Presentación de 'As mulheres da Casa da Bouça'

Redacción. -

Presentación do libro As mulheres da Casa da Bouça da roupa estendida (Edicións Laiovento) de Adela "Curra" Figueroa Panisse na Casa Habaneira de Guitiriz o xoves 16 de setembro, ás 19:00 horas con Pilar Maseda Barrio, poeta vilalbesa da NPG Nova Poesía Guitirica, Antón de Guizán, presidente da asociación socio-cultural Lareira de soños dos Vilares, organizadora do acto e da propia autora, Curra Figueroa. A parte musical correrá a cargo do grupo poético musical FOLERPA DE SON.

13 de set. de 2021

Subvención para corrixir o impacto

Redacción. -

O Concello de Vilalba vai solicitar á Xunta de Galicia unha subvención para corrixir o impacto na contorna urbana da fachada do edificio municipal onde se presta actualmente o servizo de Atención Temperá.

En concreto, pedirá 25.000 euros nunha convocatoria de axudas para renovar fachadas “que supoñan un impacto paisaxístico como consecuencia da inexistencia dun adecuado acabado final, o deficiente estado de conservación ou a tonalidade e intensidade da actual cor de acabado”.

“Lamentablemente, a Xunta convoca de novo unhas axudas que se conceden por orde de chegada das solicitudes, cando deberían priorizar e ter en conta o impacto real das fachadas para a concesión obxectiva deste tipo de subvencións; outro procedemento autonómico máis por concorrencia non competitiva”, asegura Luis Fernández, concelleiro de Infraestruturas de Vilalba.

🖇 Máis info: https://bit.ly/2YJnodg

11 de set. de 2021

Tres proxectos da Fundación DIDAC

Redacción. -

A fundación DIDAC presenta os proxectos  artísticos de Teresa Búa, Roi Fernández e Verónica Ruth Frías froito das Residencias In Situ de artes vivas
 
 
Venres 10 de setembro ás 19.00 h. Performance de Verónica Ruth Frías na Praza da Quintana

Este venres Verónica Ruth Frías realizará unha performance na Praza da Quintana relacionando a Historia da Arte coa idea de camiño e a fin da viaxe. Esta performance pública será a culminación da obra Se hace camino al andar, unha serie de accións que a artista foi realizando en varias localizacións do Camiño de Santiago. Nesta ocasión, representará diferentes obras icónicas da Historia da Arte a través das posturas do corpo e do poder simbólico da cor como metáfora dunha sociedade multicultural e empoderada.
 
 
Sábado 11 de setembro ás 12.30 h. Presentación do proxecto de Teresa Búa na Fundación DIDAC

Este sábado Teresa Búa presentará na Fundación DIDAC os rexistros das accións que levou a cabo durante a súa residencia. Co concello de Muxía e o Santuario da Virxe da Barca como protagonistas, O encaixe que camiña é unha obra multidisciplinar na que reflexiona sobre a importancia da tradición das palilleiras e a necesidade de poñer en valor o patrimonio socio-cultural do lugar, contando coa participación da veciñanza. Na Fundación DIDAC presenta un vídeo e unha serie de pezas que se foron producindo como resultado das accións realizadas
 

 
Venres de setembro ás 19h. Presentación do proxecto de Roi Fernández na Fundación DIDAC
 
Roi Fernández presenta o venres 17 de setembro o proxecto PEGADA. Cine-diarios de derrota, na que reflexiona sobre os espazos de desexo (roteiros físicos e afectivos) contando con persoas con dificultade para desprazarse ás que lles ofrece a posibilidade de crear estes percorridos a través da arte. O resultado será unha instalación multimedia na que interactuarán os formatos fílmicos, plásticos e de acción.

O proxecto Residencias in situ de artes vivas está coordinado por Performa S.Coop. Galega e foi beneficiario do programa O teu Xacobeo da Xunta de Galicia.
 
Máis información en didac.gal
 
 
A Fundación DIDAC conta co selo de Cultura e Mecenado concedido polo Ministerio de Cultura y Deporte, a través da Unidade Cultura e Mecenado (dependente da Subdirección Xeral de Promoción de Industrias Culturais e Mecenado), que ten como obxectivo avalar as institucións que o posúen, para fomentar o mecenado cultural, dando visibilidade aos proxectos que destaquen neste ámbito.
 
A programación xeral da Fundación DIDAC ten apoio da área de cultura da Deputación da Coruña.
 

Parque Rosalía de Castro

Redacción. -

O  Instituto  de  Estudos  Chairegos  “Pena  do  Encanto”  de  Vilalba,  en  reunión  da  súa xunta  directiva  levada  a  cabo  o  día  8  de  setembro  de  2021,  entre  outros  asuntos  da orde  do  día,  ACORDOU  solicitar  ao  Concello  de  Vilalba  que  o  xardín  situado  na intersección  da  rúa  Calvario  coa  rúa  Rouco  Varela  leve  o  nome  de  ROSALÍA  DE CASTRO unha das figuras senlleiras das nosas letras.  

10 de set. de 2021

Proxecto Emocións

Redacción. -

O próximo 15 de setembro cúmprense 170 anos do nacemento de Manuel Curros Enríquez. Un aniversario que, na súa vila natal, non quixeron pasar por alto unha decena de colectivos culturais, empresariais e musicais. A Banda de Música Municipal, co apoio do Concello celanovés e financiamento do Fondo de Proxectos Culturais Xacobeo 2021, capitaneará do 10 ao 12 de setembro un programa que combina actividades musicais, culturais, lúdicas e deportivas co autor de Aires da miña terra como protagonista.

"Emocións, un camiño musical polas letras de Manuel Curros Enríquez", é o título dun proxecto cuxo obxectivo principal é resaltar o nexo entre a cultura e a vila de Celanova, empregando como elemento vertebrador a Banda de Música Municipal, unha institución histórica. 

A idea naceu do interese do músico e director Manuel Alejandro López por facer unha composición musical para banda baseada en fragmentos de obras dun dos grandes de Celanova, Curros Enríquez. A partir de aí, desde a Banda de Música Municipal buscouse a colaboración de todos os colectivos do municipio, coa idea de que todos crear un evento para todo o pobo. Ademais da colaboración da Xunta e do Concello, cóntase coa Fundación Curros Enríquez, a Banda de Gaitas de Celanova, o grupo de baile Rebulir e as corais Solpor, Iuvenes e Pueris Cantores e A Bola, ademais da asociación de comerciantes e das Escolas Deportivas.

O acto central de "Emocións" será o sábado 11 ás  18,00 horas no Claustro Barroco coa estrea da composición musical para a banda, con participación das diferentes corais e dous cantantes solistas, acompañados dun narrador,  gaita e baile galego.

De venres a domingo, a vila de San Rosendo converterase nun fervedoiro de actividades para todos os gustos e idades. A Casa dos Poetas, o Claustro Barroco, o Auditorio Ilduara e o Mercado de Abastos repartiranse os eventos, que van desde conferencias e mesas redondas para falar de Curros Enríquez, até talleres de pintura e manualidades da man do artista Baldomero Moreiras, a exposición "Curros Escénico" ou unha andaina pola Ruta Currosiana. Entre os poñentes estarán Manuel Alejandro López Pérez, compositor e director, Javier Gándara Feijóo, investigador, Antonio Piñeiro Feijóo
Secretario da Fundación Curros Enríquez e Baldo Ramos, poeta e artista plástico.

Durante toda a fin de semana poderase gozar ademais do mercado de artesanía e antigüidades na Alameda, petiscos temáticos nos locais de hostalaría e da ambientación rueira. 

Todos os eventos son de carácter gratuíto, pero dada a situación sanitaria, será necesario realizar un rexistro previo a través da páxina web: https://www.proxectoemocions.com/.

3 de set. de 2021

A volta a Ítaca de Pastora Veres

Germán Castro Tomé. -

É un pracer e un privilexio compartido o meu prólogo con Pastora nun escenario tan digno, tan representativo da vida rural galega como é este traballo antropológico.
Pas, traballadora social pola Universidade de Santiago e master en drogodependencias pola mesma institución académica, Pas recorreu boa parte da comunidade galega empezando a súa andaina profesional polo Concello de  Noia. Nun longo roteiro pasou por Vilagarcía, O Grove, Santiago, Lugo e tamén Neda e Ares, municipios da nosa comarca ferrolá. Desde o ano 2005, presta os seus servizos na Consellería de Política Social na Coruña.
O feito de que Pas Veres optara polo traballo social considero que é un dato revelador das inquedanzas e do compromiso coa sociedade que agromou desde moi nova na nosa autora. 
Ademáis do que é o seu rol profesional, o seu modus vivendi, Pas leva de xeito paralelo o seu compromiso co labor comunitario e a defensa da cultura e tradición do rural, como fiel discípula do poeta Díaz Castro cuxa poesía abordaba a temática da humilde vida rural, como salientaba o seu amigo e ilustre polígrafo ferrolán Ricardo Carvalho. Na propia solapa do libro figura a súa participación, sendo máis nova, na Asociación de Veciños dos Vilares e na Romaría Labrega da Chaira e máis recentemente implicada tamén no proxecto cultural Os Vilares lareira de soños.
Estamos xa que logo diante dunha muller rica en valores humanísticos. Hai que engadir que Pastora, como boa chairega, é poeta. Na Chaira agroman os poetas e as poetisas como margaritas en primavera. Velaí o papel de impulsora, sumando forzas co seu home, Antón, da Nova Poesía Guitirica, movemento que en só seis anos cobrou unha notoriedade e prestixios extraordinarios. Precisamente, en semanas pasadas, a NPG ocupaba titulares na prensa por estar implicada no primeiro festival de poesía guitirica, en alianza co Concello daquela vila.

