura
e música, mesmo nos tempos máis arriscados.  Desenvolverase nas fins de semana de Agosto 2020 en distintas paisaxes do Concello de
Guitiriz, nas que ao longo do ano se manteñen diversas actividades. Principian o 1 de
agosto no Campo da feira de Parga coa XXVII Mostra de Instrumentos de Música
Tradicional e rematan o día 30 de agosto con actividades musicáis e culturáis nas
parroquias do Vilar e Santa Locaia en albergues do Camiño Norte de Santiago,
promocionando o patrimonio das nosas aldeas. Haberá pequenos concertos de grupos
próximos, presentaranse filmes como Os Irmáns da Lexía, O trovador Martín de
Padrocelos”, etc… e realizaranse talleres de distintas actividades.
ACTIVIDADES PREVISTAS:
* Proxección en aberto on line do dvd: “CORENTA anos de PARDIÑAS”
durante todo o mes de agosto na plataforma Tolemias
Sábado, día 1 agosto 2020
*Campo da Feira de Parga. Camiño Norte de Santiago
11:30h. Apertura da Mostra de Artesáns de Instrumentos de Música
Tradicional.
12:00h. Pregón : AFONSO CASTRO.
13:00h.Presentación polo seu autor, XOSE MANUEL SÁNCHEZ REI, do
libro:
“XOSÉ MANUEL SEIVANE RIVAS. A GAITA CON MAIÚSCULA”
13:30h. Animación de rúa por Parga co grupo OS FOLIEIROS DA CORUÑA
15:30h. Mesa redonda. Artesáns de instrumentos “Onte e hoxe de un oficio”
17:00h. Obradoiro de Baile Tradicional Galego no recinto : RUTH PÉREZ e
MARÍA BESTEIRO da Escola de Música Tradicional de Xermolos.
17:30h. Apertura da Mostra
19:30.Concerto en pequeno formato do grupo de música tradicional TRES
PESOS.
21:00.Peche da Mostra
Domingo, día 2 agosto 2020
* San Alberte: Camiño Norte de Santiago
13:00h Grupo de gaitas CAIVANCA
14:15h Presentación do libro de Mero Iglesias: “ No baleiro dunha soidade”,
unha viaxe polo Camiño Norte que nos leva a Compostela.
Peche do acto con concerto de Música do grupo de gaitas CAIVANCA.

Luns, día 3 de agosto 2020
* Guitiriz
12:00h Pasarrúas e animación pola vila de Guitiriz co Grupo de Música
Tradicional da ASOCIACION CULTURAL ANDRADE (Vilalba)
19:00h Pasarrúas e animación pola vila de Guitiriz co Grupo de Música
Tradicional NO CÓMBARO (As Pontes).
21:00h. Concerto de UXÍA SENLLE no Campo da Feira de Guitiriz
Martes, día 4 de Agosto 2020
*Guitiriz – Campo da Feira
Estrea da película “MARÍA SOLINHA”, patrocinada pola Deputación de Lugo
21:30 Presenza do director Ignacio Vilar, para encontro cos asistentes e
photocall
22:30 Comeza o filme
Sábado, día 8 de agosto 2020
* Roca no Camiño Norte de Santiago.
Parladoiro: “San Xiao de Roca e o Camiño de Santiago” por Xaquín Campo
Cinema ao aire libre en Roca.
CINEMA documental “Trobador no Camiño: Andares pola lírica do Martín de
Pradozelos” Artistas convidados: A QUENLLA
Domingo, día 9 de agosto 2020
*Guitiriz, Campo da Feira
CINEMA ao aire libre: Video de Kamy Iglesias: “O cine en Guitiriz”
Concerto ao aire libre dos grupos NUADA e BERTA FRANKLIN

Sábado, día 15 de agosto 2020
* Parga no Camiño de Santiago
Presentación do libro “Mini e Mero” no Centro de Iniciativas e Turismo
Cinema ao aire libre: documental “Mini e Mero”
Musica: actuación de un grupo musical
Domingo, día 16 de agosto 2020
* Santa Mariña. Memorial Irmáns da Lexía
Na igrexa: Proxección do video do CENTRO SOCIAL GOMES GAIOSO de A
Coruña adicado a Bebel e a súa familia dos Irmans da Lexía
Intervención de Selva García, sobriña dos Irmáns da Lexía
Audición musical na Igrexa: “Hermanos de la Lejía” do cantor arxentino
Gustavo Fuentes
Ofrenda de frores no Monumento
Sábado, 22 de agosto 2020
*Urban Witiricus
Campo da Feira de Guitiriz
*Presentación ao aire libre do CD de David Gómez: “Ausencias”
Homenaxe ás e os nenos .
19:00 Festa dos nenos : espectáculo de humor con MUU:CRUNCH!
Entrega dos premios do XLI CERTAME TERRA CHA DE LITERATURA E DEBUXO
INFANTIL E XUVENIL
Cinema: curtas premiadas,interpretacións musicais premiadas; nenas e
nenos rapeiros
Exposición dos traballos
Concerto grupos música rap....
Domingo, 23 de agosto 2020
* Guitiriz, Casa Habanera
“Homenaxe a Ricardo Carvalho Calero”
Presentación libro de Xulio Xiz: “Carballo Calero en Lugo. Don Ricardo de
Fingoi”
Exposición: “Carballo Calero en Lugo. Don Ricardo de Fingoi”

Sábado, 29 de agosto de 2020
* Casa das Artes de Pardiñas
Homenaxe aos Artesáns de Pardiñas: presentación do Caderno: “O canteiro
de Pardiñas” de Ramón Villar e do libro “Palleta maldita” de Sito Carracedo
no seus obradoiros.
Presentación do libro de Laura Romero: Ferreñas e Rockand Roll.
Concerto no recinto da Casa das Artes.
Domingo, 30 de agosto de 2020
*Homenaxe ás nosas aldeas no Camiño Norte de Santiago
As 12h da mañá no palco do Vilar, ao aire libre: Parladoiro, Alfonso Blanco:
O Camiño de Santiago ó pé da Cova da Serpe.
Cinema ao aire libre: Montaxe de Fátima: “A Cova da Serpe”
Concerto ao aire libre: grupo Sons de Aldea
As 18 h da tarde: Santa Locaia no Camiño Norte. Presentación do cómic
“Lendas do peregrino” de Xavier Varela, no albergue, escultor e escritor ao
pé do Camiño.
Concerto ao aire libre de Sons da Aldea.

