Pepe Chao, visto por Anxo Ferreiro

Pepe Chao, na súa etapa en Sta. Mariña

Anxo Ferreiro Currás.- Con  moito gusto respondo, con estas letriñas dedicadas a Pepe Chao, á petición que me fai Moncho Paz de un artigo para o periódico A Voz de Vilalba. E digo con moito gusto porque fun seu seguidor unhas veces máis achegado  e outras máis alongado aínda que sempre admirador seu, como rural da parroquia de Boizán  a un urbán da vila de Vilalba, unidos polo pequeno anaco da estrada N-634,  chegando a compartir pastoral na contorna de Ferrol.

Para min Chao foi: indispensabel, escaso e sobrado. Explícoo. Foi indispensabel cando pasou xa coma un lóstrego nos poucos anos polo Seminario de Mondoñedo; despois nese tempo meu de aprendiz de crego irlle ver a súa forma nova de ser cura na parroquia Sta Mariña do Vilar de Ferrol; a chamada que me fixo para irmos compartillar na equipa das parroquias do cincho de fóra portas nesta cidade departamental e obreira; a súa perspectiva renovadora da Igrexa que alumaba horizontes abraiantes na doutrina do Vaticano II, na pastoral da Igrexa como pobo de Deus, que anuncia a Boa Nova do Evanxeo. Naquel tempo, a finais dos cincuenta, veu traer a Ferrol un novo comportamento do crego na parroquia coa supresión dos estipendios da misa e dos sacramentos, coa rachadura da veneración do “don” do crego sentíndose un veciño máis, Pepe Chao, coa xente deste pobo de Santa Mariña do Vilar, que convidaba ao crego a comer o caldo como un máis da familia. Tivo sona a renovación litúrxica coa participación dos fieis  ao redor da mesa da Eucaristía, pois xa non se chamaba Misa, pois deixaba de ser unha obriga e ter valor pecuniario para pasar a ser o encontro dos irmáns a carón do Evanxeo e compartindo o Pan da Cea do Señor. Mais isto levaba consigo deixar de ser opio do pobo que din os marxistas e facer da vivencia relixiosa un compromiso profético de denuncia da problemática obreira, dos abusos sociais, concretamente do franquismo: penas de morte que aínda seguía a practicar a ditadura nos anos sesenta e setenta do século pasado, torturas que practicaban nas comisarías até tal punto que vítimas acabaron coa vida neses antros policiais, que o tapaban todo con certificados de suicidios; cárceres e condenas duras contra os promotores de sindicatos clandestinos que denunciaban tanto abuso social e político. A todo isto algúns cregos comprometidos responderon coas denuncias puntuais con valentía e loita xa serodiamente, todo hai que dicilo, aínda que en pago non deixaron de sufrir cárceres, multas, desprestixio e calumnias, sen ter, en xeral, a defensa dunha xerarquía española que seguía a defender a ditadura. Todo isto  pódese comprobar amplamente no libro de Rosa Cal, Curas contra Franco (Embora, Ferrol, 2012).

E foi aquí onde o noso Chao se sentiu sen forzas e sen gañas de loita nun campo que a el non se lle daba. Escaso, emporiso, pareceume a min, cando os compromisos de rachar co nacional catolicismo e acoller a todos os movementos perseguidos pola ditadura de Franco, sobre todo nos movementos obreiros e en concreto CC.OO. Non chegou a comprender ben o traballo do seu compañeiro Vicente Couce. Emporiso, Chao sufriu persecución por verse mesturado en compromisos sociais que el non vía, e tivo que ir acompañado de Vicente ao TOP, Tribunal de Orden Público, un tribunal que traballou arreo na ditadura. Chao foi absolto e Vicente sufriu cárcere na prisión concordataria de Zamora. Deste tempo é unha pintada humilde mais reivindicativa nos muros do cuartel da Guardia Civil, moi cerca da parroquia, que durou  tempo e que dicía simplemente: José e Vicente. Para Chao resultou ser unha pexa por verse afastado da estela eclesiástica cara o bispado. Non valeron de moito, mellor dito de nada, as firmas e apoios na Galiza enviadas á Nunciatura para promovelo á mitra en tempos axeitados do papa Paulo VI. Deixou despois Santa Mariña para desenrolar un traballo, outra vez máis abraiante, de intelectual e promotor da Galiza. Non hai moito tempo volveu a Santa Mariña para recibir unha homenaxe daquel pobo benquerido, e ver a Igrexa pechada por ameazas de ruína que no seu tempo ampliara sobre unhas bases moi deficientes pola falla de cimento do nacional catolicismo, (que o lector pode entendelo literal ou metafóricamente). “De alí aínda –din- rezuma a labor comunitaria e reivindicativa na parroquia de Santa Mariña”. Nesta igrexa tamén quedou unha obra de arte ben fermosa que se se mira polo ollo da pechadura ou polas regandixas da porta vese  O Pantocrator de Segura Torrella mesmo no ábside  detrás da Mesa da Eucaristía. 

Neste campo da súa labor intelectual foi sobrado, tamén para min con grande admiración. Abraiou no comezo da democracia co libro LA IGLESIA EN EL FRANQUISMO, 1976. Libro tamén “indispensabel -en palabras de Xulio Lois- para coñecer a Igrexa de Franco”. A este tema aínda lle engadiu no mesmo ano outro libriño popular titulado La Iglesia que Franco quiso, editado por Mañana, D. L;  Iglesia y Franquismo. 40 anos de Nacional-Catolicismo, 3C3 Ditores, 2007.  E non deixou de tratar o tema teolóxico do integrismo co libro Marcel Lefebvre. Un integrismo histórico. Participou en revistas internacionais en temas teolóxicos, eclesiásticos e sociais.

Mais, convertido ao galeguismo, destacou sobradamente na súa labor inmensa de  intelectual na Igrexa Galega, nos movementos galeguistas da Asociación Irimia, na revista IRIMIA  e nas Romaxes de Crentes Galegos. Nesta nosa Igrexa galega que non acaba, ou aínda non comeza, de asumir a galeguización da súa pastoral, non deixa de haber algúns grupos testemuñais que Chao alimentou coa súa bibliografía: Por aquí chégase a Galicia editado por 3C3 Editores, 2012; Itinerario de conciencia galega, de 2014; A Biblia popular galega, do 2004; Historia do pobo de Xesús, edicións do Castro, 1987. O tema sexual e celibato e a homosexualidade foi desenrolado nos seus libros, contrarrestando aquelas prédicas do bispo de Mondoñedo, Mons. Gea Escolano,  O sexo. A muller e o crego, 2004; A condición homosexual, 1999.