Pas, xornalista
Quero destacar igualmente un aspecto biográfico da autora de Lareira de soños, que non e tan coñecido. Pastora non é unha xornalista de profesión, pero sí de devoción. Acredito que é unha admiradora deste oficio, do que precisamente era un apaixonado vocacional o seu escritor de culto García Márquez, que decía que este era o mellor oficio do mundo. Gabo escribía xa ben avanzada a súa idade: 
“No quiero que se me recuerde por Cien años de soledad, ni por el Premio Nobel sino por el periódico (…). Nací periodista y hoy me siento más reportero que nunca. Lo llevo en la sangre, me tira”.
Pastora se houbese seguido este camiño, sería hoxe unha magnífica profesional dun xornalismo máis ben literario e creativo. Non hai máis que ver como a autora manexa neste libro, cunha singular mestría, un dos xéneros máis prezados do xornalismo como é a entrevista, que ela desenvolve brillantemente a través da fórmula narrativa. 
Se o traballo de campo foi arduo, peregrinando por rueiros e casas dos Vilares e máis alá trasladándose a Bilbao e Barcelona onde vivían vilaregos que podían aportar valiosos testemuños de anos, armar literariamente todas esas conversas, todo ese material reunido na gravadora e nas libretas de apuntes foi un gran reto que Pastora soubo afrontar cun magnífico resultado. Pas Veres con esa vea que ela posee de xornalista e poeta  sabe manexar a palabra, contextualizar o relato e lograr o obxectivo final de despertar o interés de lectoras e lectores e sacar do anonimato as voces silenciadas do rural, como refire Luz Campello nun fermoso artigo que foi publicado enPraza Pública, a raíz de saír da imprenta a obra que nos trae aquí.

Díaz Castro-Carvalho Calero
Resolto o capítulo biográfico, desde a modestia e como cronista que fun desta cidade e comarca, ao longo de moitos anos, e mesmo como prologuista da obra dou fe, levanto acta -xa se sabe que os xornalistas somos os notarios da actualidade- de que hoxe aquí neste histórico templo da cultura e do saber asistimos siquera sexa simbólicamente ao feliz encontro dos Vilares de Díaz Castro e o Ferrol de Carvalho Calero. Foron desde os anos oitenta, grandes amigos, coa mediación de Alfonso Blanco Torrado, fundador de Xermolos e gran activista social e cultural, gran impulsor da candidatura de Díaz Castro ás Letras Galegas. 
Un fito que agardo que máis pronto que tarde chegue a traducirse nunhas xornadas nas que se estude e divulgue a relación destes dous literatos e intelectuais galegos.
O prólogo
É obrigado que faga unha referencia ao meu prólogo. 
Pas asinoume este honroso papel, un día tan sinalado como foi a xornada do 17 de maio de 2014 en Guitiriz onde se constituiu solemnemente a Real Academia Galega para entronizar no olimpo das Letras Galegas a Xosé María Díaz Castro. É curioso que a ela emprazouna para escribir o libro o poeta Manuel María e a min  emprazoume para escribir o prólogo a poeta Pas Veres. Foi unha decisión dela, pero se así non fose non sei se non llo acabaría pedindo eu. Semella, e por algo sería, que os poetas chairegos Manuel María e Díaz Castro, alá donde se atopen, convocaron aos astros para que se aliñaran con nós e foramos da man nesta viaxe, nesta lareira chea de soños que hoxe nos trae a Ferrol a súa autora.
O prólogo, amigas e amigos, permitiume algo tan elemental e desexado como reivindicar as miñas orixes vilaregas. Cando escribin o texto tiven a sensación repetida de que estaba a facer algo de funambulismo. Costábame traballo manter o equilibrio entre o que me dictaba a cabeza e o que me facía escribir o corazón. Lembreime máis dunha vez do recordado filósofo, tamén amigo nos últimos anos da súa vida, Carlos Gurméndez, tratadista das paixóns e os sentimientos. Gurméndez aborda na súa obra o dobre exercicio de sentimentalizar a razón no canto de racionalizar os sentimentos, ambas reaccións moi humanas, por outro lado. Pois por aí andiven eu con mellor ou peor fortuna cando me puxen a redactar o prólogo. 

O libro: O retorno a Ítaca
Considero que Lareira de soños é en esencia unha especie de regreso a Ítaca da autora: 
Pas leva moitos anos indo dun lado a outro por razón do seu labor profesional. Adiviño que Pas quería sentir o orgullo e a fachenda de homenaxear ao seu particular macondo, de facer un xeneroso exercicio de vilareguía, e nunca de mellor maneira que construindo a historia dos seu recanto natal, historia que estaba por facer. Pas resolve con esta obra, de craro selo social e antropolóxico, un compromiso moral, emocional e sentimental cun traballo que lega para futuras xeracións. A filla “errante” volve para poñer aos Vilares no mapamundi. 

Do local ao global
É que estamos diante dunha mensaxe que está a facer xa ese longo recorrido do local ao global non só en virtude da transmisión e divulgación que permiten as novas tecnoloxías senón porque, agás algunas particularidades, como é o caso da figura dos trapeiros, o que se conta neste libro vale para calquer outro territorio do rural: a supervivencia sometida ás estreiteces das economías familiares, a emigración, o salto do campo a industria, en definitiva, a loita na procura dun mellor estado de benestar, son fenómenos que se repiten en calquer punto do ancho e amplo cosmos do rural.

O valor do testemuño oral
Pas Veres botou man do testemuño oral utilizando como ferramenta a entrevista. Este é un asunto que mereceu ao longos dos tempos moito debate por parte de especialistas na materia. Fronte aos que pelexaban por dar valor a oralidade situabanse aqueles que restaban fiabilidade a estas fontes. O caso é que desde Herodoto, do século V antes de Cristo, que se apoiou no relato oral para escribir as Guerras Médicas, pasando por Tucidides que se valeu deste recurso para narrar o conflicto do Peloponeso ata os anos sesenta do século pasado en que se deron os primeiros pasos na historia oral como metodoloxía do traballo, as fontes orais dunha maneira ou outra foron sempre utilizadas na investigación. Antes recordaba o traballo de Luz Campello sobre as voces silenciadas do rural, velaí que os expertos e defensores deste método sosteñen que a historia oral entraña un principio cal é o dar voz aos sin voz.

A fotografía na vertente antropolóxica
Hai un aspecto neste libro no que convén reparar. E o valor que a autora dá a fotografía. A propia portada do volume xa nos indica por onde van os tiros. É sabido que a fotografía é un medio de comunicación, pero dentro deste concepto xeralizado podense establecer clasificacións: a foto de prensa, a foto de estudo, a foto artística ou de ensaio e tamén a foto antropolóxica ou etnográfica, que é a que visualiza as persoas no seu entorno sociocultural: a familia, as festas, bodas, bautizos, enterros, labores do campo, oficios relixiosos, documentos que retratan a escenificación da vida no rural.
Aquí os fotógrafos ambulantes das primeiras décadas e mediados do século pasado xogaron un papel importantísimo. Lareira de soños ten ao meu ver o tratamento axeitado destes documentos gráficos. Sen deixar de botar man ao recurso máis moderno do audiovisual, un documental que fixeron uns mozos sobre a vida nos Vilares.
O relato: un exercicio de antropoloxía cultural
Por último, respecto a construcción do relato, Lareira de soños retrata a historia, as formas de vida, a cultura dos Vilares, como xa dixemos a través de pezas con personalidade propia, que fan máis doada a súa lectura. Cada entrevistado conta a súa particular historia, o que viu e viviu, o que rompe a posible monotonía do relato lineal.
Lareira de Soños vén a ser un exercicio non campo concreto da antropoloxía cultural. Vemos como, fundamentalmente, a comunidade vilarega sobrevive ao longo do tempo grazas ao campo, as actividades de intercambio comercial, reflectidas nun movemento nomade, que vai de porta en porta en longos percorridos e períodos de tempo practicando unha sorte de oferta e demanda: leva trapos e pode retornar con diñeiro ou cousas materiais necesarias para a vida cotiá. A emigración e outro dos fenómenos que marcan, como noutros moitos pobos galegos e españois,  a vida dos Vilares. 