29 de xul. de 2020

Adiada a proxección de María Solinha

Redacción.-

Tendo en conta a decisión que ven de tomar o Concello de Villalba relativa á suspensión das actividades culturais que tiña  programadas para o vindeiro fin de semana (cine na rúa, xogos populares…) o Instituto de Estudos Chairegos, en coherencia coa referida decisión, SUSPENDE a proxección da película MARÍA SOLINHA que tiña programada para o vindeiro martes, 28 de xullo, ás 22:30, na Praza da Constitución.
A nova data fixada para proxectar o film e na que tamén poderemos contar coa presenza do seu director, Ignacio Vilar, será o 8 de setembro de 2020.

25 de xul. de 2020

Que temos que facer, Alberto?

A/a de Alberto Núñez Feijoo.

Antón de Guizán.-

En primeiro lugar, Alberto, quero parabenizarte pola túa renovada presidencia do goberno da Xunta de Galicia, e como tal aproveito para informarte e consultarche sobre un asunto que sen dúbida tí saberás solucionar.
Son, coma ti, presidente, pero dunha entidade ben máis humilde, a Asociación Socio-Cultural Lareira de soños dos Vilares de Díaz Castro en Guitiriz, colectivo que leva un lustro de vida e que dende a súa criación está traballando no rural en diferentes iniciativas que abranguen o património material e inmaterial, a cultura, e a história. No que atinxe ao património, temos a sorte de contar con unha formidáble igrexa orixinaria do século XII co  unha apliación no século XVIII  que conta con catro retábulos góticos e neo-clásicos e unhass magníficas pi turas ao fresco do século XVI na nave antiga do templo descubertas en 1991 na realización dunha obras sendo párroco Segundo Pérez, hoxe deán da catedral compostelana. Estes frescos, cuxa autoría atribuen os especialistas aos mestres de Parga e de Nogueira (este último, autor dos frescos da que chaman "Capela Sixtina Galega" en Santa María de Nogueira de Miño), pertencen ao estilo gótico hispano-flamenco e conta coas iconografías da lamentación do cristo morto, o Santiago Matamouros, esceas paisaxísticas e unha pintura única en Galicia, a imposición da Casulla de San Ildefonso.
As pinturas, desprotexidas dende o seu descubrimento hai casi trinta anos, atópanse en sério risco de desaparición polo contínuo deterioro do paso do tempo, os roza.entos, a humidade... feito que levou a que foran incluídas na Lista Roja del Património do estado (https://listarojapatrimonio.org/ficha/frescos-la-iglesia-os-vilares/).
Nestes cinco anos, a nosa asociación ten realizado entrevistas coas diferentes administracións, Concello, Igrexa, Deputación e Xunta, temos realizado campañas de sensibilización coa edición de tripticos informativos, imaxe ide tificativa, spot para as redes sociais e mesmo paneis dentro da igrexa, teñen visitado os frescos técnico e políticos e mesmo unha inciativa na Comisió  de Cultura aprobada no Parlamento de Galicia en decembro de 2018 cos votos a favor do teu partido, o resto da oposición e coa única abstención do PSdeG non se fixo efectiva a día de hoxe.
Como segurame te saberás, estimado Presidente, Guitiriz é un concello enclavado no Camiño Norte de Santiago e a salvación destas pinturas supoñerían un importante incentivo nunha parróquia rural que precisa de apoio e un atractivo a engadir á riqueza patrimonial do noso rural. Que saibas que o departamento de património da Xunta ten encargado un proxecto de restauración do que nada sabemos e que unha decisión túa sería fundamental para sacar a cotratación estes traballos e salvar así esta xoia artística da Terra Chá. 
Chegados a este punto, QUE TEMOS QUE FACER, ALBERTO?
Sabedores da túa sensibilidade e vontade para poñer en valor o noso rural e o rico património co que contamos, non dubidamos de que saberás entender a nosa vontade de recuperar estas pinturas para o desfrute de todos e que evitaremos que a desidia leve para sempre un valiosísimo legado dos nosos ancestros.

Agardando a mellor das sortes no desempeño do teu traballo como presidente, recebe un sincero saúdo.





Glifosato na Demarcación do Miño-Sil

Redacción.-

Ecoloxistas en acción denuncian que a Demarcación Hidrográfica do Miño-Sil non realiza mostraxes de glifosato nos ríos da súa cunca mentres a Demarcación Galicia Costa, a cunca do norte de Galicia, realiza 116 puntos de mostraxe ou por exemplo as 173 mostraxes realizadas Demarcación do Douro.
Das 116 mostraxes de glifosato realizadas na Demarcación Galicia Costa o 69,9% dan positivo e nalgúns casos con niveis de concentración de glifosato por enriba de 0,1mg.

O glifosato é un herbicida utilizado masivamente en agricultura convencional catalogado pola Axencia Internacional de Investigación do Cancro (IARC) como probable canceríxeno en humanos, e tóxica para os organismos acuáticos, con efectos nocivos duradeiros. Os resultados do estudo mostran a ampla contaminación con glifosato das augas superficiais e a urxencia de prohibir o seu uso

Este informe analiza a presenza de glifosato en só 10 das 17 demarcacións  hidrográficas durante os anos 2017 e 2018, xa que MITECO unicamente dispón de datos sobre o  glifosato de 10 das das 17 demarcacións  hidrográficas españolas, dado que determinados organismos de conca, como a Confederación  Hidrográficas do Miño Sil, non analizan glifosato nas augas da súa competencia. A isto hai que sumar que o  MITECO non ten todas as analíticas realizadas polas autoridades responsables.