E na Galiza atópanse os dous irmáns Chao, José e Ramón, co tema de Prisciliano. Ramón facendo en moto o camiño de investigación de Prisciliano dende Tréveris, onde Prisciliano sufrira o martirio, pasando por Tours, até Santiago, camiño que recorreran os seus discípulos para traer o seu corpo a Galicia. Como bo presaxio, nesta camiño á Terra ven acompañado do seu fillo Manu Chao, que estaba a pasar unha depresión pola rachadura do conxunto  Manu Negra, confesándolle a seu pai: “presiento que mi salvación está en Galicia”. E deste percorrido escribe o libro O Camiño de Prisciliano (Espiral Maior, A Coruña). Ramón sigue a promover esta figura para Galiza (www.prisciliano.eu). Un pouco antes xa Pepe Chao escribira Prisiciliano, profeta contra o poder (Promoción Culturais Galegas de A Nosa Terra, 1999). Estes dous libros son estudos moi interesantes para coñecer este personaxe do século IV transcendental para Galicia, primeiro mártir que executaron as mesmas autoridades eclesiásticas. E con clara proba histórica na competencia de Santiago. Xa enfermo tivo forzas aínda para escribir un interesante ensaio A Humana Fraxilidade, editado por Irimia.

En Vilalba, o seu pobo natal, recibiu homenaxes para que perdure a súa memoria entre os vilalbeses fachendosos de termos como amigo e compañeiro ao noso irmán Pepe Chao. 

5 feb, 2016

Coplas dun tempo de Xosefa Cabado

Redacción.-

Venres 5 ás 20:00 na casa escola habanera da Conchada, nas Reixas, Os Vilares, presentación da revista monografica de Xermolos adicada a Xosefa Cabado, co traballo de José Andrê Lôpez Gonçâlez, Andrê da Ponte,  co título "coplas dun tempo de Xosefa Cabado" que é unha coñecida regueifeira da zona.

Contaremos coa presenza do autor, Andrê da Ponte, o presidente de Xermolos Alfonso Blanco, o artista vilarego Raúl Río e Antón de Guizán polo proxecto Os Vilares, lareira de soños.  Asistirá tamén Xosefa Cabado.

3 feb, 2016

Andoni Canela na Casa das Insuas

Redacción.-

O vindeiro sábado, 06 de febreiro, ás 19:00 h, no C.E.N Casa das Insuas, contaremos coa presenza do fotógrafo Andoni Canela que nos presentará o seu último libro "La llamada del puma". Unha fascinante viaxe polos 5 continentes na procura do salvaxe. 

Durante a presentación, Andoni contará algunhas das aventuras e proxectará algúns vídeos desta viaxe soñada para calquera naturalista.

Onte presentouse 'Historias de Compostela'

Redacción.-
O Consorcio de Santiago e Alvarellos Editora acaban de publicar a primeira edición en galego de “Historias de Compostela” de Xosé Filgueira Valverde, en colaboración coa Secretaría Xeral de Política Lingüística, responsable da tradución da obra. Onte pola tarde, ás 20:00 horas, presentouse na sede compostelá da Fundación Torrente Ballester. Asistiron ao acto o alcalde de Santiago, Martiño Noriega; o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García; o fillo do escritor, Xosé Fernando Filgueira; a xerente do Consorcio, Belén Hernández; o director da editorial Alvarellos, Henrique Alvarellos; e Xerardo Estévez, arquitecto e ex-alcalde compostelán, que fixo o prólogo desta edición.

Historias de Compostela é unha das obras fundamentais de Xosé Filgueira Valverde (Pontevedra, 1906-1996). Foi en 1970, na editorial compostelá Bibliófilos Gallegos, cofundada en 1949 polo propio autor, onde estas crónicas viron a luz como libro. Os textos, orixinariamente en castelán, tiveron unha segunda edición, facsimilar e de peto, en 1982, baixo o selo de Edicións Xerais. Esta primeira edición en galego xorde ao abeiro da celebración do Día das Letras Galegas, dedicado o pasado ano ao escritor pontevedrés.

O autor recolle neste libro unha gran parte dos seus coñecementos da antiga Compostela e das tradicións xacobeas a través de dezate crónicas. Organizado en catro partes, fai un repaso pola Compostela medieval; o Apóstolo Santiago e as súas tradicións; as festas de Compostela no Barroco; e o que el denomina Varia Lección, na que recompila e comenta diversas referencias literarias ao Camiño, ao Apóstolo ou á propia cidade de Santiago. Así, están presentes as viaxes do xastre Guillermo Manier en 1726 e do Duque de Toscana Cosme III de Médicis en 1669. É na última parte onde o escritor afirma que "la mención de un peregrino extranjero, un griego, aparece por primera vez, según creo, en la Historia Silense, escrita a comienzos del XII, con referencia a un sucedido del año 1064, la toma de Coímbra por Fernando I". 

A través destas historias o escritor vese a si mesmo coma un recompilador daqueles que andaban os camiños da vella Europa contando relatos e cantando melodías para facer máis doada a peregrinación dos que ansiaban Compostela.

Tal como resaltan os editores, “en canto aos contidos, nos 45 anos transcorridos dende a primeira edición, posteriores investigacións foron achegando novos datos ou precisando algúns dos coñecidos e aquí revelados por Filgueira Valverde. Este feito, en ningún caso lle quita nin rigor nin entidade ás dezasete historias de Compostela que aquí se nos narran”. Ademais, mantéñense as ilustracións da primeira edición. 

O limiar que acompaña esta edición é do arquitecto e ex-alcalde compostelán Xerardo Estévez, que tivo moita relación co autor. Nel salienta que o itinerario de Xosé Filgueira Valverde está unido a Compostela dende moi cedo. “Quizais xa na súa primeira visita, no ano xubilar de 1909, a pompa e circunstancia das festas do Apóstolo, con comitiva rexia, procesión mitrada e botafumeiro, puido deixar pegada naquel intelecto extraordinario. As visitas cos seus pais repetíronse con frecuencia e foron acompañando con lecturas diversas os anos que decorreron ata que, en 1922, se instala como estudante, integrándose naquel grupo de mozos que, un ano máis tarde, había dar luz o Seminario de Estudos Galegos”.

“Aínda que marchara para completar fóra os estudos, e a súa traxectoria vital o vinculara para sempre á Pontevedra natal, nunca deixou de estar en Santiago en pensamento e obra, atento aos aconteceres da cidade e á súa evolución, que era, dalgún xeito, a de Galicia. E, como conselleiro de Cultura, empezou a falar dun réxime especial para a cidade compostelá, que foi un primeiro paso cara ao estatuto de capitalidade” -indica Estévez-. 