Traguerán os camiños algún día a xente que levaron" que dicía o noso poeta do Vilariño no poema maís coñecido Penélope. 
Recorriase tamén aos traballos temporais, como as segas de Castela, e , por outra banda, emerxían indicios de actividade endóxena que vai desde veciños que rompen co conformismo e lanzanse a determinados tipos de negocios: hostalería,  fornos, canteiros, tecelás, xastres, músicos…Houbo veciños que marcharon e trunfaron, outros destacaron non mundo das letras e das artes. Todos aparecen nesta obra, que abrangue cronolóxicamente os séculos XIX e XX.

A familia Castro-Tomé
Non podería rematar sen mostrar a miña gratitude por ver representada neste libro a familia Castro-Tomé. Por aí andan meu pai, miña nai, os irmans, tíos dunha estripe e outra e entre eles o meu avó paterno Nicolás que ten unha historia moi peculiar, como cita Pas no libro. 
Tanto polo lado dos Castro dos Manchás como polo dos Tomé de Lea foron familias moi numerosas que se dispersaron en boa parte polo mundo adiante en busca de mellor vida. Pois resulta que a Lareira de soños de Pas Veres descubreme incluso datos dos meus parentes que eu descoñecía. 
Sendo Ferrol a miña patria de nacenza, á que me entreguei en corpo e alma, no exercicio do xornalismo e, modestamente, no campo da cultura a través do fundamentalmente do Club de Prensa, teño que manifestar co mesmo orgullo que polas miñas veas corre únicamente sangue vilarego, 

Benquerida Pas, gratitude infinda.

Iº andaina solidaria polo Dano Cerebral

Redacción. -

A presentación do Iº Trail e andaina solidaria "Camiñando polo Dano Cerebral", que se celebrará o próximo 12 de setembro polos camiños e sendeiros da Cidade de Ourense e do concello veciño de Pereiro de Aguiar, tivo lugar o pasado 31 de agosto na Pista de Atletismo do Campus Universitario de Ourense, coa presenza de representación de todas as institucións colaboradoras e patrocinadoras, destacando o apoio da Xunta de Galicia a través do Programa O Teu Xacobeo 21-22.

Un ‘Trail e andaina solidaria’ en Ourense, o percorrido da última etapa do Camiño de Santiago cun grupo de persoas con dano cerebral, un ciclo de charlas en concellos xacobeos e un vídeo e un folleto para informar á poboación galega e á peregrina sobre como previr o dano cerebral adquirido son as iniciativas que compoñen ‘Camiñando polo dano cerebral’, o proxecto que FEGADACE desenvolve desde maio de 2021 no marco do programa O Teu Xacobeo, financiado pola Xunta de Galicia e o Xacobeo 2021-2022.

A prevención do dano cerebral é unha preocupación transversal para FEGADACE. A nosa discapacidade non se pode evitar, pero si se pode previr incidindo nas súas causas. É por iso que as iniciativas de promoción da saúde e fomento de hábitos de vida que, como o deporte, son chave na prevención da principal causa do dano cerebral, os ictus, son un dos piares de actuación da Federación Galega de Dano Cerebral. 

É por iso que no marco dos proxectos de prevención e promoción da saúde, FEGADACE organiza en Ourense, o domingo 12 de setembro, o Iº Trail e andaina solidaria ‘Camiñando polo dano cerebral’. Conta coa colaboración da Federación Galega de Atletismo (delegación de Ourense), Consello Municipal de Deportes da Cidade, Concello de Pereiro de Aguiar, Deputación de Ourense (INORDE) e co patrocinio da Xunta de Galicia (O Teu Xacobeo 21-22), Campus de Ourense- Universidade de Vigo e Runmaniak.  Con toda esta colaboración, foi a proba foi presentada onte, 31 de agosto de 2021, co obxectivo de acadar a máxima repercusión e participación. 

A inscrición está aberta en carreirasgalegas.com, onde se pode consultar a ficha técnica, a ruta do trail, a ruta da andaina, descargar o regulamento e acceder ao protocolo COVID-19 xunto coa correspondente declaración responsable. A cota solidaria de inscrición é de 10 euros no trail e 5 euros na andaina. Tamén está dispoñible un Dorsal 0. O prazo para anotarse finaliza o 7 de setembro.

FEGADACE quixo favorecer a participación de todas as persoas interesadas cun trail de 14 quilómetros, e tamén cunha andaina máis curta, de 8,5, para que cada quen poida modular en función da súa capacidade física. Ademais, para aquelas persoas con mobilidade reducida que non poidan asumir calquera dos percorridos ao completo, está dispoñible o tramo final, de 400 metros e totalmente accesible, libre de inscrición.

Tanto a saída como a meta localízanse na Pista de Atletismo do Campus de Ourense, e o percorrido levará ás persoas participantes por sendeiros e camiños da cidade e do veciño concello de O Pereiro de Aguiar.

FEGADACE conta para esta actividade coa implicación e participación das súas cinco asociacións: ADACECO, ADACE Lugo, Alento, Renacer, cunha maior implicación por ser a entidade que comparte sede co trail e andaina, e Sarela. Ademais, colaboran en diferente medida coa organización do evento Gadis, Eroski, a Federación Galega de Atletismo, o Concello de Ourense, o Consello Municipal de Deportes de Ourense, Inorde Turismo de Ourense e RunManiak.

Outras actividades do Proxecto: A prevención do Dano Cerebral no Camiño de Santiago 

O Camiño de Santiago é o escenario de moitas situacións de risco, especialmente de traumatismos cranioencefálicos, pero tamén é unha oportunidade fantástica para incorporar hábitos saudables, sobre todo a nivel de actividade física, cos que reducir o risco de ictus. Por iso a primeira iniciativa que lanza FEGADACE dentro de ‘Camiñando polo dano cerebral’ é un vídeo dirixido a todas as visitantes que chegan a Compostela a pé ou en bicicleta.

Estes consellos poden consultarse máis pausadamente no folleto ‘O importante é chegar ben’, no que FEGADACE dá a benvida a peregrinos e peregrinas dándolles os parabéns por optar pola actividade física no seu tempo de lecer, e lembrándolles a que riscos se expoñen durante a ruta, para finalmente achegarlles as pautas a seguir se teñen o presencian unha emerxencia, ou se precisan unha axuda menos urxente.

A Federación vai distribuír estes materiais nun ciclo de charlas que se van impartir en colaboración cos concellos en distintos municipios que son vía de paso dos camiños a Santiago. Así poderá chegar ás persoas visitantes, pero tamén a toda aquela poboación local implicada, dun ou outro modo, na recepción e atención a peregrinos/as. As charlas vanse desenvolver entre os meses de xuño en setembro de 2021.

Última etapa do Camiño de Santiago

As persoas con dano cerebral van ser as protagonistas da última actividade do ciclo ‘Camiñando polo dano cerebral’. Grupos procedentes das cinco asociacións de FEGADACE van facer xuntos un tramo da última etapa do Camiño, ata a Praza do Obradoiro, para logo gozaren dun xantar de convivencia no Parque de Galeras. A cita é o 17 de setembro, os detalles e colaboracións iranse anunciando ao longo do verán.

FEGADACE constituíuse en 2007 polas cinco asociacións de dano cerebral que traballan en Galicia: ADACECO na Coruña, ADACE en Lugo, Alento en Vigo, Renacer en Ourense e Sarela en Santiago. Xuntas representan algo máis de 2.000 familias. O seu obxectivo é contar cunha plataforma común de interlocución, coordinación e divulgación das necesidades do colectivo de persoas con dano cerebral adquirido, unha discapacidade que afecta a máis de 35.000 persoas en Galicia e que está causada case sempre por un ictus (78% dos casos) ou un traumatismo cranioencefálico provocado por un accidente de tráfico.