Segundo Ecoloxistas en Acción, os datos -que foron proporcionados polo Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico (MITECO) en resposta a unha petición da organización ecoloxista- subliñan as deficiencias da lexislación europea e española. Tamén a necesidade de que as administracións autonómicas e estatais actúen para reducir a contaminación deste praguicida no medio acuático. As analíticas de glifosato realizadas polos organismos de conca durante os anos 2017 e 2018 confirman a elevada presenza nos nosos ríos do herbicida máis vendido no Estado español. Esta é unha das principais conclusións do informe, publicado por Ecoloxistas en Acción. As análises mostran a presenza de  glifosato nas dez demarcacións  hidrográficas nas que se analiza este herbicida tóxico. No 29% das mostras detectouse a presenza de  glifosato por encima do límite de detección. O 21% das mostras analizadas han superado o valor límite de 0,1 microgramos por litro (μg/l) que Ecoloxistas en Acción estableceu como referencia.

Á luz dos resultados do informe Ecoloxitas en acción fan tres recomendacións ao MITECO e ao Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación: Retirar a autorización á comercialización de produtos fitosanitarios que conteñan glifosato. Redactar normas harmonizadas para a mostraxe e a analítica de praguicidas por parte dos xestores das demarcacións  hidrográficas. Asegurar que a recollida de información sobre presenza de praguicidas sexa máis completa e axustada á realidade e sirva, á súa vez, como punto de partida para protexer os nosos ríos ao medioambiente e ás persoas, da contaminación por glifosato.

XLVI Premio Modesto Figueiredo

1.FINALIDADE DO PREMIO
A Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro, coa colaboración do Concello de SILLEDA organiza o Certame Nacional Galego de Narracións Breves baixo o nome de "Premio Modesto R. Figueiredo”. Este certame organízase coa finalidade de promover a literatura narrativa en lingua galega e homenaxear ao seu artellador, o avogado pontevedrés Modesto R. Figueiredo.

2.REQUISITOS PARA PARTICIPAR
Poderán participar tod@s @s autor@s de calquera nacionalidade, con unha ou máis obras, sempre que estean escritas en lingua galega, sexan inéditas e que non se presentasen antes a ningún outro certame literario.

3.TRABALLOS QUE SE PODEN PRESENTAR
Os traballos deben ter un mínimo de cinco e un máximo de trinta páxinas mecanografadas a dobre espazo e por unha soa cara en follas de tamaño DIN-A4. Non obstante, o Xurado poderá reconsiderar esta base se entendese que a temática ou desenvolvemento lóxico do argumento o precisasen.

4.TEMPO E MODO DE PRESENTACIÓN
As persoas que participen deberán enviar os seus traballos por quintuplicado sen remite, ou outra forma de identificación, antes do 20 DE NOVEMBRO de 2020 a algún destes enderezos:
FUNDACIÓN DO PADROADO DO PEDRÓN DE OURO
Premio Narracións Curtas do Pedrón de Ouro
Apdo. de Correos, 627. Santiago de Compostela

Premio Narracións Curtas do Pedrón de Ouro CONCELLO DE SILLEDA

Para a identificación das persoas premiadas ou para aquelas autoras ou aqueles autores de obras que o Xurado considere apropiadas para publicar, todos os traballos deberán engadir un sobre pechado, cos seus datos (nome, apelidos, enderezo, teléfono ou correo electrónico) e tamén o currículum vitae de o considerar oportuno. No exterior do sobre só aparecerá o título ou lema da obra.

(***) Con respecto aos traballos que o Xurado considere merecentes de publicación poderán abrirse as plicas correspondentes para poñerse en contacto cos autores e autoras para que dean o consentimento para publicalos.

5.PREMIOS
A obra gañadora será premiada con 1000€ ( suxeito ás obrigadas retencións fiscais). Porén, se o Xurado considera de calidade outras obras, dúas delas máis poderán obter segundos premios que serán de 400 € cada un ( e asemade tamén suxeitos ás obrigadas retencións fiscais) . Ademais, o Xurado poderá recomendar a publicación daqueles traballos que así o considere (aínda, que non contarán con premio económico)(***).

(***) En todo caso, a publicación destas obras soamente será posíbel co consentimento das súas autoras ou dos seus autores.

6.XURADO E DECISIÓN
O Xurado estará composto por especialistas en crítica literaria designados pola Fundación do Pedrón de Ouro co asesoramento e colaboración das Asociacións de Escritores ( AELG e PEN CLUBE DE ESCRITORES DE GALICIA ) e do Concello de SILLEDA. Así, a Fundación do Pedrón de Ouro reservarase os postos de presidente/a, e secretario/a (este último con voz, pero sen voto).

(***) Se a calidade literaria das obras non fose estimábel, segundo o criterio do Xurado, o premio poderá declararse deserto.
 O Xurado reunirase na segunda quincena do mes de decembro e dará a coñecer a obra ou obras premiadas coa apertura de plicas diante dos medios de comunicación. Finalmente, ao remate da decisión do Xurado o/a secretario/a redactará a acta que asinarán todos os membros deste.

7.ENTREGA DE PREMIOS
Os premios que obteñan as obras seleccionadas entregaranse nun acto organizado polo Concello de SILLEDA en día e data que se dará a coñecer oportunamente. Os/as autores/as premiados/as terán que recoller persoalmente os seus galardóns.