O 26 de xullo de 1990, coincidindo coas festas do Apóstolo Santiago, o Concello acorda concederlle a Medalla de Ouro ao Mérito Cultural “pola súa extraordinaria contribución á difusión de Santiago de Compostela no mundo”. Unha bibliografía editada pola Fundación Filgueira Valverde co gallo deste recoñecemento enumera 42 libros e folletos, 233 artigos e 116 conferencias que o escritor dedicou a temas composteláns, aos que hai que agregar os prólogos a numerosas obras doutros autores.

Estévez manifesta que “esta edición axudará a comprender mellor a intrahistoria da cidade e a súa proxección no mundo, e agora en galego, como estou convencido de que a el lle gustaría, cando retrocede o uso coloquial da lingua e volve ser motivo de conflito”.

27 xan, 2016

André da Ponte dos Vilares

Antón de Guizán.-

Xa teño escrito algunha vez de José Andrê Lôpes Gonzâlez, Andrê da Ponte como investigador e recuperador da figura do Apalpador e escritor de ensaios.

Desta volta Andrê está de actualidade na Terra Chá por dúas novas publicacións que vai presentar próximamente da man da A.C.Xermolos de Guitiriz.

A primeira será nosVilares a primeiros de febreiro, concretamente o venres 5 ás 20:00 na Escola Habanera da Conchada "as coplas dun tempo de Xosefa Cabado" a regueifeira do Cando - a súa tia e prima à vez -, da que xa ten escrito na revista de Xermolos.   Editada pola Asociación de Guitiriz, coa colaboración de Raúl Río, grande amigo de André, e que estará con él nesta presentación acompañados ambos por Alfonso Blanco Torrado e eu mesmo representando ao proxecto dos Vilares, lareira de soños. Pero a creatividade de Andrê non para epresentará tamén un libro de sonetos sobre o Santo Alberte na Romería aló pola primavera, as "Rimas de Frei Bento de santo nome de Santo Alberte". Alí estaremos apoiando e fachendosos de tanta producción vilarega e guitirica deste grande poeta, escritor, investigador que temos a sorte de disfrutar no grupo NPG Nova Poesía Guitirica, da que forma parte e na que nos deleita con grande cs bn tidade de fermosos poemas acompañados da súa outra grande pasión, a música clásica.

Andrê é pois outra realidade literaria dos Vilares e Guitiriz, vinculado tamén desde moi cativo á parroquia vilalbesa de San Xoán de Alba. Un chairego de ben dotado de calidade humana e literaria e que convido a coñecer aproveitando as dúas oportunidades que se nos brindan, xa que reside no exterior do país.

Animádevos, pois a asistir o 5 de febreiro á escola habaners b da Conchada nos Vilares, nunha oportunidade que paga a pena aproveitar co grande Andrê da Ponte ou José Andrê Lôpez Gonçâlez. Alí estaremos.

23 xan, 2016

Recuperación das canteiras

Redacción.-

Mañá venres, 22 de xaneiro de 2016, celébrae en Guitiriz a xornada sobre a recuperación de canteiras de 18:00 a 20:30 h. na Escola Habanera de Guitiriz (rúa do Concello nº 42), co obxectivo de aproximarlle á poboación local as vantaxes da restauración ambiental.

Nesta xornada explicarase que é unha Reserva da Biosfera, cal é o seu valor para a sociedade que a habita e que tipos de actuacións serían importantes dentro do espazo explotado na zona das canteiras, próximas á Lagoa do Barreiro, para mellorar o seu aproveitamento e darlles un valor engadido de interese turístico ou doutro ámbito.

A estrutura da xornada é a seguinte:

·               A Reserva da Biosfera de Terras do Miño, impartida por un técnico da Deputación de Lugo.

·               Naturalización de espazos mineiros: a fauna das canteiras, impartida por Martiño Cabana Otero da Asociación Galega de Custodia do Territorio e Universidade da Coruña.

·               Marco normativo e exemplos de restauracións mineiras, impartida por Diego López González, director da Cámara Oficial Mineira de Galicia.

·               Preguntas e conclusións.

Para unha mellor organización da actividade, pregamos confirmen a súa asistencia no enderezo electrónico terrasdomino@deputacionlugo.org ou no teléfono 982260046.

21 xan, 2016

Revista avozdevilalba.com decembro 2015

Redacción.-

Do mesmo xeito que en ocasións anteriores, parte dos contidos da edición dixital de avozdevilalba.gal, os publicados neste caso entre xullo e decembro de 2015, están ao dispor dos lectores nunha revista editada en formato de arquivo pdf. Isto permite imprimilos ou gardalos de xeito cómodo no ordenador, tablet ou teléfono móvil.

Calquera lector pode acceder a este número clicando na imaxe da portada que acompaña este texto. Tamén pódense descargar todos os anteriores na nosa Hemeroteca.

19 xan, 2016

Recital de Xoán Xosé Fernández Abella

Redacción.-

O pasado 2 de xaneiro, tivo lugar na Casa da Cultura de Vilalba a presentación de dous libros do poeta Xoan Xosé Fernández Abella: Poemas de amor, loanza, condena e outros e Guardad mi voz, ámbolos dous editados en Compostela por Follas Novas con senllos limiares de Xesús Alonso Montero e ilustracións de Baldo Ramos. No acto participaron recitando poemas, xunto ao propio autor, Pilar Sampedro, Xulio Xiz e Baldo Ramos. Tamén os coñecidos cantautores Miro Casabella e Manoele de Felisa, que musicaron varios textos do autor.

Ao mesmo tempo tivo lugar a presentación da mostra pictórica do poeta e artista plástico de Celanova Baldo Ramos que leva por título “A árbore da cegueira” e que pode visitarse nas dependencias da Casa da Cultura ao longo de todo este mes de xaneiro.

Estes foron algúns dos textos recitados ou cantados aquel día:


NAI (Recita Pilar Sampedro)


Se digo aquí bondá, non digo nada.
Se digo aquí tenrura, nada digo.
Direi auga fresquiña, mel, pantrigo,
rosa, fada, i estrela, e alborada.

Xoia digo. A meirande. Atarefada
no fogar. E del luz, quentura, abrigo,
agarimo e ledicia, sol amigo...
amor, amor total, ¡nai adourada!

Alto exemplo a imitar, perla preciosa,
que as feras gadoupadas, coidadosa,
escondíchenos, sempre, da dolor.