 

Bases XLVII Premio Modesto R. Figueiredo

Redacción. -

1.FINALIDADE DO PREMIO
A Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro, coa colaboración do Concello de SILLEDA organiza o Certame Nacional Galego de Narracións Breves baixo o nome de "Premio Modesto R. Figueiredo”. Este certame ten a finalidade de promover a literatura narrativa en lingua galega e homenaxear ao seu artellador, o avogado pontevedrés Modesto R. Figueiredo.
2.REQUISITOS PARA PARTICIPAR
Poderán participar tod@s @s autor@s de calquera nacionalidade, con unha ou máis obras, sempre que estean escritas en lingua galega, sexan inéditas e que non se presentasen antes a ningún outro certame literario.
3.TRABALLOS QUE SE PODEN PRESENTAR
Os traballos deben ter un mínimo de cinco e un máximo de trinta páxinas mecanografadas a dobre espazo e por unha soa cara en follas de tamaño DIN-A4. Non obstante, o Xurado poderá reconsiderar esta base se entendese que a temática ou desenvolvemento lóxico do argumento o precisasen.
4.TEMPO E MODO DE PRESENTACIÓN
As persoas que participen deberán enviar os seus traballos por quintuplicado sen remite, ou outra forma de identificación, antes do 20 DE NOVEMBRO de 2021 a algún destes enderezos:
FUNDACIÓN DO PADROADO DO PEDRÓN DE OURO
Premio Narracións Curtas do Pedrón de Ouro
Apdo. de Correos, 627. Santiago de Compostela
* * * * *
Premio Narracións Curtas do Pedrón de Ouro CONCELLO DE SILLEDA
CONCELLO DE SILLEDA
Premio Narracións Curtas do Pedrón de Ouro
Rúa do Trasdeza número 55
36540 Silleda (Pontevedra)
Para a identificación das persoas premiadas ou para aquelas autoras ou aqueles autores de obras que o Xurado considere apropiadas para publicar, todos os traballos deberán engadir un sobre pechado, cos seus datos (nome, apelidos, enderezo, teléfono ou correo electrónico) e tamén o currículum vitae de o considerar oportuno. No exterior do sobre só aparecerá o título ou lema da obra.
(***) Con respecto aos traballos que o Xurado considere merecentes de publicación poderán abrirse as plicas correspondentes para poñerse en contacto cos autores e autoras para que dean o consentimento para publicalos.
5.PREMIOS
A obra gañadora será premiada con 1000€ ( suxeito ás obrigadas retencións fiscais). Porén, se o Xurado considera de calidade outras obras, dúas delas máis poderán obter segundos premios que serán de 400 € cada unha ( e asemade tamén suxeitos ás obrigadas retencións fiscais) . Ademais, o Xurado poderá recomendar a publicación daqueles traballos que así o considere (aínda, que non contarán con premio económico).
(***) En todo caso, a publicación destas obras soamente será posíbel co consentimento das súas autoras ou dos seus autores.
6.XURADO E DECISIÓN
O Xurado estará composto por especialistas en crítica literaria designados pola Fundación do Pedrón de Ouro co asesoramento e colaboración das Asociacións ( AELG , PEN CLUBE DE ESCRITORES DE GALICIA, ASOCIACIÓN GALEGA DA CRÍTICA (AGC) ) e a do Concello de SILLEDA. A Fundación do Pedrón de Ouro reservarase na composición do xurado os postos de presidente/a, e secretario/a (este/a último/a con voz, pero sen voto).
(***) Se a calidade literaria das obras non fose estimábel, segundo o criterio do Xurado, o premio poderá declararse deserto.
 O Xurado reunirase na segunda quincena do mes de decembro e dará a coñecer a obra ou obras premiadas coa apertura de plicas diante dos medios de comunicación. Finalmente, ao remate da decisión do Xurado o/a secretario/a redactará a acta que asinarán todos os membros deste.
7.ENTREGA DE PREMIOS
Os premios que obteñan as obras seleccionadas entregaranse nun acto organizado polo Concello de SILLEDA en día e data que se dará a coñecer oportunamente. 
Os/as autores/as premiados/as terán que recoller persoalmente os seus galardóns.
8.OBXECCIÓNS E NORMAS DE INTERESE
A Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro reservarase o dereito exclusivo de publicar as obras premiadas na súa primeira edición. O/a autor/a ou autores/as, ao aceptaren estas bases, renuncian voluntariamente aos seus dereitos en favor da Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro.
A partir da seguinte edición, as obras son da total propiedade das súas autoras e autores, os/as cales terán a obriga de facer constar que a obra foi premiada no Premio Modesto R. Figueiredo da Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro. As obras non premiadas seranlles devoltas aos seus autores e ás súas autoras se as requiren antes de rematar o mes seguinte á decisión do Xurado. Se ninguén as require, serán destruídas.
A Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro é a única entidade con capacidade para decidir en última instancia calquera dúbida que puidese suscitar a interpretación das bases deste certame.
O feito de concursar xa obriga ás autoras e aos autores a aceptar as presentes bases deste Certame.
Silleda (PO), agosto 2021, mes da Patria, ano de Xela Arias.

A Xela Arias, carta aberta

Xaime Félix López  Arias. -

Andan as túas verbas a facer pelerinaxe polas vílas e cidades a furgar punxentes nas postelas de perenes tempos de impostura, disfrazados coa lene maquillaxe do parvo conformismo “que entre todos nós se delimita / e fai pasado / o que aínda non fixemos / para saltar terco embravecido e tolo”.               

De nena o teu falar foi escándalo de tendeiras parvas de curtos horizontes… Cando moza fuches alzada bandeira inconformista de ti mesma, irada  adail loitando ao ventimperio por saber “onde quero estar atada, onde / as fronteiras ou a morte das fronteiras,/ onde / a man espada levanta e anota / media terra, media historia, media / lingua desmedida que non usa / máis co silencio da espera en media guerra”.  

Cedo, moi cedo,  cantou o galo mouro a túa partida, cando xa foras dona de tigres indómitos  e nos  fixeras o galano de axeitadas respostas aos nosos inquéritos , aos nosos medos e aos nosos desacougos coas túas acesas candeas  e os teus fachos  xenerosos.               

E neste intre, cando agradecidos facemos verea coa túa obra, NenaXeliña, Moza-Afouta, Xela-Nai e Xela-Mestra,  quero eu  facerche unha pregunta: Por que congostras choídas, por que  estradas sempre lamacentas, avanza hoxe o auto das cereixas?                                        


Entrega da “navalla” de Manuel María a Xela  Arias e á súa familia, partícipes da cultura da  Terra Chá, aos seus pais:  Valentín e  Amparo, ao seu fillo Darío, aos seus irmáns...

8 de setembro do 2021
- Ás 14,30 horas xantar no Río Ladra
- Ás 17 horas recital nas Penas de Rodas
- Ás 18 horas prego no cemiterio de Outeiro de Rei
- Ás 19 horas rito compartido no Campo de Santa Sabela

2 de set. de 2021

Revoco con barro

Redacción. -

O sábado 4 e domingo 5 de setembro, de 10:00 a 18:00, terá lugar na Casa das Insuas un Obradoiro de Revoco con barro, sendo dúas xornadas eminentemente prácticas para aprender a realizar os nosos proxectos de bioconstrución. 

O obradoiro é de balde pero é preciso anotarse, pois disponse só de 10 prazas. Para apuntarse, hai que cubrir o formulario que se atopa en http://www.custodiadoterritorio.org/actividades.

Para calquera dúbida, pódese chamar ou mandar un WhatsApp ó 670-514-888 (Roberto).
É necesario levar roupa e calzado de traballo.

Esta actividade enmárcase dentro do convenio asinado entre a AGCT e a Deputación de Lugo para a realización de actividades nas Insuas do Miño, Ollos de Begonte e Casa das Insuas.


1 de set. de 2021

Tecendo Redes 2021

Redacción. -

Onte presentouse esta iniciativa que contou coa participación dun centenar de mulleres, elaborando a man un toldo de mandalas a ganchillo que cubren actualmente a Praza Suso Gayoso, baixando a rúa García Mato.

As protagonistas do proxecto son mulleres de diferentes puntos do municipio e incluso doutras localidades galegas. 

A iniciativa comezou coa proposta a distintas asociacións de Vilalba, como as de Insua, Nete, Santaballa ou a Asociación Amizade. A idea foi chegando a todos os rincóns do municipio, polo que moitas mulleres de Vilalba comezaron a sumarse. As participantes pertencen ao casco urbano de Vilalba e tamén ás parroquias, entre elas Santaballa, Goiriz, Nete, Insua ou Noche. O ganchillo atraeu mesmo a participantes doutros puntos da provincia, como Abadín, Gontán, Saavedra, Duarría, O Pino ou Trobo. 

No inicio das Festas Patronais de San Ramón e Santa María, “Tecendo Redes” fai referencia ao ganchillo, á unidade das mulleres e á súa imparable forza.

Este proxecto está promovido polo Concello de Vilalba e as súas protagonistas son varias mulleres de diferentes puntos do municipio e incluso doutras localidades galegas. Hoxe, acudiron á presentación a alcaldesa de Vilalba, Elba Veleiro, e as concelleiras e concelleiros do grupo de goberno, acompañando ás mulleres que participaron.

O Concello de Vilalba aportou o material, fío e aros, para tecer a decoración situada agora no centro da vila, no inicio das Festas Patronais de San Ramón e Santa María. “Tecendo Redes” foi o nome escollido para o proxecto que terá continuidade de cara a anos vindeiros.