8.OBXECCIÓNS E NORMAS DE INTERESE
A Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro reservarase o dereito exclusivo de publicar as obras premiadas na súa primeira edición. O/a autor/a ou autores/as, ao aceptaren estas bases, renuncian voluntariamente aos seus dereitos en favor da Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro.
A partir da seguinte edición, as obras son da total propiedade das súas autoras e autores, os/as cales terán a obriga de facer constar que a obra foi premiada no Premio Modesto R. Figueiredo da Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro. As obras non premiadas seranlles devoltas aos seus autores e ás súas autoras se as requiren antes de rematar o mes seguinte á decisión do Xurado. Se ninguén as require, serán destruídas.
A Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro é a única entidade con capacidade para decidir en última instancia calquera dúbida que puidese suscitar a interpretación das bases deste certame.
O feito de concursar xa obriga ás autoras e aos autores a aceptar as presentes bases deste Certame.

Pezas para Isaac -BASES-


Redacción. -

Neste ano 2020 conmemórase o centenario do nacemento de Isaac Díaz Pardo. Alento Esbravexo é un grupo de persoas, que non quere deixar pasar esta data sen ofrecer a súa contribución e a de todas aquelas, dispostas a pór unha flor/peza nesta celebración. Por iso, convócase ao redor desta figura que representa en moitos aspectos (arte, artesanía, edición, empresas culturais e investigación a prol de fortalecer e recuperar a memoria) unha boa parte do século XX galego, e poñer en marcha esta tarefa colectiva tan necesaria.

BASES:
Poderán participar persoas a nivel individual, ou colectivos. No caso de ser un traballo en grupo, deberase indicar o nome deste e os participantes do mesmo, non habendo restricións en canto á idade, sexo,nacionalidade...

A continuación detállanse diversos tipos de documentos e como se deberán
enviar ao correo de Alento Esbravexo:

Obra plástica: cada participante deberá enviar varias imaxes da peza coa que quere participar, en alta calidade e en formato jpg.
Textos: No caso de ser texto deberase enviar en formato pdf. No seu defecto, admitiranse: .doc, .odt, .rtf.
Pezas musicais, textos lidos ou recitados, deberanse enviar en formato mp3, mp4 ou wav.
Vídeo, animación, danza, música con imaxe en movemento, performance, teatro, etc. os formatos serán: mp4, mkv, ou wma.

Cada participante (individual ou colectivo) poderá enviar un máximo de dúas obras, e estas poden ser do mesmo tipo ou diferente (isto é, pode presentar por exemplo, dous debuxos ou un debuxo e un texto...)

Xuntarase unha pequena ficha cos datos persoais (no caso de participantes a nivel individual) ou datos do colectivo e integrantes (no caso de colectivos), título da obra, técnica, etc. e cos que quere aparecer cando se faga público e un pequeno texto explicativo onde se describa o traballo presentado e se detalle en que está inspirado (peza plástica de Isaac, momento da súa vida ou a súa vida en xeral, escola de Isaac, etc.) o mesmo ca se fose unha reinterpretación dunha obra de Isaac ou escola do mesmo.

Establécese como data límite de entrega o 13 de agosto de 2020.
Estes dous documentos (obra presentada + datos persoais, da obra e texto explicativo), así como as dúbidas antes de mandalos, deberanse enviar a: alentoesbravexo@gmail.com

No caso de vídeos ou outro tipo de documentos demasiado pesados, deberase enviar unha ligazón descarga (existen webs tipo dropbox, wetransfer, etc. doados de usar onde se poden subir este tipo de documentos)


19 de xul. de 2020

Tinker bell

Mario Paz González.-


Era marabilloso ir voando como unha cometa negra sobre os estanques, sobre as montañas. Observar desde o ceo os vales e os bosques coma se fosen minúsculos debuxos na palma dunha man. Deixarse arrastrar polo vento sobre campos e pradarías, sobre a terra esmagada e nocturna. Desprazarse con aquelas ás negras, como de papel de seda, orientándonos na escuridade, rozando as nubes e, aínda máis aló, cara a unha lúa de leite ou cara ás esferas das estrelas, coma se fósemos tocalas, a acariñalas con dedos trementes, extasiados.

Logo pasabamos o día boca abaixo, durmindo. Algo que, ao comezo, non deixaba de parecerme molesto, pero ao que logo funme afacendo e cada noite, xa cara á mañanciña, cando as primeiras raiolas do sol asomaban, desexaba que chegase ese momento do merecido repouso.

Aloxárame noutras formas, algunhas delas preguiceiras, lentas, que se desprazaban case arrastrándose ao nivel do chan, ollando o mundo en escorzo, e que se protexían pechándose nunha cuncha enorme. Ou naqueloutras, que escorregaban sen patas entre o recendo dos trevos á tardiña. Pero ningunha era comparable á liberdade que me ofrecía estoutra forma nova. Nin tampouco ao desexo de soñar desde o aire.

Unha noite, de regreso, mentres voábamos sentindo o vento que sopraba sobre nós e o recendo da mañá próxima, escoitei un son novo, estraño, coma se fose o ruxido xordo dun xigantesco dragón esmorecendo. Entón, cando remontamos o voo, vino. Era como unha enorme folerpa de neve que estalaba en diferentes formas de cores (azul, verde, rosáceo como o reflexo do ceo) axitándose contra a area. 

–Que é? –preguntei a unha compañeira que voaba ao meu carón.

–O mar.

–O mar?

–Non o coñeces? –a súa face amosou unha feble sorpresa–. É inmenso, máis que a terra, que os ríos, que as montañas. Case tanto como o ceo.

–Tampouco ten fin?

–En realidade, ninguén o sabe.

A noite seguinte, mentres sobrevoábamos as casas que adormecían recollidas sobre si mesmas, o son do vento sacudindo as follas unhas contra outras lembroume de novo o ruído do océano que escoitara por vez primeira a noite antes. Entón asaltoume a idea.