E puxéche-lo mel nas nosas vidas,
e tragáche-lo fel das túas feridas,
e nos deches, a todos, teu amor.

Rociana del Condado, 1975


SE DEUS NON FOSE AMOR, NON FOSE NADA (Recita Pilar Sampedro)


Se Deus non fose amor, non fose nada;
se non fose xustiza, nada fora;
se non fose bondá, acusadora
voz certa lle chamase gran farsada.

Pero Deus é amor. E canallada
é pretender facelo durmideira
da alma nobremente xusticieira,
pedíndolle que sexa "resignada".

Nada de resignarte, non, irmán,
que, realmente, ti serás cristián
cando xustiza esixas con valor.

Porque Deus é xustiza verdadeira,
alicerce da paz, non tapadeira,
opio xamáis, porque é verdá e amor.

Ortigueira, Nadal 1999


FALADE GALEGO (Recita Xulio Xiz)
(Dedicado a David Otero)


A todos vos falo,
maduros ou vellos,
rapazas, rapaces,
e nenas e nenos:
quixese alentase
o sol nos meus versos,
e neles a lúa,
paxaros e ventos
súas verbas dixesen...
porque é que vos quero
-con voz como espada-
falar do galego.
Idioma aldraxado
por propios e alleos,
flor como ningunha
pra levar no peito,
herdo sacrosanto
dos nosos antergos,
da nosa Galicia
carne, sangue, alento...
por iso, ¡faládeo!,
¡falade galego!


Ortigueira,1976


NADAL (Recita Xulio Xiz)


Xesús, eu xa non teño
-ai, que gastado vou!-
a fe dos nenos...

Teño os soños lixados
polas loitas do peito,
e nel soio me queda
-herdanza daquel tempo!-
o anceio de ser bo
sen conquerilo. Teño
apagada a estreliña
-estreliña dos nenos!-
que a Belén me guiaba
co seu fulgor inxenuo...

E agora, no Nadal,
saudosamente, quero,
como aquel de noutrora,
voltar a aquel vieiro,
levándoche, amantiño,
o bico dos meus beizos,
e nel, o corazón,
¡coma nos vellos tempos!...

Ou, Santa Virxe, Nai
do Rei da Terra e Ceo;
ou, San Xosé, bendito
e nobre carpinteiro;
ou, doces Reis Magos,
pastoriños sinxelos,
mula e boi que lle destes
quentor ó noso neno;
canto de bo había
naquel Nadal eterno:
dade ós homes de hoxe,
dádenos, milagreiros,
a xustiza anceiada,
a bondá que non temos,
bágoas para chorar
tantos males que vemos,
o nos sentir persoas
pra poñerlles remedio...

Anceios sementainos
de tal bondá no peito
que ó Carrapucheiriño
que é Rei da Terra e Ceo
poidamos achegarnos,
¡¡coma nos vellos tempos!!


Pontedeume, 21/12/1976

PROCURA (Recita Baldo Ramos)


¿Con que verbas dicir,
sincero, o meu anceio?
¿Que vieiro tomar
que leve á luz do certo?

Sempre dándolle voltas
e voltas ó segredo,
e sempre noite escura,
sen amencer, no peito.

Fóra de min hai cas
ós que lle teño medo;
dentro de min, tamén.

Ceibarme deles quero,
pois quero camiñar,
sen medos, meu vieiro,
rompendo a sombra mesta,
¡a sombra do misterio!


Os Tilos, Setembro/2001

AMAR, AMOR (Recita Baldo Ramos)
(A Mercedes, + 8/10/1991)


Amar é compartir todo na vida,
xa sexa na ledicia ou na tristura,
vivir a realidade da dozura,
achar a plenitude apetecida.

Amar... a seguir sempre nos convida,
non sabe de cansazo ou de fartura.
Se é lume de verdade, sempre dura.
Fronte a trebóns é luz inextinguida.

Dúas vidas son, no amor, plena unidade,
que, claridade ou escuridade,
non son quen de tirarlle o resplandor.

Que é luminoso o camiñar fecundo
do milagre meirande deste mundo,
infinito milagre, infindo amor.


Os Tilos, 9 de Xullo de 2004

ELEXÍA POR UN PAXARIÑO MORTO (Recita Xoán Xosé Fernández Abella)
(A César Rodríguez Fernández)


A aquel paxariño morto
que atopei, indo prá casa,
dinlle a vida do relembro
nun currunchiño da ialma.

Non se apagou a túa música,
nin as túas escalas máxicas.
Olla, meu rei, no meu peito
¡que ben cantas!


Ourense 1956


OS NENOS E O FUTURO (Recita Xoán Xosé Fernández Abella


Dentro de ti, Galicia,
antes que nada, os nenos.
Eles son o futuro.
Traballemos arreo
pra un fermoso mencer
sobre o pobo galego.

Debemos de ser todos
patriotas enteiros,
amando á nosa Terra
non con verbas, con feitos.
que non é con palabras,
senon que é con exemplos
como se gaña o limpo
corazón dos pequenos.

Se dos nosos traballos
a xustiza é vieiro,
se sentímo-la fala
cal tesouro no peito,
se contra a emigración
e o caciquismo negro
se ergue o noso sangue
con todos seus latexos...

Se estas cousas que digo
por Galicia facemos,
máis, o día de mañán,
farán os nosos nenos.


Ortigueira, 1976





A UN ADULÓN (Canta Miro Casabella)

Caciquiño habitual
e pasteleiro menor.
Tolerado mediador.
Celestino natural.
Adulón reverencial
de quen estea no poder
ou coide se vai poñer.
Amigo do trapicheo,
do conto e do comadreo,
¡Por culpa do non poder!


Ortigueira, 1973




CALADO (Canta Manoele de Felisa)
(Para Isaac Díaz Pardo)

Estiven tantos anos, ¡ai!, calado,
en terror patolóxico sumido
e en desacordo non comprometido,
que o debo confesar como pecado.

Tiven meu corazón crucificado
polo silencio, pero non vendido.
Foi meu estar en contra precavido,
ás veces entre lobos disfrazado.

Hoxe miro ó futuro con nobreza,
tentando non me luxe a vileza
xamais do odio, cego e inhumano.

E rexeito calquera ditadura,
sempre no corazón a arela pura
dun mundo máis fraterno e máis humano.