Máis información:
https://www.vilalba.gal/noticias/tecendo-redes-2021/


Máis información:
https://www.vilalba.gal/noticias/tecendo-redes-2021/

29 de ago. de 2021

Inauguración da escultura de Manuel María

Redacción. -

O acto de inauguración da escultura de MANUEL MARÍA, realizada polo canteiro JOSÉ GÓMEZ DE BERNARDO e doada ao pobo de Vilalba polo Instituto de Estudos Chairegos, terá lugar o sábado 4 de setembro de 2021, ás 12:00 h., na entrada da Casa da Cultura.

26 de ago. de 2021

Premios do XLII Certame Terra Cha

Redacción. -

Este sabado, ás sete da tarde, van entregarse os premios do XLII Certame Terra Cha das artes da infancia e mocidade, correspondente ao Festival de Pardiñas, no que participaron máis de miltraballos das catro provincias, en video, cómic, regueifas, literatura, debuxo, etc. 

Xermolos quere honrar a Xela Arias e a súa familia, partícipe en moitas das súas actividades mesmo dende a filosofía deste certame, no que se visualiza o compromiso das crianzas e as súas familias no cultivo das artes. Intervirán no acto , Ampro, a nai de Xela, o seu fillo Darío, e os seus irmáns... 

Tamén o 8 de setembro, cabodano de Manuel María, Xermolos e a Irmandade Manuel María vai entregar á Xela e a súa familia a “Nvalla do Manuel” en Outeiro de Rei-Estesabado vai haber outras actividades coma obradoiro de grafiti, intervención do humorista Paco Nogueiras, etc.concertos de Sabino Currás, creador de Guitiriz e High Paw, Sonia Vila do grupo de teatro de Sada vai recitar poemas de Xela Arias.

25 de ago. de 2021

Tamén eu teño culpa

Suso de Toro.-

Un amigo, madrileño, dime que está desexando que conclúan a construción do AVE para poder chegar en pouco máis de dúas horas. Eu alégrome de que el poda vir, mais na imaxinación xa vexo verdadeiras masas de persoas de todo tipo a dar voces nos seus sotaques e a invadir desentendidamente os nosos lugares. Sentíndose propietarios do lugar, é un territorio "seu". 

O meu amigo mesmo sabe tamén que vai ser así, imos ser invadidos tan pacífica como masivamente. E tan destrutivamente, engado eu. 

Sen dúbida o que se aveciña é que o noso país, que vai seguir sen as conexións coas grandes vías europeas, con conexión precaria con Bilbao e só por avión con Barcelona, vaise transfomar nunha nova praia de Madrid. 

Madrid é un furado negro tiránico, decide segundo os seus intereses, aliméntase de todo o territorio dentro do estado, o estado é seu, e traga toda oportunidade vital e toda esperanza. "Madrid es España y España es Madrid", non é unha choqueirada, é a realidade descarada. E a oligarquía da corte ten claros os seus intereses e negocios e domina a través dos seus partidos, de dereita e de esquerda madrileña. 

O proceso de colonización lento vaise acelerar de modo vertixinoso nun prazo de meses, ese é o horizonte. E aí é onde tamén eu sinto remorsos. 

Tamén eu escribín para revistas e xornais reportaxes sobre Galiza, Santiago, A Coruña, Vigo,  as nosas rías, cidades, comarcas... Tamén eu teño actuado como un sherpa que abre camiño e sinala rutas aos forasteiros.

Hai uns días nunha rúa de Santiago: “Eres de aquí? Sabes dónde está la Plaza?”. A praza de abastos de Santiago é un reclamo turístico, escribía aquí alguén hai uns días que agora aos caramuxos chámanlle “bigaros”, “para que entendan os de Madrid”. 

O caso é que hai anos tamén eu escribín sobre a Praza para unha revista de modas, “Vogue”. A proposta que me fixeron era escribir sobre ese mercado, pareceume curioso e orixinal, interesante, e fíxeno. Enviei a reportaxe e posteriormente dixéronme que a reportaxe incluía que chegaría a Santiago un equipo técnico e a actriz e presentadora Paula Vázquez, ben salada por certo, para que fixésemos unhas fotografías. 

Colleume de sorpresa e, ademais, non era o mellor momento meu, levaba uns meses cunha parálise facial. Así e todo alí posamos na praza de abastos, unha muller nova alta e linda e un home cativo coa cara deformada. Nunca cheguei a ver as fotografías, non sei como se darían xeito os editores para mellorar a miña imaxe. 

O certo é que tamén eu teño culpa en que fósemos chegando ao que está a piques de ocorrer. 

E o terríbel é que a sociedade galega non é consciente nin está a tomar as medidas para controlar e establecer as súas propias regras, para non ser ocupada, tomada, colonizada. Porque ese é o plan. 

E non é certo que vaian vir xente de todas partes e de todas as linguas, etc. Han ser masas de madrileños, coa súa peculiar maneira de entender o respecto aos lugares e aos demais, o seu particular modo de entender a cortesía e as boas maneiras e a súa lingua, que é a lingua do seu imperio. Nós somos parte dese pequeno e misérrimo imperio.

Madrileñ@s, naturalmente, hai de todas as maneiras, como galeg@s, cataláns, berlineses, londinenses, bilbain@s...Mais estamos a falar de relacións de poder, de subordinación, que son as que se dan na España centralista e centralizada que o AVE consagra, ao tempo que anula as nosas conexións de proximidade. Reducíndonos a unha estación de cercanías da Puerta del Sol.

Non hai "España vacía" hai unha meseta baleirada, e toda esa humanidade que falta foi tragada por ese furado no centro. Debemos asumir esa realidade, se non temos capacidade de reación seremos parte dun plan no que seremos a servidume.

Lido en: https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=387965579599036&id=100051567917230

23 de ago. de 2021

Tres exposicións

Redacción. -

O Instituto de Estudos Chairegos (IESCHA), en colaboración co Concello de Vilalba, organiza o venres 27 de agosto de 2021 tres actos para inaugurar senllas exposicións con características distintas e que a continuación detallamos: 

EXPOSICIÓN “AQUELA NENA DE SARRIA” UN PROXECTO DO COLECTIVO EGERIA 12 PANEIS QUE RECOLLEN OS PRIMEIROS ANOS DAQUELA NENA DE SARRIA CHAMADA XELA ARIAS  NO AUDITORIO MUNICIPAL DE VILALBA DO 27 DE AGOSTO AO 16 DE SETEMBRO-DE LUNS A VENRES DE 16:00 A 22:00   INAUGURACIÓN  VENRES 27 DE AGOSTO DE 2021  18:00 HORAS  AUDITORIO MUNICIPAL DE VILALBA  

EXPOSICIÓN “SENTIRES” DE EVA C. GARCÍA 21 DEBUXOS DE ANIMAIS, IMAXES ICÓNICAS OU CARAS DE FAMILIARES E VECIÑOS  NA CASA DA CULTURA DE VILALBA DO 27 DE AGOSTO AO 17 DE SETEMBRO-EN HORARIO DE APERTURA DA C. CULTURA  INAUGURACIÓN VENRES 27 DE AGOSTO DE 2021 19:00 HORAS CASA DA CULTURA DE VILABA  

EXPOSICIÓN “TAL COMO ERAMOS” FOTOS PARA O RECORDO-X EDICIÓN 210 FOTOGRAFÍAS DO PASADO SÉCULO, DE TEMÁTICA VARIADA E REPARTIDAS EN 35 PANEIS   NO AUDITORIO MUNICIPAL DE VILALBA DO 27 DE AGOSTO AO 30 DE SETEMBRO-DE LUNS A VENRES DE 16:00 A 22:00  INAUGURACIÓN VENRES 27 DE AGOSTO DE 2021 20:00 HORAS AUDITORIO MUNICIPAL DE VILALBA 

'Poeta en Nova York', en Vilalba

Redacción. -

O  Instituto  de  Estudos  Chairegos  “Pena  do Encanto”  (Iescha),  en  colaboración  co  Concello  de Vilalba,  e  dentro  do  ciclo  “Seráns  Teatrais” convocado  pola  Área  de  Cultura,  Patrimonio Histórico  Artístico  e  Normalización  Lingüística  da Deputación  de  Lugo,  organiza  a  representación  da adaptación  da  obra  de  Federico  García  Lorca POETA  EN  NOVA  YORK,  a  cargo  do  grupo , de  Lugo.  Terá  lugar  o  vindeiro xoves  26  de  agosto  de  2021,  ás  22:30  horas,  no patio  exterior  do  CEIP  MANUEL  MATO  VIZOSO  de Vilalba,  realizándose  a  entrada  exclusivamente pola  porta  da  pista  de  baloncesto. A  entrada  é  gratuíta,  pero  o  aforo  estará  limitado a  90  persoas  por  orde  de  inscrición,  que  terá  que ser  realizada  enviando  un  correo  electrónico  a produtora.palomalugilde@gmail.com  co  nome, apelidos  e  número  de  teléfono  das  persoas  que desexen  asistir,  recibindo  confirmación  polo mesmo  medio. A  obra  está  recomendada  a  partir  de  16  anos.    Se  o  tempo  non  acompañase,  a  representación levaríase a cabo  no  pavillón  do  mesmo  colexio. Comentario Teatro  Baixo  da  Area  presenta  unha  adaptación  teatral  de  Poeta  en  Nova  York  de  Federico  García Lorca,  unha  obra  permanentemente  moderna  e  de  irremediable  actualidade,  nunha  proposta escénica  contemporánea,  abordando as  temáticas  e  os  conceptos  presentes  no  poemario  dende a  experimentación  e  a  honestidade.  Viaxaremos  con  Lorca  por  un  Nova  York  nada  lonxano  aos temas  actuais  da  nosa  sociedade,  vinculándoos  coa  nosa  realidade  actual  e  recollendo  a  súa labor de  denuncia  dende  o  noso  compromiso  social. (…) O  espacio  escénico  desenvólvese  en  360  graos  co  público  no  escenario. 