–Quero ir ao mar –dixen con firmeza.

–Ningunha de nós estivo alí. Nin sequera sabemos se nos estaría permitido –dixo a miña amiga.

–Algunha vez terá que ser a primeira. Quero saber que hai máis aló, do outro lado da súa inmensidade.

As outras olláronse entre elas e non dixeron nada, pero sentín que me dedicaban unha ollada compasiva.


Espertoume un ruído, un bulicio de xentes e vinme atrapada nunha estraña forma, de novo lenta, adurmiñada, pero esta vez cuberta de escamas. 

Ao meu redor, baixo un sol morno e amarelo, había seres humanos movéndose cargados con bolsas, falaban entre eles, tocábanse, desprazábanse como formigas brancas sobre unha terra escura. Víraos outras veces, pero non me chamaran tanto a atención. Eran, explicáranmo ben as miñas amigas, os habitantes das casas, os pobos, as aldeas, as cidades que viamos tantas veces desde o ceo, ao lonxe, coas súas luces amarelas.

Fixeime nunha nova. Era diferente aos demais, non tanto na forma de vestir como na de mirar. E naqueles ollos, máis grandes que os do resto, cunha mirada saudosa que anunciaba soidade e noites frías. Tamén tiña o pelo máis claro. Cabo ela había un home, como os outros, pero dunha idade semellante á da moza.

–Cedo has marchar? –dixo el.

–Si –bisbou ela cun murmurio que soou igual que unha pinga de orballo.

–Queres que sigamos vendo o mercado?

–Como ti prefiras –dixo ela con voz feble.

–Irás máis aló do mar, lonxe. Quen sabe cando nos veremos de novo…

Co ruído do lugar custaba entender o que dicían. Pero aquela palabra non se me escapou. Dixeran a palabra “mar”. Puxen todo o meu empeño naqueles sons.

–Si –dixo ela–, voarei sobre o mar, irei lonxe, moi lonxe, pero sabes que podemos seguir comunicándonos. Que hai medios que acurtarán as distancias.

–Pero non nos permitirán acariñarnos –dixo el con tristura achegando o seu rostro ao dela. 

Os seus beizos mornos estaban a piques de xuntarse.

–Francesca… –bisbou el.

–Jiang… –fuxiu dos beizos dela unha voz tremente.

Entón pareceu que todo fose deter. Entón fixen algo do que me falaran, pero que eu nunca experimentara e, polo tanto, non sabía se, en realidade, ía ser posible. Calculei a distancia, asomei ao pequeno abismo sombrizo que se interpuña entre aqueles seres e eu e lanceime ao baleiro, deixándome levar cara a ela cos ollos pechados. 

Cando voltei abrilos sentín un lixeiro estarrecemento e unha calor que me percorría o corpo. Estaba a observar o mundo desde un lugar novo. Desde os ollos grandes e relucentes da rapaza, tentando pensar desde o interior da súa cabeza, cheirando o recendo do mercado desde a cavidade do seu nariz, escoitando os sons do mundo a través dos pavillóns daquelas orellas pequenas. Entón quixen dicir algo. 

–Irei, si, pero volverei e todos verán que é posible ir máis aló do mar.

Jiang mirouna con tenrura. Francesca fixo un xesto de estrañeza coma se lle custase recoñecer as súas propias verbas. Os seus enormes ollos abriron aínda máis. Unha das súas mans soltou a de Jiang para alzarse. Mirou o reloxo. 

–Debemos marchar.

–Esta tarde sairá o teu avión. Quedan cousas por facer –dixo el.

Colléronse de novo as mans, acariñándose, e marcharon en dirección á saída do mercado de Wuhan. 


Aquela tarde, mentres sobrevoábamos o océano, pensei en todas as aventuras que me agarbarían máis aló. Coñecería novos lugares, novas xentes, se cada outros coma min, quen sabe. Tería que tentar lembralo todo para contalo cando puidese regresar. 

Mirando de novo polo portelo do avión aquela inmensidade que levaría alí, agardando, desde un tempo tan antigo como o ceo, e que eu apenas coñecera até unhas semanas atrás, pensei na fermosa liberdade de voar de novo como unha pluma, como un abano. Ía ver por fin o mundo. Embargoume unha felicidade súbita. 

Un sorriso, como a frescura da alborada, asomou aos beizos de Francesca enchendo a súa mente de recordos mentres pechaba os ollos e comezaba a adurmiñar.

Sen dúbida, pensei, ía ser divertido.



O presente texto, xunto con outros do autor e varios doutros autores, formará parte da antoloxía Cuentos de la nueva normalidad. León: Marciano Sonoro. 2020.


18 de xul. de 2020

'María Solinha' o 28 de xullo


Redacción.-

O martes 28 de xullo de 2020, ás 22:30 horas, na Praza daConstitución de Vilalba, o Instituto de Estudos Chairegos e a Vicepresidencia-Área de Cultura, Patrimonio Histórico Artístico e Normalización Lingüística da Deputación de Lugo, en colaboración co Concello de Vilalba, e coa loxística da produtora do film, VÍA LÁCTEA, organiza a proxección da película MARÍA SOLINHA, do director IGNACIO VILAR. “Un afamado director chega a Cangas do Morrazo, en Galicia, para reconstruír no teatro a historia de María Solinha, acusada de bruxería e queimada pola Inquisición no século XVII. A protagonista da obra de teatro vai sufrir, no século XXI, acedos ecos da agresión que sufriu María Solinha no século XVII”.
“Crónica da imparábel enerxía feminina, fronte a tantos dragois que saen das covas, unha e outra vez, para devorar a carne do mundo. O filme fala da intolerancia e da violencia do mundo patriarcal, da represión da carne e da mente. Unha película de conclusións dramáticas pero aberta ao luminoso e a beleza primixenia. Unha historia para vivir unha experiencia”. (Ignacio Vilar)

Axudas ás bibliotecas municipais

Redacción.-

Un total de 186 concellos beneficiaranse este ano das axudas que a Xunta de Galicia ten en marcha para mellorar as coleccións bibliográficas e dotar de novidades editoriais ás súas bibliotecas e axencias públicas de lectura municipais integradas na Rede de Bibliotecas de Galicia, para o que o Goberno autonómico destina este ano 550.000 euros.