Ortigueira, 1991

14 xan, 2016

Os Vilares como Asociación Cultural

Redacción.-
O proxecto multidisciplinar Os Vilares, Lareira de soños, rexistrará esta semana os estatutos e acta de constitución en asociación. Co nome de Asociación Socio-Cultural Lareira de soños, será apresentada a documentación no rexistro xeral da Xunta de Galicia.
Unha vez rematado o procedemento legal, a Asociación convocará unha asamblea aberta constituínte para a elección da primeira xunta directiva saída desa asamblea, xa que a actual, composta por Pastora Veres, Luz Campello, Antón Tenreiro, Adriana Quijada, Mar Beres e Xelo Teijido, responde únicamente a esixencias burocráticas para o inicio do proceso de constitución legal.
A asociación seguirá a traballar na liña iniciada de edición do libro dos Vilares de Pastora Veres, o documentario sobre a parroquia de Cibrán Tenreiro, o premio anual de Trapeir@ de Honra, así como as demandas de recuparación do patrimonio, e historia vilaregos e a organización de actividades, eventos e traballos de todo tipo relacionados coa arte, a cultura, a etnografía, antropoloxía e promoción dos Vilares na contorna e en Galiza.
Manterase e multiplicarase a actividade creativa da NPG Nova Poesía Guitirica nascida no seo do noso proxecto e haberá colaboración con institucións e entidades sociais e culturais naquelo que beneficie positivamente á parroquia, ao concello de Guitiriz, á comarca da Terra Chá e a Galiza, ás que pertence.
O feito de constituirse en Asociación Socio-Cultural Lareira de soños,  non é máis que consolidar un proxecto que foi medrando desde o ano 2014 no que comezou e que veu para quedarse.
Con grande éxito nas redes sociais, con máis de 1100 seguidores no canal de facebook, paxina web, twiter, canle de Youtube que arredor de 70 videos, numerosas colaboracións personais, variadas actividades, e todo realizado sen recursos, garanten o éxito deste proxecto que conta co máis importante, que é o traballo comunal e desinteresado de centos de persoas que nos apoian.
A promoción do rural e o orgullo das orixes, son o motor de todalas iniciativas deste proxecto que pretende convertir a nova Asociación nun motor de participación para iniciativas e actividades que revitalicen as parroquias coa referencia da tradicción e proxectandose ao futuro. Proxectos e iniciativas que atoparán apoio e colaboración e que terán sempre as portas da nosa asociación abertas para sumar.
Iniciase pois unha nova plataforma que buscará sinerxias positivas de colaboración con todo aquelo que sume na revitalización do rural e da nosa identidade colectiva.
A Asociación Socio-Cultural Lareira de soños, comenza pois, desde a próxima semana unha ilusionante andadura que enriquecerá no social e no cultural ao concello de Guitiriz e á comarca Chairega, cunha concepción aberta, participativa, transparente, galega e positiva.

Homenaxe a Isaac Díaz Pardo

Texto lido no cemiterio de Boisaca o domingo 10 de xaneiro, no cuarto cabodano do seu falecemento.

(Intento de aproximación poética á súa biografía en 8 partes)

Por Xoán Xosé Fernández Abella

Limiar

Cantei a túa humildade, a túa grandeza
nun meu soneto, impar Isaac Díaz Pardo.
E hoxe unha elexía á túa nobreza

pídeme o corazón, no que ben gardo
teu exemplo inmortal de gran mecenas,
claro inimigo sempre do bastardo,
entrega e rectitude sempre plenas.

Soneto

Perdóame se ofendo a túa humildade,
meu grande Isaac Díaz Pardo, extraordinario
artista e home bo, grande empresario
que á nosa Terra doa integridade.

Guía para os que amamos a verdade
e a valentía, sempre solidario
cos que sofren a historia, hospitalario,
impar mecenas, ata a heroicidade.

Con Sargadelos polo mundo enteiro
enalteceche o nome de Galiza.
Teu labor de editor é pregoeiro

dun altruísmo impar. E nesta liza
contra os adoradores do diñeiro
a razón hanche dar. É de xustiza.

Tristura

Déchelo todo e che quitaron todo,
e a tristura adiantou teu pasamento.
Eu pénsoo así, amigo, dese modo.

Loanza

Alzo teu nome, Isaac, con sentimento
de admiración total. Túa bonhomía
será estrela inmortal no firmamento
da nosa Historia e da fidalguía.


Ti nas máis altas páxinas da Historia
estarás, loitador, inconformista,
coa admiración meirande á túa memoria.
Humanamente fuches comunista.

Tristura familiar

Teu pai, asasinado galeguista,
foi o excelso Camilo Díaz Baliño,
pintor, ilustrador e cartelista,

cortándolle, crueis, o seu camiño
triunfal, cunha maldade de loucura,
onde o odio máis fero tivo niño.

Ós dous anos, tua nai na sepultura
achou a paz que lle negou a Terra.
Ela morreu da máis fonda tristura.
Maldita sexa para sempre a guerra!

Recordo

No corazón túa imaxe en ouro gardo,
home inmortal, orgullo de Galiza,
pois eu tras esta vida, vida agardo.

Túa loita foi tenaz pola Xustiza,
sempre á beleza, á arte consagrado,
revelador da Historia en nobre liza.

Da túa humildade non se dá contado.
Iluminado de xenerosidade,
ó ben viviches sempre dedicado.

Quiseches moi distinta realidade
á que, cruel te condenou a vida,
pero ti respondiches con bondade.

Xustiza, arte, verdade... a apetecida
ruta foi na túa limpa executoria,
sempre a alumar a meta perseguida.
Sendo teu premio: admiración e gloria.





Mimina

Buscando nesta vida ledo abrigo
casas con Carmen Arias que é Mimina
familiarmente, e sempre contigo.

Puro exemplo de entrega feminina,
pintora e cartelista, que no Castro
fai decorados que ela non asina.

Renuncia, humilde, a ser brillante astro
nunha cerámica da meirande altura,
que na arte deixou logrado rastro.
Alto honor a súa entrega noble e pura.

Nai exemplar e esposa consagrada
ós tres fillos e ó seu Isaac Díaz Pardo.
Merece para sempre ser lembrada.
Para ela a admiración máis fonda gardo.

Remate

Fuches, sen selo, emigrante
e exiliado voluntario,
puro exemplo solidario
do teu único talante.

Santiagués universal
e galego extraordinario,
un exemplar empresario
coma non hai outro igual.
Un pintor excepcional,
debuxante, ceramista,
ilustrador, xornalista.
Dramaturgo orixinal.
Un poeta ocasional
e de cegos, cartelista.
Un altruísta editor.
Terra e teus, o teu amor.
Un xenio renacentista!