22 de ago. de 2021

Exposición de Isabel Pardo

Redacción. -

O vindeiro luns, día 23 de agosto inaugúrase a EXPOSICIÓN DE DEBUXOS E PINTURAS da artista vilalbesa Isabel Pardo na Casa Habaneira de Guitiriz e que estará aberta até o 10 de setembro en horario de 10 a 2 e de 4 a 6 de luns a venres.

Está organizada polo concello de Guitiriz dentro da súa programación de verán coa colaboración da Asociación Cultural Xermolos, a Nova Poesía Guitirica NPG e a Asociación Socio-Cultural Lareira de soños.
O acto de inauguración terá lugar o luns 23 ás 19:00 na Casa Habaneira e contará coa participación da autora Isabel Pardo, a alcaldesa de Guitiriz, Marisol Morandeira, o presidente de Xermolos Alfonso Blanco e un recital da Nova Poesía Guitirica c@s poetas Branka Villar, Pilar Maseda, Miguel Barrera, María Xosé Lamas, Emilia Martínez Fuentes e Luz Airado e será presentado polo presidente da Lareira de soños Antón de Guizán.

A asistencia é libre até completar aforo e coas medidas COVID. 

*Isabel Pardo Martínez é unha das artistas chairegas máis talentosas que coa súa xuventude (nacida en Vilalba en 2002) xa ten gañado o certame de debuxo de Pardiñas, realizado numerosos murais e colaborado con entidades como Xermolos, Nova Poesía Guitirica, Instituto de Estudos Chairegos ou Lareira de soños en diversas iniciativas culturais. Comprometida coa sociedade e cultura chairegas e o feminismo,  ten feitas varias exposicións dos seus traballos. Na actualidade cursa estudos de Historia da Arte na USC.

20 de ago. de 2021

Man Castro, Trapeiro de Honra

Redacción. -

A Asociación Socio-Cultural Lareira de soños dos Vilares acorda dedicar a sexta edición do Premio TrapeirX de Honra 2021 ao xornalista Germán Castro Tomé, Man Castro. 
Nas edicións anteriores foron recoñecidas as seguintes persoas e entidades:

2014, Xosé María Díaz Castro (Póstumo, entregado a Alfonso Blanco).
2015, Romaría Labrega da Chaira.
2016, José López Díaz, 'Pepe de Cristos'.
2017, Asunción Lobeiras Díaz, 'Asunción dos Ares'
2018, Raúl Río Díaz.
2019, Sara Veres, 'Sara das Reixas'.
2020, suspendido pola pandemia.

O premio Trapeiro de Honra foi concebido como un recoñecemento ás voces silenciadas do rural, as persoas e entidades que co seu traballo silencioso constrúen a nosa historia dende o anonimato e a humildade. Leva o nome de TrapeirX de Honra por ser o de trapeir@s e farrapeir@s un oficio humilde moi arraigado na parroquia chairega dos Vilares e que ten en Pedro Patricio o máis coñecido deste oficio nómada, con pezas musicais adicadas por Xosé Luís Foxo ou Fuxan os Ventos e un fermoso romance de Marica Campo, artigos etc. Como exemplo desas persoas que fan avanzar o mundo sen pedir nada a cambio máis que a felicidade da súa xente, que somos todos e todas; así, o poeta do Vilariño, o poeta das cousas pequenas puxo Os Vilares no mundo, a Romaría Labrega amosou varias décadas o orgullo do que somos, da etnografía chairega, Pepe de Cristos representa a aqueles músicos da posguerra que deron alegría nas aldeas en tempos escuros de necesidades e sofremento, Asunción dos Ares' ás mulleres loitadoras do rural, Raúl Río é exemplo de emigrante integrado na terra que o acolle pero que leva as súas raíces con él a onde vai e Sara das Reixas, muller emprendedora e independente en momentos nos que era casi impensábel.

Colaborador da Lareira de soños e un dos fundadores da NPG Nova Poesía Guitirica, Man Castro foi tamén o prologuista do libro Lareira de soños de Pastora Veres. O premiado recibirá unha peza elaborada pola artista Viki Rivadulla. Man Castro naceu o 28 de abril de 1944 en Esmelle, Ferrol (A Coruña). Curmán do poeta Xosé María Díaz Castro, toda a súa familia procede das estirpes de Camuza e Os Manchás dos Vilares.
Cursou estudos de Latín, Humanidades e Filosofía no Seminario de Mondoñedo (1954-1961). Tras deixar a carreira de sacerdote finaliza o Bacharelato Superior en Ferrol e cursa estudos de Maxisterio na Coruña. Desde moi novo vincúlase ao xornalismo como amateur, exercendo como correspondente de La Voz de Galicia e Ferrol Diario, así como a coordinación da área de deportes para a zona de Ferrolterra en El Ideal Gallego. En novembro de 1974 inicia a súa traxectoria profesional no Ferrol Diario. Pouco antes de que o rotativo ferrolán -que na última etapa se chamou El Norte de Galicia- pechara, causa baixa voluntaria e pon en marcha unha delegación do Faro de Vigo, que desempeña entre 1981 e 1984, ano no que pasa a formar parte da redacción da delegación ferrolá de La Voz de Galicia, na que permanece ata 1999, cando é chamado para sacar á rúa e dirixir Diario de Ferrol, auspiciado polo Grupo La Capital.

Ao longo da súa traxectoria profesional, que exerceu sen moverse de Ferrol, foi correspondente de La Región de Ourense, El País e Radio Nacional de España (RNE), así como critico deportivo da desaparecida Hoja del Lunes da Coruña.

Desde o seu posto de director de Diario de Ferrol, puxo en marcha Nordesía, suplemento dominical cultural, abriu o museo xornalístico “Xornalismus” e implantou os "Premios Diario de Ferrol", que se entregaban anualmente coincidindo co aniversario do rotativo local. Foi tamén o impulsor do "Foro Ferrol Futuro", tribuna de debates e conferencias, coa colaboración da Universidade da Coruña.

Paralelamente ao desempeño da súa profesión de xornalista, Germán Castro Tomé, xunto con outros profesionais ferroláns, promoveu (1987) a creación do Club de Prensa de Ferrol. Co aval desta entidade, creada con fins lúdico-culturais, entre outras iniciativas lanzou e dirixiu ata 1999 a revista de pensamento e cultura FerrolAnalisis, o certame de fotoxornalismo galego "Galicia en Foco", a "Revista Oral" (xornalismo falado) e o "Curso de Pensamiento Español Contemporáneo Carlos Gurméndez", neste caso apoiado pola Universidade da Coruña. Actualmente é presidente de honra da citada asociación.

Está en posesión, entre outros, dos seguintes premios: Fundación Luis Tilve (UGT/1990, polo traballo "Las relaciones entre partidos y sindicatos en las sociedades democráticas europeas"), Fundación 10 de Marzo (CC OO/1999 "polo seu compromiso co rigor informativo e a defensa do pluralismo político así como a recuperación da memoria histórica de Ferrol"), premio a unha traxectoria de Diario de Ferrol/2011 e Premio Diego Bernal/2013 da Asociación de Xornalistas de Galicia. Á súa xubilación recibiu diversas distincións e homenaxes de institucións e entidades veciñais, deportivas e culturais. A biblioteca de Esmelle, a súa parroquia natal, á que doou mil cincocentos volumes, leva o nome deste xornalista.

Actualmente explora o xornalismo dixital como columnista nos medios Mundiario, Publiscopia e Galicia Digital, ademais de desenvolver actividade como blogueiro: deferrolparaelmundo.blogspot.com.es e o "Diario de Man Castro": http://paper.li/esmudiense/1337472031#. Tamén ten contas activas en twitter e facebook.

Man Castro é o exemplo perfecto da persoa comprometida coa sociedade, xornalista de raza que leva además por onde vai o orgullo das orixes dos seus ancestros, un vilarego nacido en Esmelle e con sangue chairega nas súas veas.

*O acto de entrega está por concretar e será comunicado con tempo suficiente.