Como publica hoxe o Diario Oficial de Galicia (DOG) a primeira liña de axudas, que subvenciona a dotación de novidades editoriais en galego en formato físico beneficiará a un total de 179 concellos e conta cunha dotación de 250.000 euros. Con esta medida a Consellería de Cultura e Turismo pretende ofrecer aos usuarios estas novidades editoriais no momento da súa entrada no mercado, mediante un proceso de compra de libros en formato físico a cargo das entidades locais.

Unha vez adxudicada a subvención en libros por un importe económico que se establece segundo os parámetros da poboación a que atende cada servizo bibliotecario público municipal, este poderá seleccionar os títulos incluídos nunha plataforma electrónica na que incorporarán as novidades as editoriais que publiquen en galego, que tamén serán as encargadas da distribución directa de cada libro solicitado desde a editorial a cada entidade beneficiaria.

O segundo programa, dedicado á mellora das coleccións bibliográficas, ten como beneficiarios este ano un total de 154 concellos e as axudas alcanzan un importe total de 300.000 euros. Estas liñas de axudas enmárcase no compromiso da Xunta de Galicia por mellorar é incrementar a oferta e o servizo aos usuarios destes centros, actualizando as coleccións para que as bibliotecas planifiquen as adquisicións de novidades editoriais.

17 de xul. de 2020

Encontro de Artistas Novos


Redacción.-

A Cidade da Cultura deu a coñecer hoxe os nomes dos 40 creadores galegos emerxentes que foron seleccionados para participar no Encontro de Artistas Novos (EAN), que lles dará a oportunidade de participar nunha estancia de catro días no Gaiás, durante a que dar a coñecer o seu proxecto creativo. Poderán tamén intercambiar experiencias profesionais con outros artistas emerxentes e consolidados, comisarios ou prensa especializada, e optar a realizar unha intervención artística nas Torres Hejduk do complexo, co Camiño de Santiago como eixo.

Impulsado pola Xunta, a través da Fundación Cidade da Cultura, e coa colaboración da Fundación Banco Sabadell, o EAN promove a creación contemporánea e o intercambio de coñecemento consolidándose ano a ano como un dos principais foros de apoio a artistas emerxentes. Nas pasadas nove edicións presentaron os seus traballos no EAN máis de 600 creadores, entre eles recoñecidas figuras como Jorge Perianes, Lois Patiño ou Nuria Güell, que naquel momento comezaban a abrirse paso no mundo da arte.

Como novidade nesta edición, e enmarcado no Plan de reactivación do sectores cultural e turístico fronte aos efectos derivados do coronavirus, a participación no programa circunscribiuse a artistas nados e/ou residentes en Galicia. Ademais, o programa do encontro sufrirá pequenas variacións, especialmente de tipo loxístico, para adaptarse ás limitacións de capacidade, distancias mínimas e outro tipo de recomendacións marcadas polas autoridades sanitarias e garantir que se celebre nas mellores condicións de seguridade para todos e todas as participantes.
A selección provisional de participantes e suplentes pode consultarse xa na web cidadedacultura.gal. As persoas seleccionadas teñen ata o 23 de xullo para confirmar a súa praza posto que o 24 de xullo publicarase a lista definitiva de admitidos.

Foro de creación contemporánea
Os artistas emerxentes elixidos terán a oportunidade de entrar en contacto con outras traxectorias e procesos creativos a través dunha serie de conferencias impartidas por artistas de renome como o cineasta Oliver Laxe (París, 1982), recentemente premiado en festivais como Cannes ou os Goya co seu último filme O que arde.

Esta edición incluirá tamén a presenza da artista interdisciplinar Paula Rubio Infante (Madrid, 1977), premio El Ojo Crítico 2015 de Artes Plásticas e VIII Premio ARCO a Jóvenes Artistas 2011; a artista plástica e profesora na facultade de Belas Artes de Pontevedra, Chelo Matesanz (Reinosa, Cantabria, 1964); e o creador multidisciplinar Carlos Aires (Ronda, Málaga, 1974), coñecido polos seus traballos de fotografía e escultura. Súmanse á longa lista de artistas que participaron no EAN como relatores, e que inclúe nomes da relevancia de Berta Cáccamo, Menchu Lamas, Din Matamoro, Enrique Marty, Ramón Balsa, Daniel Canogar ou Sandra Gamarra.

Do 23 ao 27 de agosto
O programa –a desenvolver entre o 23 e o 27 de agosto– incluirá o xa clásico Foro Aberto, no que os e as corenta participantes realizarán unha presentación pública centrada no seu traballo e proxecto creativo persoal, servindo de plataforma e escaparate das súas creacións.

O artista, comisario e conservador xefe da Fundación Granell, Eduardo Valiña; a comisaria de directora artística de JustMAD e JustLX, Semíramis González; e o xornalista e comisario Javier Díaz-Guardiola participarán tamén no encontro como observadores ou art followers, compartindo cos participantes a súa experiencia no apoio a novos talentos desde o mundo curatorial ou xornalístico. Co obxectivo de que este intercambio se produza en todas as súas vertentes, o EAN inclúe ademais visitas a centros de arte contemporánea como o CGAC ou a Fundación Granell.

