'Matria' e 'Retallos chairegos'

Redacción.-

O vindeiro venres, 29 de marzo de 2019, ás 20:30 horas, no Auditorio Municipal de Vilalba, o Instituto de Estudos Chairegos, en colaboración con Concello de Vilalba, organiza unha nova proxección de cine galego coa curtametraxe MATRIA do director Álvaro Gago.

Así mesmo, ao remate desta curtametraxe, proxectarase “RETALLOS CHAIREGOS”, de Benigno Mayán, con personaxes e paisaxes da Terra Chá dos anos 60.

O cinema galego continúa a recoller premios alá onde vai. Nesta ocasión foi a curtametraxe Matria, dirixida por Álvaro Gago, quen trouxo para Galiza un novo galardón. A fita resultou gañadora na 47a edición do Festival Alcine, que tivo lugar esta fin de semana en Alcalá de Henares (Madrid).

Matria non só se fixo co premio á mellor curta, tamén foi premiada Francisca Iglesias Bouzón polo papel de Ramona. O pasado mes de outubro, o filme xa se fixera co galardón á mellor curta na Semana Internacional de Cine de Valladolid, Seminci.

O director vigués narra na curta a historia de Ramona, unha “heroína anónima” que traballa nunha conserveira. Unha vida que é igual a de tantas mulleres “cunha determinación tremenda”, mulleres que “cultivan moito os seus tesouros, que teñen a ver coa familia”, “mulleres loitadoras, mulleres que son perfecto exemplo do mito do matriarcado”, pon de manifesto Álvaro Gago, que creou a curta co fin de “darlles voz ás mulleres silenciadas que soportan e calan”. Após o pase por Cineuropa, Matria recalará no Festival Internacional de Cine de Verín e en San Sadurniño, dentro do programa “En negro contra asviolencias”. Tamén estará presente no festival de curtas de Zubroffka (Polonia) e nos certames de Cartagena e Aguilar del Campo (España).” Sermosgaliza.gal)

Matria
Dirección e Guión: Álvaro Gago
Empresa produtora: Sombriza Films , Ringo Media Produción: Álvaro Gago, Alberto Gago, José Gago , Mireia Graell
Fotografía: Lucía C. Pan
Edición: Álvaro Gago
Son: Sound Troop
Dirección artística: Alba Aguiar
Intérpretes: Francisca Iglesias Bouzón
Duración: 20:22
Formato: Digital
Diálogos: Galician

RETALLOS CHAIREGOS:
Autor: Benigno Mayán
Data: anos 60
Duración: uns 30'
O 90% das imaxes son de Vilalba:
- Paisaxes
- Feiras
- Persoas
- Edificios
- Construcións...

25 de mar. de 2019

Cinco séculos de nós

Redacción.-

O vindeiro xoves día 28 de marzo, Os Vilares será protagonista no Master avanzado de museos, arquivos e bibliotecas da UDC no campus de humanidades de Ferrol en Esteiro. Ás 16:00 proxectarase o documental e ás 18:00 teremos a conferencia sobre as pinturas murais da igrexa do S.XVI coa intervención do presidente da Lareira de soños, Antón Tenreiro, a museóloga Sonia Engroba e a restauradora Uxía Aguiar. Sigue a campaña para restaurar os frescos do século XVI de estilo gótico hispano-flamenco atribuidos ao Mestre de Parga e outro autor.

O próximo día 8 os alumnos do Máster introduciranse primeiro na parroquia a través do documental ENTRAR AOS VILARES e posteriormente as especialistas Sonia Engroba (museóloga) e a restauradora Uxía Aguiar entrarán co presidente da Asociación Socio-Cultural Lareira de soños Lareira de Soños no estudio pormenorizado destas importantes pinturas en risco de desaparición.
Descubertos en 1991 por unhas obras na igrexa, os frescos non recibiron ningún tipo de traballo de conservación nin mantimentone o deterioro ten avanzado até unha situación que si non se actúa de inmediato, pode levar á perda definitiva das pinturas.

O proximo mes seguiremos coa campaña repartindo dípticos nas misas da Pascua na popular Romaría dos Desamparados.

A asistencia ao Master o día 28 é libre e o mesmo será presentado pola coordinadora do mesmo, a profesora Raquel Díaz Seijas, á que agradecemos a acollida no máster e a apostanpola recuperación da história e o patrimonio.