18 de ago. de 2021

Visitantes

Jacobo Otero Moraña. -

Algúns cren que iso de recibir visitas estivais é cousa de hai catro días. Fulano ou mengano, con familia na meseta ou en terras catalás, atópase cos seus curmáns e demais parentela durante os meses estivais. Todos, en amor e compaña, déixanse ver polos lugares máis enxebres do
noso pobo. Non faltan as fotos nin o percorrido polas tascas, onde por uns días, ninguén é máis que ninguén e até o máis estirado, parece tan feliz como un neno a mañá de reis tras volver ás súas "raíces".
Logo pasa o de sempre. Uns volven á rutina e outros foxen a matacabalo cara ás súas adouradas urbes. Pois ben. A devandita trasfega dábase, dá e dará. Non imos dicir que todo aquel que vén o faga á forza.
Tampouco que exista un cinismo xeralizado no proceder dos protagonistas. Pero estaría ben que non nos enganásemos. Nin é ouro todo o que reloce, nin somos ese centro do Universo que algúns empéñanse en querer demostrar.

Revisando o anecdotario, resulta que en pleno agosto, hai sesenta anos, paseáronse polas rúas da Centenaria Balduino de Bélxica xunto á súa esposa, Fabiola de Moura e Aragón. Polo visto, devandito evento provocou que as rúas se enchesen de curiosos mentres os ilustres turistas (dubido que ninguén lles chamase "fodechinchos") deixaban a súa firma nalgún dos lugares emblemáticos. Concretamente, na tasca da Cuba, onde supoño que o rei se botaría unhas risas co debuxo da fachada, onde aquel polbo coroado e con cara de ir "fino", estendía os seus tentáculos cara as cuncas rebosantes de ribeiro ou país.
Miren por onde, que para estas datas, anúnciase a chegada doutro personaxe mediático. E non me refiro á nosa campioa de triplo salto. De ser así, este artigo non tería a tinguidura reivindicativa que pretendo imprimirlle. E é que a un pode gustarlle o deporte. Ou non. Pode caerlle ben a aristocracia propia e foránea. Ou non. Pero o que non se pode entender é que un tipo como Laureano Oubiña, percorra agora Galicia e parte de España dándollas de vítima e de xubilado ao bordo da miseria, cando toda a súa vida foi un contrabandista. Se polo menos tivera tido un pouco de decencia (cousa difícil por non dicir imposible), mostrando certa dose de arrepentimento tras o dano causado, se cadra, algúns podían pensar que o fulano talvez cambiou. Pero non. Publícanlle un libro (el non o escribiu, xa que basta ver as súas dedicatorias para darse conta de que en catro liñas non só esnaquiza a ortografía, senón a propia sintaxe), onde se atreve a contar unha historia tergiversada até límites do absurdo con tal de justificar o inxustificable. Pero se isto non fose suficiente, ri de todo e de todos lanzando unha liña de roupa chamada "Nécora". Eu pregúntome por un instante que poden pensar todas esas nais que viron como os seus fillos convertíanse en zombis antes de morrer do todo, cando un suxeito desa calaña preséntase nos pobos ou locais que lle dan pé, e ponse a pontificar sobre sentenzas e xuíces corruptos. Que cara poráselles a esas señoras cando escoiten a semellante "eminencia" dicir que el só traficaba con haxix, que é unha droga branda. Elas, do mesmo xeito que quen lles fala e moitos de vostedes, saben que tras a análise de alcaloides da devandita sustancia, pode cualificarse de moitas maneiras, pero nunca como "droga branda". Logo estrañámonos de que certo sector da mocidade idolatre a estes delincuentes e reciban a pedradas ás patrullas que tratan de facer cumprir coa legalidade nestes tempos de pandemia.
Porque aínda que crean que o exemplo está pillado con pinzas, a liña entre rir as "grazas" a un delincuente e cuestionar a quen representan a autoridade, é moi tenue.

Pois isto é o que hai señores (e señoras). Así que xa saben. Son libres de criticar aos visitantes ocasionais, sexan ou non de alto berce. Aos "fodechinchos" de toda a vida. Aos atletas que puxeron o nome do noso pobo nos mapas, e até ao meu, porque talvez non capto o sentido do humor de certas situacións. Como ben poden comprender, tráeme sen coidado. O que non entenderei xamais é que a un delincuente, cédanselle espazos que só serven para concederlle esa dose de decencia que tanto anhelan e que xamais tiveron nin terán.

17 de ago. de 2021

VIII Festival de música Bal y Gay

Redacción. -

A música comparte protagonismo coa historia, o patrimonio ou a pasaixe da Mariña lucense
A edición 2021 terá lugar, como sempre, en varios municipios da Mariña lucense:

14 a 16 de maio
18 a 26 de agosto
 

Ciclo Schubert no Camiño asociado á Ruta Xacobea e en colaboración coa Schubertiada de Vilabetrán
14 DE MAIO | JUDITH JAUREGUI, PIANO | 19:30h
Basílica de San Martiño, Foz


15 DE MAIO | CUARTETO COSMOS-FERNANDO ARIAS, CELLO | 18:00h
Igrexa de San Salvador, Vilanova de Lourenzá


16 DE MAIO | CHRISTOPH PRÉGARDIEN, TENOR - DANIEL HEIDE, PIANO | 18:00h
Catedral de Mondoñedo
 

Música á beira do mar
18 DE AGOSTO | A XENERACIÓN DOS MESTRES - CUARTETO SEIKILOS | 20:30h
Pazo do Conde de Fontao, Santa Cilla, Foz


19 DE AGOSTO | CANTORIA | 20:30h
Igrexa de Santiago de Foz

 
20 DE AGOSTO | O AMOR E A MORTE - JAVIER PERIANES, PIANO | 20:30h
Auditorio Hernán Naval, Ribadeo


21 DE AGOSTO | O AMOR BRUXO DE FALLA - ORQ. DE CÁMARA DO FESTIVAL BAL Y GAY, MARÍA TOLEDO, CANTAORA; JAUME SANTONJA, DIRECTOR | 20:30
Auditorio de Burela


22 DE AGOSTO | PURO GERSHWIN | 21:00h
Foz


22 DE AGOSTO | HÉRCULES BRASS | 20:30h
Barreiros e Vilanova de Lourenzà


24 DE AGOSTO | ALMA DE GUITARRA - PABLO SÁINZ VILLEGAS, GUITARRA | 20:30h
Fábrica de Sargadelos, Cervo


25 DE AGOSTO | CUARTETO CASALS | 20:30h
Basílica de San Martiño, Foz


26 DE AGOSTO | ORQUESTRA SINFÓNICA DE GALICIA - DIMA SLOBODENIOUK, DIRECTOR | 20:30h
Catedral de Mondoñedo


Concertos extraordinarios
O primeiro deles será do quinteto de metal Hércules Brass, que actuarán os días 22 e 23 en Barreiros e Vilanova de Lourenzá respectivamente. O segundo será a agrupación Puro Gerswin que actuará xunto coa cantante Sheila Blanco, o pianista Federico Lechner e o guitarrista Chema Sáiz o luns 22 en Foz. Ademais, tamén se realizarán concertos familiares con Cantoría os días 21 e 22 en San Cibrao, Ribadeo e Riotorto.

Ciclos de conferencias
Encontros entre a música e a palabra, con convidados vinculados a música clásica.
Descubrindo ás mulleres compositoras.

Interxeracional
Por último, haberá dous talleres en residencias da terceira idade de Foz e Ribadeo.

Presentación de 'No interior do abandono'

Redacción. -

O venres 13 de agosto presentarase en Celanova, ás 20 horas, o libro “No interior do abandono”, de Baldo Ramos e Carlos Lorenzo, un proxecto que mestura fotografía e poesía para a reflexión sobre un fenómeno que incide nas nosas raíces.

No acto participarán, ademais dos autores, José Antonio Fraga e Xoan Carlos Domínguez Alberte. Tamén contraseña coa actuación musical do grupo Celanova Brass.

A editorial figurandorecuerdo(s)edicions vén de publicar, na súa colección Maruja, No interior do abandono, do poeta Baldo Ramos e do fotógrafo Carlos Lorenzo, un libro que supón unha viaxe emocional por aqueles espazos físicos do rural que están a vivir o esmorecemento. Os autores tentan coa conxunción de palabra e imaxe comprender a actitude dunha sociedade que esquece as súas orixes, que lle dá as costas a un xeito de vida que considera desprezable. Desde esa perspectiva  da beleza pola ruína, Ramos e Lorenzo trasladan aos lectores as vivencias e espazos para todos comúns, lembrados con morriña, mais que moitos non desexan recuperar.  Os autores pretenden crear esperanza e por en valor un xeito de vida que nestes tempos de pandemia descóbrese como o mellor modo de enfrontala.