Intervención artística arredor do Camiño
O programa complétase coa opción de realizar unha intervención artística efémera nas Torres Hejduk do complexo, unha iniciativa coa que a Cidade da Cultura amosa a súa aposta polo talento emerxente, cedéndolle un espazo expositivo non convencional. Ao igual que a anterior edición, o Concurso de Intervencións Artísticas nas Torres Hejduk terá como eixe os camiños xacobeos, profundando na relación entre a Cidade da Cultura e o Camiño de Santiago aproveitando que a Vía da Prata discorre no seu último tramo paralela ao Monte Gaiás e tamén a propia conexión visual entre as torres Hejduk e as torres da catedral compostelá.

Unha manda de pezas para Isaac

Redacción. -

Neste ano 2020 conmemórase o centenario do nacemento de Isaac Díaz Pardo.

En que casa non temos unha das súas pezas? Quen non agasallou cunha delas ou cun dos libros de Ediciós do Castro? Quen non gozou dalgunha das súas tendas, galerías de arte, casa da cultura? Quen non sentiu orgullo da fábrica de Cervo ou o Museo de Arte Contemporánea Carlos Maside?

QUEN É ALENTO ESBRAVEXO
Alento Esbravexo é un grupo de persoas, que non quere deixar pasar esta data sen ofrecer a súa contribución e a de todas aquelas, dispostas a pór unha flor/peza nesta celebración.

É unha sociedade civil, con toda a humildade e a grandeza, disposta a seguir recoñecendo a un dos nosos. El foi un expoñente representativo desta cidadanía activa sempre en disposición de botar a andar, cando foi necesario.

Alento Esbravexo convócase ao redor desta figura que representa en moitos aspectos (arte, artesanía, edición, empresas culturais e investigación a prol de fortalecer e recuperar a memoria) unha boa parte do século XX galego, e poñer en marcha esta tarefa colectiva tan necesaria.

COMO PARTICIPAR 
Sen financiamento, sen promesas de exposición nin publicación, sen nada fóra do
traballo xeneroso que -unha vez máis se nos pide- saen ao camiño procurando esa flor que pode chegar en calquera modalidade de expresión (obra plástica dixital ou dixitalizada, palabras nun escrito, peza artesanal, traballo sobre unha
obra del...) porque todo é válido se o facemos pensando no polifacético.

QUE FACER 
Cadaquén pode inspirarse en algo relacionado con Isaac (un acontecemento concreto da súa vida, un debuxo, unha pintura, unha tipografía, un cartaz, unha
peza cerámica, etc.). Tamén se poderá inspirar na súa escola (empresas que formou, artistas discípulos de Isaac,...) ou mesmo se pode facer algo totalmente novo, xa for reinterpretando calquera destes eidos artístico-vitais indicados e crear un debuxo, unha pintura, un tipo de letra, un deseño, grafiti, xoia, danza, música, etc. con total liberdade.

DATA DE ENTREGA Estabelecemos como data límite de entrega o 13 de agosto de 2020.

QUE SE FARÁ
Con todo o material recibido tentarase facer algo (virtual ou non, dependendo de se esta situación vírica mellora ou non): un libro, unha exposición,... Todas as achegas artístico-literarias serán floriñas arriquecedoras, arrecendentes de xenerosidade para Isaac. A Cultura e liberdade é de obrigada necesidade.

+INFORMACIÓN: alentoesbravexo@gmail.com.

5 de xul. de 2020

O declive (inducido) de Parga

Antón de Guizán.-

A parróquia de San Estevo de Parga viveu tempos mellores. En realidade poderiamos afirmar que Guitiriz e o rural no seu conxunto viviron mellores épocas pero o caso de Parga é moi significativo si nos fixamos na súa historia recente, deixando atrás a súa relevancia da que temos mostras polas pegadas do seu patrimonio castrexo ou a importancia tamén dos vestixios medievais cos restos do Castelo ou a súa igrexa cos frescos do século XVI ou tamén de ser un paso importante no camiño de Santiago.
Pero Parga tivo grande relevancia e recoñecemento na súa historia recente por destacados motivos, primeiro pola súa feira, unha das máis importantes de Galiza que ten a actual ubicación no centro da vila desde o seu traslado dende A Pobra a mediados do século XIX e que conserva uns fantásticos cobertizos elaborados coa mesma pedra coa que foi levantada a Sagrada Familia de Gaudí en Barcelona. 
Foi en 1945, cando se executou o traslado da capital do concello de Trasparga (no Mesón da Cabra) a Guitiriz, a primeira grande decisión política negativa para Parga, no que a parróquia  perdeu a súa centralidade política e económica no Concello. Dende esa data, Lagostelle eríxese en centro económico-político-administrativo ao levar cara a súa contorna os servizos que se foron creando, centros escolares de educación primária e secundária, o centro de saúde máis dotado, e mesmo a grande igrexa no centro da vila de Guitiriz ou o polígono industrial na limítrofe parróquia de Santa Mariña. Mesmo nos deseños (controvertidos) dos accesos á autovía Parga ficou, se cadra, un pouco máis illada. 
A crise demográfica e migratória, a crise da industria da pedra, o peche do campamento militar, e decisións de marcado carácter político relacionadas co tren que afectaron ás frecuencias e ao declive da estación ferroviária da que teñen partico centos de xornaleiros ás segas a Castela, e máis recentemente ao intento de partir pola mitade ao núcleo urbano, o intento de peche de entidades bancárias, ou a recente tentativa tamén de deixar a Parga sen Centro de Saúde prolongando o peche temporal pola pandémia o COVID19 para convertilo en definitivo, deixan claro que Parga, independentemente da involución xeral do rural, foi a grande perxudicada na historia máis recente de Guitiriz.
A que fora en tempos núcleo político e poboacional máis importante, ocupa hoxe o 3° lugar en habitantes por detrás de Lagostelle (Guitiriz) e Os Vilares e a súa actual depresión só se ve atenuada pola magnífica feira quincenal que aínda conserva e pola beleza dun núcleo urbano único ao pé do río, que adormece na nostalxia de gloriosos tempos pasados.
Aínda así, Parga négase a seguir na costa abaixo da perda de servizos e do abandono das administracións e amosa con cada novo estrangulamento, a súa capacidade mobilizadora para tentar evitar máis decisións negativas para a súa sobrevivéncia e así o ten demostrado nas asambleas e mobilizacións con ADIF, contra as decisións de ABANCA, e nestes días diante do SERGAS demostrando que a pesares dunha história de recortes, desatención, e perda de relevancia inducidas por deseños e decisións políticas, Parga sigue viva e reclama un trato de xustiza que os tempos lle teñen negado e que merece compensar.
A crise á que nos enfrentamos como consecuéncia do coronavirus non convida ao optimismo no futuro e é precisamente por iso que debemos defender o mantimento dos servizos públicos existentes e mesmo mellorar a atención dos mesmos para o nóso rural. Nun concello tan amplo e disperso como Guitiriz, é vital manter e mesmo aumentar a descentralización deses servizos para atender a unha poboación envellecida e espallada. Así e todo, Parga conserva un potencial inmenso no seu património natural, etnográfico e histórico, unha beleza única que hai que aproveitar e implementar para convertir nun recurso que xenere riqueza e benestar e mude as inercias negativas que leva padecendo na súa história recente. Como a orixe do significado do seu topónimo, "pila de trigo e palla arrumado para gardar o grao da intemperie", Parga sigue viva gardando o seu grao, a súa beleza e potencial, das intempéries, porque pesares de todo, Parga aínda vive!