Non me chames haiku, chámame Vilariña!

Antón Tenreiro Ferreiro. -

Díaz Castro vive, non é  ese poeta ao que lle adican as letras galegas e fica no limbo de dúcias de nomes para a honrosa listaxe de escritores protagonistas dun 17 de maio esquecidos ao ano seguinte. Sigue vivo en Xermolos, a entidade cultural máis importante da Terra Chá empeñada en convertir a súa casa na Casa da Xente con Alfonso Blanco Torrado, curtido en mil batallas de dignidade, termando dunha bandeira de utopías posíbeis. Díaz Castro sigue vivo porque os seus versos prenderon nos corazóns de novos bardos guitiricos, nimbos de luz inconformista que máis aló de soños institucionais, acreditan que a palabra, convertida en poesía, é o instrumento máis poderoso para mudar o mundo. Así, ese grupo de poetas, bautizados na Igrexa dos Vilares un 3 de Outubro de 2015 como NPG Nova Poesia Guitirica por Armando Requeixo no 25 cabodano do pasamento de Pepe do Vilariño, siguen sen desmaio catro anos despois, a facer actividades co poeta das cousas pequenas sempre como motor e inspirador das súas creacións.


Unha das máis orixinais e exitosas é o Certame VILARIÑAS, que non pretende ser un concurso poético senón unha canle de participación en forma de micropoemas que leve a dar nome propio a un xénero que ten adoitado unha descrición técnica fría (micropoema) como nome de pila, ou un termo importado do outro lado do mundo (HAIKU) para chamalos. O Vilariño dos Cregos nos Vilares, lugar de orixe do poeta e a referencia poética á "herba pequerrechiña" do seu poema Esmeralda, foron a fonte de inspiración das VILARIÑAS, ese símbolo do valor e importancia  das cousas pequenas, que tan ben ten ensalzado o poeta e que con só dúas edicións, xa teñen acadado un importante éxito de participación e popularidade, que mesmo ten sorprendido ao presidente da Real Académia Galega, Víctor Freixanes, que se ten declarado disposto a defender as VILARIÑAS como nome próprio para os micropoemas en galego, sabedor de que tan fermoso nome prenderá con orgullo, co paxariño da creatividade na cabeza, da figura da artista Viki Rivadulla, que as representa. Porqué renunciar a ter un fermoso nome para os pequenos poemas poemas cando a nosa língua ten capacidade danondo para nomear, e máis aínda candonde poesía se trata?Porqué recurrir a nomes doutras línguas ou a termos tan pouco poéticos como "micro-poemas tendo unha palabra tan agarimosa, como VILARIÑA? Como di André da Ponte outro grande poeta vilarego, "Fazer um poema longo requer de força dos braços: Uma Ilíada; escrever uma "vilarinha" requer uma força de concentração extraordinária... Sabemos que Matsuo Bashô escreveu essas "vilarinhas" com um rigor inigualável... Pois isso... Vivam as VILARINHAS!!!" de aquí en diante, a quen escriba ou recite un micropoema, e co maior dos respetos á creación nas outras línguas do mundo, nós temos nome próprio, así que, daquí en diante "Non me Chames Haiku, chámame VILARIÑA"!!!


20 de mar. de 2019

Os mellores monólogos de Carlos Blanco

Redacción. -

Difícil escoller pero Carlos Blanco decide revisar algúns dos seus máis coñecidos monólogos: As bravas da Arousa (Queres Kiwis?), A dobraxe porno, Galizara, As grandes frases das nosas avoas e avós...

60 minutos de risas garantidas, porque Carlos introduce ademais cada noite elementos de actualidade e improvisación. Carlos adapta, xoga, fai jazz coa palabra e resulta imprescindible nestes tempos onde a risa é algo máis que terapéutica. O mellor do mellor. Os monólogos escollidos de Carlos Blanco. 30 anos de traxectoria resumidos, barallados, disfrutados cada noite. Non recomendado a menores de 13 anos.