Os Tilos, 30/Abril/2.015

Xoán Xosé Fernández Abella
da "Academia Real Isaac Díaz Pardo"

IMAXE: Paulo Naseiro

13 xan, 2016

Subvencións da Agadic para 2016

Redacción.-

A Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic) publicou no Diario Oficial de Galicia (DOG) unha primeira quenda das súas diferentes liñas de subvencións ao sector para 2016. Trátase de catro convocatorias que suman unha contía económica total adxudicable de 920.000 euros e que se dirixen en concreto á produción escénica, ás salas de titularidade privada, á promoción do talento audiovisual galego e aos festivais cinematográficos.
Coa publicación destas bases, que foron aprobadas na última xuntanza do Consello Reitor da Agadic, o organismo da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria comeza o seu próximo ciclo anual cara ao fomento das distintas actividades das industrias culturais galegas, co obxectivo xeral de contribuír á capitalización das empresas e ao financiamento dos seus produtos e servizos.
Esta serie de subvencións, que se rexen polo principio de concorrencia competitiva, será completada nos próximos meses con novas convocatorias destinadas a incidir noutros aspectos ou fases da creación cultural profesional e da súa difusión entre o público, como serán a distribución interior e exterior de espectáculos, a produción e coprodución audiovisual, o desenvolvemento de proxectos audiovisuais ou a celebración en Galicia de festivais escénicos e musicais.
Seiscentos mil euros para produción escénica
A convocatoria para a produción escénica galega contempla calquera das súas disciplinas artísticas (teatro, danza, novo circo, maxia, etc.) e acoutase temporalmente para as montaxes que se estreen entre o 1 de abril de 2016 e o 31 de marzo de 2017.
Establece catro modalidades, segundo sexan propostas procedentes de compañías de nova creación e que non superen os 20.000 euros de orzamento, espectáculos de pequeno formato (ata tres intérpretes) e que non excedan os 30.000 euros de orzamento, espectáculos de mediano formato (con entre catro e sete intérpretes) e que non contemplen máis de 60.000 euros de orzamento; e espectáculos de gran formato (compostos por máis de sete actores e actrices, manipuladores, bailaríns ou músicos en escena) e que non rebasen os 80.000 euros de orzamento.
En canto ás subvencións para a actividade e o funcionamento das salas de artes escénicas de titularidade privada, resérvase unha partida orzamentaria de 70.000 euros (co límite de concesión de 30.000 euros por cada entidade beneficiaria e ata o 50 por cento do orzamento do proxecto presentado). As persoas físicas ou xurídicas xestoras deste tipo de espazos, de non máis de 250 localidades de capacidade, teñen que presentar os seus proxectos de programación artística para 2016 xunto co resto da documentación requirida.
Un 16 % máis para festivais de cine
No impulso do sector audiovisual galego como eido estratéxico céntranse especificamente dúas das resolucións feitas públicas hoxe, como son as dirixidas a festivais, semanas, mostras ou certames de cine de carácter profesional e mais as subvencións á creación para o desenvolvemento e promoción do talento audiovisual galego.
A convocatoria destinada a eventos celebrados en Galicia que teñan por obxecto a promoción e difusión da produción cinematográfica está dotada con 105.000 euros, polo que se incrementa nun 16 por cento a contía para a mesma finalidade de 90.000 euros disposta no presente ano 2015.
Entre os requisitos para optar ás subvencións, están que estes festivais teñan lugar entre o 1 de novembro de 2015 e o 31 de outubro de 2016, posúan unha duración mínima de 4 xornadas con polo menos 20 proxeccións e teñan realizado tres edicións consecutivas anteriores á publicación da convocatoria. Ademais, cómpre que a programación proposta conteña un 5% de títulos ou 5 sesións de filmes producidos en Galicia ou dirixidos por profesionais galegos.
Promoción do talento audiovisual
Por último, as bases para a convocatoria de subvencións en 2016 á promoción do talento audiovisual galego, destina unha dotación total de 145.000 euros, co que se mantén a mesma contía asignada a estas axudas en 2014 e 2015 para a realización de longametraxes, así como para a escrita individual de guións e para a produción de curtas.
Os 145.000 euros previstos asignaranse a impulsar a escrita e a produción de 13 proxectos en versión orixinal galega. En concreto, 25.000 euros serán para contribuír á escrita de cinco guións, 30.000 euros para a produción doutras cinco curtametraxes e 90.000 euros para a realización de tres longametraxes por directores noveis.
Estas axudas ao talento buscan favorecer a incorporación de novos creadores á industria audiovisual galega, co obxectivo de promover a xeración de novas propostas narrativas de especial valor cinematográfico e de contribuír ao enriquecemento cultural do país mediante as distintas formas de expresión audiovisual.
O prazo de presentación de solicitudes para as catro liñas de subvencións iníciase mañá 29 de decembro e remata o 28 de xaneiro de 2016.
Tamén os premios dramáticos
A Agadic tamén convoca hoxe no DOG as bases para as novas edicións dos premios Álvaro Cunqueiro para Textos Teatrais, Manuel María de Literatura Dramática Infantil e Barriga Verde de Textos para Teatro de Monicreques (modalidades de público infantil e adulto).
Estes galardóns, de periodicidade bienal e cunha dotación económica total de 24.000 euros (6.000 para cada un deles e das súas submodalidades) teñen por obxectivo o estímulo da creación literaria galega no eido dramático.
Para o caso dos premios, o prazo de recepción de textos orixinais prolongarase ata o 31 de maio de 2016.
 

5 xan, 2016

Farolas literarias

Redacción.-

66 farolas de Guitiriz e Parga sosteñen desde a tarde do sabado versos do grupo poetico NPG Nova Poesía Guitirica, compostos polos seus 11 membros, dous poemas cada un deles.

Judiña de Lea, Mar Beres, Xosé Antón Cascudo, Luz Campello, Antón de Guizán, Adriana Quijada, Xelo Teijido, Jaki Quintela, Pas Veres, André da Ponte e Fátima Fernandez decidiron con esta iniciativa de arte de rúa efímera achegar a poesía a donde se atopa a xente de maneira cotián, nos núcleos das dúas principais localidades do concello.

Previamente mantiveron un xantar no que programaron novas iniciativas poeticas para o 2016 como recitais monográficos arredor de Manuel María, poemas para o Entroido, publicación colectiva do grupo NPG, recitais en locais de hostelería, e abrir o grupo a outras disciplinas artísticas locais como a arte plástica e escultórica, a fotografía, música e audiovisual...

Iniciativas todas que buscan popularizar a poesía e sacala do armario do elitismo e das minorías para socializala e achegala a todo o público, ampliar os soportes clásicos a outros máis novidosos e rompedores.