30 de xuño de 2020

Weimar hoxe



Mario Paz González.-

En febreiro do ano pasado celebrouse na cidade alemá de Weimar o primeiro centenario da república que leva o seu nome e, aínda que os medios fixéronse eco no seu día dos actos conmemorativos, o recordo daquela época podería servirnos para reflexionar tamén hoxe.

Ao final da Gran Guerra, o Reich alemán, constituído por Otto von Bismarck case cincuenta anos antes, sufriu unha crise interna que forzou a súa inevitable capitulación. Ante a inminencia da derrota, moitos soldados e oficiais negáronse a obedecer a unha elite que ía mandalos ao sacrificio nunha guerra xa sen sentido ningún. A eles uníronse obreiros de cidades como Kiel, constituíndo asembleas e reclamando o fin da contenda e un cambio político cara a un réxime democrático. Por mor dos graves disturbios que percorrían o país, especialmente en Berlín, un grupo de elixidos para redactar a nova constitución marchou a Weimar, a cidade na que viviran Goethe ou Schiller, dando así nome á nova república. O documento elaborouse entre xaneiro e agosto de 1919 e dous dos seus logros fundamentais foron a declaración da igualdade entre homes e mulleres (elas tiveran un papel vital nas fábricas durante a contenda) e unha regulación do traballo que establecía salarios dignos e unha xornada laboral de oito horas, así como prestacións por desemprego, tan criticadas no seu día como a renda social mínima hoxe.

Produciuse entón unha revolución que abarcaría diversos eidos da vida cotiá, algúns dos cales hoxe poden sorprendernos, como a creación de vivendas sociais dotadas de auga corrente, calefacción, cociña de gas e cuarto de baño. Outros foron a liberdade de prensa, as novas formas máis emancipadas de entender a sexualidade e unha enorme creatividade e experimentación nun eido cultural que representaba o comezo dos tempos modernos e cuxa importancia segue vixente. Aínda hoxe seguimos a ler con paixón a Bertolt Brecht ou a Thomas Mann ou escoitando a música de Kurt Weill. E é imposible negar a visible influencia de artistas como George Grosz nas artes plásticas, de Walter Gropius e a Bauhaus no deseño e na arquitectura ou de Fritz Lang ou Walter Ruttmann no cinema de hoxe.

O soño non ía durar moito. Aínda que de cotío cítanse a sombra da Gran Guerra e as consecuencias do Tratado de Versalles como razóns que contribuíron ao afundimento da república de Weimar, hai outras. Unha delas, que os socialdemócratas mantivesen nos seus postos á elite social alemá conservadora, antidemocrática e antisemita. Outra, as sucesivas crises económicas, como a hiperinflación de 1923, na que o marco perdeu todo valor, e o famoso crac da bolsa de Nova York de 1929, que deixou no paro a un terzo da poboación activa. A iso sumouse un mapa político diverso, cheo de partidos desnortados, agás os máis extremistas. A derrota da democracia foi posible grazas aos continuos ataques da dereita tradicional aos que se xuntaron, lexitimados por ela, os do partido nazi e as súas violentas proclamas incendiarias.

No seu luminoso libro La Alemania de Weimar. Presagio y tragedia, reeditado por Turner o ano pasado, o historiador Eric D. Weitz, do City College de Nova York, cóntanos todo isto e, ao lelo, é case imposible non ver un paralelismo entre o noso tempo e aquel. Sobre todo ao escoitar o xeito no que falan algúns políticos, pero tamén non poucos medios e cidadáns contaxiados por eles e pola clase política. A historia de Weimar debería servirnos como sinal de alarma para lembrar a fraxilidade dos sistemas democráticos e as consecuencias ás que pode levar o ataque e o cuestionamiento sistemático e implacable das institucións en períodos de crise como o actual. Do que pode ocorrer se a política convértese nunha loita tribal polo poder, que só procura, no ataque arbitrario, a satisfacción partidista e electoralista. Se non hai un consenso para facer fronte ás crises futuras e calquera cuestión, por nimia que sexa, convértese en arma arreboladiza que busca desencadear enfrontamentos entre a cidadanía. O que traerá o futuro, non o sabemos. O que veu despois de Weimar, si e sería mellor non repetilo.

Imaxe: © Capotillo. La Voz de Galicia.

28 de xuño de 2020