O libro conta cun texto introductorio de José Antonio Fraga Moreiro (un ninguén) co que tamén abre unha porta temporal ao pasado para recuperar experiencias vividas na aldea do seu entorno familiar, que marcaron o seu xeito de entender a vida e a relación co medio.

O libro compleméntase cunha peza audiovisual creada por Carlos Lorenzo coa voz de Baldo Ramos e coa música de Moisés Quintas.

Para o contido do libro os autores percorreron aldeas dos concellos de Verea, Celanova e A Bola na provincia de Ourense e de Carral na da Coruña.

No interior do abandono é o segundo libro no que comparten autoría Carlos Lorenzo e Baldo Ramos, despois de que no 2011 publicaran Ramallosa, caligrafías de luz.

OS AUTORES:

BALDO RAMOS (Celanova, 1971)

Poeta e artista plástico.

A súa obra poética está formada por 16 libros, entre os que podemos destacar A árbore da cegueira (Espiral Maior, 2002, Premio Concello de Carral), El sueño del murciélago (Pre-Textos, 2002, Premio Arcipreste de Hita), Palabras para un baleiro (Espiral Maior, 2009, Premio Fiz Vergara Vilariño) ou Cartas dende o esquenzo (Galaxia, 2018).

Ten colaborado con diferentes artistas e escritores en proxectos expositivos e literarios, na Cidade da Cultura de Galicia con Caxigueiro; no Centro Marcos Valcárcel da Deputación de Ourense con Carlos González Villar ou no Museo do Pobo Galego con Xosé Mª Álvarez Cáccamo.

Ten exposto os seus libros de artista en numerosas galerías, museos e feiras de arte.

CARLOS LORENZO (Caracas, 1968)

Fotógrafo, xestor cultural e documentalista.

A súa fotografía ten percorrido Galicia con varias exposicións e ten chegado ao público en diversas publicacions. En todas as súas facetas profesionais mantén unha estreita relación coa poesía, compartindo autoría con Baldo Ramos (A Ramallosa. Caligrafías de luz, 2011) ou con Olga Patiño (Territorio Acoutado, 2017) en libros nos que a fotografía relaciónase intimamente cos poemas. Como técnico municipal de Cultura, é o responsable do certame de poesía “Concello de Carral”. No 2018 estrea a súa longametraxe documental Vértice de versos, co que repasa a poesía galega recente.

Como resultado dun extenso proxecto de investigación fotográfica publicou Fotos para as mil historias de Carral (2015), e no 2019 publica Celanova ten unha foto, dedicado á vila das súas raíces familiares.

10 de ago. de 2021

Festaclown 2021

Redacción. -

O xoves presentouse o Festaclown 2021, que un ano máis converterá Vilagarcía na capital galega do clown e das risas do 16 ao 21 de agosto. Ao acto de presentación acudiron o alcalde de Vilagarcía, Alberto Varela; a concelleira de cultura, Sonia Outón; o director da AGADIC, Jacobo Sutil, o coordinador do festival, Nacho Fungueiriño e a artista Sue Moreno realizou un espectáculo de acrobacias aéreas.

“Tras máis dun ano marcado pola covid, que volvan o clown, o circo e a cultura é agora máis necesario que nunca. Non sabemos se a risa é a mellor medicina, pero sen dúbida demostrou ser imprescindible para resistir”, afirma Nacho Fungueiriño, coordinador do Festaclown.

Un ano máis, as protagonistas do Festaclown serán as mellores compañías galegas: Pedras de Cartón, Circo Chosco, Dani García, A Vela Circo, Sue Moreno ou Assircópatas. Completan a programación grandes nomes a nivel estatal e internacional como Tchyminigagua, Bergamotto Clown, Mayte Guevara, Rudi Dudi ou Eddy Eighty. 

O compromiso social segue sendo o signo distintivo do Festaclown, con actividades como o CheckPoint Clown de Pallasos en Rebeldía ou os espectáculos de narración oral pola igualdade e a diversidade, a cargo de Larraitz Urruzola e Xarope Tulú.

Para ir quecendo motores o 12 de agosto comezarán as actividades previas. Ese mesmo día terá lugar a celebración dos 20 anos de clown de Fran Rei e Pedro Brandariz cunha escolma dos seus mellores momentos cómicos. O día 13 o grupo de teatro Clámide celebrará os seus 40 anos de historia co seu particular Enfermo Imaxinario e o día 16 as rúas de Vilagarcía encheranse de ambiente e música con Troula e Somdolilá.

7 de ago. de 2021

Insuaescola de verán

Redacción. -

As mañás da última semana de agosto (do 23 ó 27, de 9:30 a 13:30) haberá reconexión coa natureza nas Insuas de Rábade, descubrindo as súas plantas e animais, desfrutándoas con todos os sentidos e reflexionando sobre a nosa relación con elas.

Todo aquel que desexe formar parte deste grupiño de peques entre os 7 e os 13 anos que saiba que as prazas son limitadas e a inscrición gratuíta! 

Trátase dunha actividade realizada ao abeiro do acordo asinado entre a AGCT e a Deputación de Lugo para a conservación e difusión dos valores das Insuas do Miño e Ollos de Begonte.

Máis info e incricións en:
info@galwy.com
982 804 773

4 de ago. de 2021

Non existe a envexa sá

Jacobo Otero Moraña.-

Non pensen mal. Xamais me apunto ao bando gañador nin felicito a unha persoa se non me sae do corazón. Entre a infinidade de defectos que atesouro, o peloteo non é un deles. Tanto é así, que un familiar moi próximo díxome unha vez:”Así non vas chegar a nada na vida”. Pois pode ser. Pero da mesma maneira, ata onde alcance a progresión, saberei que é froito de méritos ou deméritos propios, non dun mecenas, benefactor ou como queiran chamarlle. Sexa como for,non toca falar do meu, senón sobre a persoa que hoxe conseguiu elevar o nome do noso pobo sobre as pistas de atletismo en Tokio. Ana Peleteiro. Nosa Ana. Esa moza que a base de adestramento, esforzo,tesón e agallas, demostrou xa en moitas ocasións que no camiño do éxito non hai atallos. Só traballo,traballo e máis traballo.

Cada vez que a vemos, reflicte á perfección ese espírito que nos caracteriza. Poida que non sexamos grandilocuentes. Tampouco destacamos por unha especial desenvoltura. Pero cando temos unha meta, tomámosnola/tomámonola moi en serio. Din algúns que se Ana medise dez centímetros máis, o record do mundo sería seu. Talvez. Ou poida que non. Estar a pensar eternamente nos “e se…” é o que fai que algún quede na cadeira de brazos como a leiteira do conto. Ao final, antes sequera de romper o xerro, xa arraigou sobre o/a pensante o espírito do fracaso. Outros con todo, aproveitan o tempo discorrendo solucións. E iso é o que de verdade achega. Ter un plan e ser capaz de facelo factible.
Coa súa actuación, Ana conseguiu emocionarnos. Facernos que vibrásemos con cadauno dos seus saltos. E iso a pesar da máis que discreto labor de comentaristas e corpo técnico. Nas pistas non había un figurín, deses que parecen predestinados a protagonizar unha campaña publicitaria, pero si unha auténtica campioa. E demostrouno. Vaia se o fixo!!!

Fálase agora de concederlle o título de “filla predilecta” de Sta Uxía, e creo que non haberá nin unha soa persoa que se opoña ao devandito nomeamento. Haberá quen diga que sente sa envida, cando tal como digo ao comezo, a envexa xamais é sa. Orgullo, alegría e satisfacción polo triunfo da nosa veciña. Envexa, nunca.

Pola miña banda, recordo a aquela nena, que por entón tería uns cinco anos, xogar con outros pequenos na Praza de Vigo mentres os seus pais compartían aperitivo coas súas amizades. Poucos imaxinabamos entón que diante estaba unha futura campioa, pero iso é o de menos. Como tampouco importa o máis mínimo que ela non se acorde desas escenas que agora comento. Eran outros tempos, e case pasou unha vida desde aquel verán do 2000. Tamén houbo Olimpíadas e o tempo foi de todo menos estival, aínda que maldito se importa . Quen máis e quen menos fomos buscando o noso lugar na vida.

Mesmo tocou facer as maletas e buscar oportunidades noutro lugar, o mesmo que lle sucedeu a ela por mor da súa progresión atlética.

Pero o bonito é que ningún esquecemos a nosa orixe e raíces. Basta que abramos a boca para que ese acento tan peculiar, delátenos como Barbanceses. Non importa o tempo que uno estea fose ou con quen fale. A esencia non se perde.

Así que desde esta columna, a miña máis sincero parabén, Ana Peleteiro. Desexo de corazón que sigas progresando e que eses triunfos contribúan a poñer no mapa do mundo, a este pobo que en moitas ocasións xa demostrou que é berce de grandes talentos. Hoxe ,de todos os xeitos, non toca falar de nada nin de ninguén. Só de ti.

2 de ago. de 2021