Poemas heteroxeneos en estilos pero que no grupo poetico conviven e suman co obxetivo de facer de Guitiriz un concello poético e contribuir a que a poesía se instale na normalidade.

3 xan, 2016

Inauguración da sala de lectura "María Prieto"

Redacción.- O martes 29 de decembro tivo lugar a inauguración da sala de lectura "María Prieto Carreira", na Casa da Cultura de Vilalba. Leva o nome da nai de Darío Villanueva Prieto (Vilalba, 1950), actual director da Real Academia Española e ex-rector da Universidade de Santiago de Compostela, quen formalizou a doazón de 2.500 exemplares de libros e revistas literarias da súa  biblioteca persoal. No mesmo acto tivo lugar a presentación da páxina web do Certame Literario de Vilalba, que o ano pasado acadou a súa XL edición. O acto estivo moi concurrido e contou coa asistencia de preto de cen persoas, entre os que se atopaba o cardeal Rouco Varela; o ex-alcalde e ex.presidente do Parlamento de Galicia, Xosé María García Leira; e o tamén ex-alcalde e actual parlamentario, Agustín Baamonde Díaz.

31 dec, 2015

Fernández Abella e Baldo Ramos

Redacción.-

O vindeiro sábado, 2 de xaneiro, terá lugar ás 12 do mediodía na Casa da Cultura de Vilalba a presentación de dous libros do poeta Xoan Xosé Fernández Abella: Poemas de amor, loanza, condena e outros e Guardad mi voz, ámbolos dous editados en Compostela por Follas Novas con senllos limiares de Xesús Alonso Montero e ilustracións de Baldo Ramos.

O acto de presentación será toda unha festa en torno á poesía, pois nel participarán recitando poemas, xunto ao propio autor, Pilar Sampedro, Xulio Xiz e Baldo Ramos. Poderemos escoitar tamén as voces dos coñecidos antautores Miro Casabella e Manoele de Felisa, que musicaron varios textos do autor.

Ao mesmo tempo terá lugar a presentación da mostra pictórica do poeta e artista plástico de Celanova Baldo Ramos que leva por título “A árbore da cegueira” e que poderase ver nas dependencias da Casa da Cultura ao longo de todo o mes de xaneiro.

Xoan Xosé Fernández Abella (Monforte de Lemos, 1933), mestre xubilado e licenciado en Dereito emigrou a Venezuela do 1966 ao 1972. Durante aqueles anos colaboraría en Caracas coa revista Irmandade e na emisión Sempre en Galiza da Radio Difusora Venezolana. Tamén foi colaborador habitual en La hoja del lunes e La Región de Ourense. Textos seus foron incluídos en 1957 na Antología Poética de Ediciones Rumbos de Barcelona. Alén diso, ten publicado poemas e artigos en xornais e revistas como Ortegal, Ateneo Ferrolán, Poesía Galicia (Ferrol), Dorna, Encrucillada, Xistral, Irimia. Ten dado recitais individuais, por radio e televisión, e colectivos, en Venezuela, Galicia, Andalucía e Portugal. O seu "Canto á Terra" foi musicado por Martínez Vieito, e cantado pola soprano Dolores Cava, con López de Saa ó piano, no 1981 en Monforte. Na súa versión a cinco voces cantouno a Coral Polifónica Ortegana, dirixida por Hixinio Rodríguez López, no ano 1989 na Universidade Popular de Ortigueira. Do 89 ó 91 foi membro do Comité Organizador da Universidade Popular de Ortigueira e a súa labor está ligada tamén a diversas institucións como a Sociedade de Artistas Ferroláns, a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, a Fundación Castelao, a Fundación Alexandre Bóveda, etc.
Ademais das dúas citadas ao comezo, entre as súas publicacións máis senlleiras destacan: Poemas galegos (1976), Espigueo lírico (1990), Poemas estradenses (2005), etc.

Baldo Ramos (Celanova, 1971) cultiva a súa vocación artística dende os 17 anos, cando comeza a escribir poesía. Remata a carreira de Filoloxía Hispánica na USC no ano 1994, na que tamén cursa o Doutoramento en Literatura Española e Hispanoamericana. Na actualidade adícase á docencia no Ensino Medio.
Como poeta ten publicado os seguintes libros: Raizames (2001), A árbore da cegueira (2002), Los ojos de las palabras (2002), El sueño del murciélago (2003), Diario de una despedida (2005), Escura e transparente (2005), O ourego e o compás (2006, (1ª ed.)/ 2007 (2ª ed.)), Branco sobre negro (2007), Monólogo do calígrafo (2008), Palimpsesto (2009), Palabras para un baleiro (2009), A ferida de comprender (2011), Os ollos das palabras (en coautoría con Daniel Caxigueiro, 2012) e Onde beben os cervos que amansou o calígrafo (en coautoría con Carlos González Villar, 2014).
Ten recibido os premios Celso Emilio Ferreiro, Rosalía de Castro, Concello de Carral, María del Villar Berruezo, Ciudad de Tobarra, Arcipreste de Hita, Fiz Vergara Vilariño e un accésit do Premio de Poesía Iberoamericana Víctor Jara.
A súa obra plástica ten sido exposta individualmente en galerías de Galicia, Portugal e Madrid. É autor de máis de douscentos libros de artista de exemplar único.


Participan no recitado:
Pilar Sampedro, expresidenta da Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil (GALIX), ten colaborado en diferentes guías de literatura infantil galega e en diversas obras como: Cunqueiro (1991), Aproximación didáctica á obra de Avilés de Taramancos (1995), Avilés de Taramancos (2003), Avilés de Taramancos. A pasión pola terra (2003) e Francisco Añón: aproximación didáctica (2005), etc.

Xulio Xiz, xornalista e director de Ophiusa e Galicia Dixital, traballou en Radio Popular de Lugo (1968-1985) e na delegación de El Ideal Gallego en Lugo (1968-1985). Tamén dirixiu programas culturais na Radio Galega e colabora en Radio Popular de Vilalba.

Miro Casabella (Ferreira do Valadouro, 1946) é un músico galego vencellado nos seus inicios ao colectivo Voces Ceibes e máis adiante ao grupo de folk Doa. Ten publicado máis de media ducia de discos en solitario e uns cantos máis entre recompilatorios e colaboracións), destacando entre os primeiros: Ti, Galiza (LP, Ariola, 1977), Treboada (LP, Ariola, 1978) e Orvallo (CD, Picap, 2004).

Manoele de Felisa, é un cantautor galego con 5 discos editados homenaxeando a Galicia e tamén musicalizando a grandes poetas como Rosalía de Castro, Celso Emilio Ferreiro, ao seu veciño Roberto Blanco Torres, a Xosé Neira Vilas ou a María Mariño, entre outros.

28 dec, 2015

Medrar, medrar...

David Otero.-

Medrar, medrar...
non é a solución
que é o problema.
O afogo.

Non lle digamos
decadencia
a poñer as cousas 
no seu lugar.

Vivamos as conquistas,
a prosperidade,
sen medrar tanto.
Nesa felicidade.

Poñamos os límites
frescos,
os máis ecolóxicos,
da natureza.

Compartamos,
no saber elaborado,
as capacidades
do Planeta.

Exerzamos decididos
o poder que temos
nas nosas mans.
Esa soberanía.

A pola transición
do valer dos pobos.
Tezamos as redes
do novo mundo.

POR UN ANO ACORDE CO QUE DESEXAMOS

26 dec, 2015

Poemas nas farolas

Redacción.-

A NPG Nova Poesía Guitirica iluminará con versos os núcleos de Guitiriz e Parga que a partir do día 3 de xaneiro quedarán expostos nas farolas das principais rúas para a súa lectura por parte de tódolos veciños e veciñas.

11 poetas, 22 poemas, en 66 farolas convertirán os dous principais núcleos urbanos do concello de Díaz Castro nunha singular publicación, un enorme libro aberto que achega a poesía á xente alí onde se atopa, nas rúas...

O día antes no histórico mesón Gaibor, a NPG Nova Poesía Guitirica terá un xantar de aninovo que servirá para planificar novas actividades orixinais encamiñadas a acegar a poesía á maior parte da xente, normalizala no concello e convertir Guitiriz nun concello-poesía.

Despois de 3 exitosos recitais colectivos en menos de tres meses de existencia, a novidosa proposta de POEMAS PENDURADOS DE FAROLAS, a NPG aborda xa o ano 2016 pensando en numerosas e novidosas actividades que se darán a coñecer.

Mar Beres, Xosé Antón Cascudo, Fátima Fernández, Jaki Quintela, Pas Veres, Antón de Guizán, Luz Campello, José Andrê Lôpez Gonçâlez, Judiña de Lea, Xelo Teijido e Adriana Quijada conforman hoxe o grupo poético que ademáis de escribir, levan adiante accións dirixidas a popularizar e socializar a poesía, sacar os versos do armario literario e facelos promiscuos.

O día 31 de decembro remata o prazo de entrega dos traballos para o I Premio de Poesía Díaz Castro, o día 2 xantar da NPG e o día 3 a acción poetica das farolas... Sen dúbica a poesía e Guitiriz conviven xa a diario.

XXX Festival de Polifonía e Panxoliñas

Redacción.-

O sábado, día 2 de xaneiro de 2016, no Auditorio Municipal de Vilalba, a partir das 20:30 horas, terá lugar o XXX FESTIVAL DE POLIFONÍA E PANXOLIÑAS que organiza a CORAL POLIFÓNICA VILALBESA en colaboración co CONCELLO DE VILALBA.
Participan as seguintes corais: 
-CORAL POLIFÓNICA "FRANCISCO AÑÓN" DA SERRA DE OUTES (A Coruña)
-CORO "LAS ALMENAS" DE PUERTO DE VEGA (Asturias)
-CORAL POLIFÓNICA "LUAR" DE VILALBA
-CORAL POLIFÓNICA VILALBESA
Adxuntamos cartaz e tríptico informativos do referido concerto.

22 dec, 2015

Nace O-Xan, para a xestión do lobo

Redacción.-

Como punto de partida consideran primordial que a Xunta de Galicia se poña ao día nos pagos das axudas de danos que levan máis de dous anos de atraso. O grupo integra a gandeiros, cazadores entidades conservacionistas e investigadores.

Despois da xornada celebrada o pasado 20 de xuño en Rábade baixo o título “O lobo e o seu conflito: da normativa ao diálogo” (http://www.campogalego.com/es/desarrollo-rural/pueden- coexistir-lobo-y-ganado-con-una-baja-conflictividad/), onde se reuniron membros de todos os grupos de interese na xestión e conservación do lobo. De aquí xorde O-Xan - grupo de opinión sobre a xestión do lobo en Galicia - cuxo obxectivo principal será fomentar o diálogo para minimizar a conflitividade social e favorecer os acordos a prol da coexistencia entre o lobo e a sociedade galega, así como propoñer, debater e estudar medidas para unha correcta xestión do lobo en Galicia.

O-Xan é un grupo aberto, no que esperamos agrupar cada día máis entidades, integrado por agrupacións gandeiras (ACRUGA, OVICA, PURAGA, SGPF) e gandeiros a título individual, cazadores (UNAC, UNITEGA), entidades conservacionistas (AGCT), investigadores (CIAM, USC, Universidade de Oviedo) e técnicos vinculados coa xestión e conservación do lobo en Galicia. Todos os integrantes estamos unidos baixo un ideario común sustentado na afirmación de que “queremos e aceptamos o lobo en Galicia nunha coexistencia corresponsable” e sobre o que estanse a desenvolver unhas liñas de traballo que tentarán aportar o diálogo e acordo necesarios para a conservación do lobo e da actividade humana a longo prazo.

Os primeiros puntos que definen O-Xan, acordados entre tódolos integrantes, foron os seguintes:
1- O lobo formou, forma e formará parte do patrimonio natural e cultural de Galicia e, coma tal, debe ser conservado e correctamente xestionado.
2- A presenza do lobo nun ambiente natural profundamente humanizado, pola súa condición de depredador, xera conflitividade social debido á afectación ao gando e á competencia polos recursos cinexéticos, dos que depende como fonte de alimento. No contexto galego, os gandeiros son os principais afectados pola presenza do lobo e entendemos que deben ser compensados, axudados e orientados para acadar unha convivencia pacífica sen menoscabar un dos sectores económicos máis importantes en Galicia, como é a gandería.
3- Para a correcta xestión desta especie, é necesario o acordo de tódalas partes implicadas e a correcta acción da Xunta de Galicia, responsable da súa xestión.
Para reducir a conflitividade e iniciar o traballo de diálogo no grupo considérase primordial resolver un problema de base que está a envelenar tódalas discusións sobre o tema do Lobo: A Xunta de Galicia debe poñerse ao día nos pagos das axudas de danos que levan máis de dous anos de atraso. Está claro que se non se fan os deberes, non se poderán acadar acordos no futuro.

Por outra banda, O-Xan segue a traballar para integrar cada día máis entidades, para atopar os puntos de encontro entre todas elas e para aportar novos enfoques sobre a xestión do Lobo en Galicia.