Sábado, 9 marzo, 2019 - 20:30

Teatro Pastor Díaz

Viveiro

3 de mar. de 2019

Manuel Lourenzo na Casa de Manuel María

Redacción. -

Este sábado, 23 de febreiro, ás 20 hrs, no auditorio da Casa-Museo Manuel María,Manuel Lourenzo subirase, máis unha vez, ao escenario. O prestixioso dramaturgo, director e actor forma parte do elenco de intérpretes da compañía Elsinor Teatro que representarán “O palco e as lúas”. Esta obra componse de catro pezas breves(Zanzíbar, Postulantes, Noite pecha e A terraza), que foron escritas polo propio Lourenzo. A entrada é libre e as persoas interesadas en asistiren poden reservar encontacto@casamuseomanuelmaria.gal

Manuel Lourenzo, vinculado ao teatro independente desde 1965 como director, actor, teórico, divulgador e grafista, fundou e impulsou grupos e compañías teatrais como O Facho, o Grupo de Teatro Circo, a Escola Dramática Galega, Teatro Luís Seoane, Club Teatral Elsinor e Casa Hamlet e ten unha extensísima e rica obra dramatica que iniciou en 1969 con “Romaría ás covas do demo” e que conforman, entre outras, “Veladas indecentes”, “A larva furiosa”, “Suite Artabria” ou “As dunas”. Foi premiado cospremios teatrais Abrente (1978), Teatro de Cámara Ditea (1985), Rafael Dieste (1996, 1999), Otero Pedrayo (2011), Álvaro Cunqueiro (2009, 2016), o Nacional de Literatura Dramática por “Veladas indecentes” (1996) e o Nacional da Cultura Galega de Artes Escénicas (2008). Desde mediados dos oitenta conta con papeis en obras audiovisuais diversas(curtametraxes, longametraxes e coñecidas series televisivas), as máis recentes Fariña e Serramoura.

21 de feb. de 2019

Homenaxe a Alfonso Blanco Torrado

Redacción. -

Alfonso Blanco Torrado recibirá a homenaxe e o agarimo de poetas locais no Día de Rosalía e na entrega dos premios de micropoesía das VILARIÑAS.

Será o vindeiro sábado 23 de febreiro ás 7 do serán na Escola Habaneira de Guitiriz na que o acto de entrega de premios do #CertameVilariñas2018, a #HomenaxeAAlfonsoBlanco e celebraremos tamén o #DíaDeRosalía.

Contaremos coa participación do homenaxeado Alfonso Blanco Torrado, @s poetas Luz Campello, Branca Villar, autora da escjltura que entregaremos a Alfonso, María Pereira, Xelo Teijido, Fátima Fernández, José André Gonzâlez Lôpes (André da Ponte) Emilia M.Fuentes, Pilar Maseda, a recentemente galardoada co premio Galicia das Artes Luz Darriba, a cantautora Sandra Tenreiro, as <Vilariñas> gañadoras Beatriz Dourado, Mila Villanueva e Cris Amoedo e as nenas Simona, Zeltia e Clara.

O acto será conducido polo poeta Moncho Bouzas, antigo componente do Batallón Literario da Costa da Morte e hoxe membro da NPG Nova Poesía Guitirica.

Alfonso Blanco será agasallado con unha obra escultórica da poeta da NPG de Labrada Branca Villar e as gañadoras do Certame de micropoesía recibirán as figuriñas <VILARIÑAS> acreditativas realizadas a man pola artista Viki Rivadulla.

A NPG Nova Poesía Guitirica rinde así homenaxe poética ao mentor de Xose María Díaz Castro e de novos poetas chairegos na entrega dos premios inspirados no Vilariño dos Cregos e nesas "herbas pequerrechiñas" das que nos falaba o poeta...e que mellor día que aquel no que honramos tamén á grade Rosalía de Castro.

O #CertameVilariñas2018 recibeu 199 micropoesías de casi un cento de poetas de toda Galiza e algunhas de Portugal, Asturies, Valencia e mesmo de Italia. 

O Vilariño de Diaz Castro eno seunpoema A Espada inspiraron este certame e o nome de VILARIÑAS para os micropoemas en galego, que están a gañar nome própio cada edición.

A entrada é libre e gratuita e posteriormente terá lugar unha cea no restaurante O Korreo ao prezo de 13 €uros. Poderán anotarse nos correos npggazeta@gmail.com, dosvilares@gmail.com ou en calquera das redes sociais da NPG ou Os Vilares lareira de soños até o día 20.

Presentación de `La conexión gallega´


Redacción.- O vindeiro venres 22 de febreiro, Perfecto Conde estará en Vilalba para presentar a edición de 2018 do libro `La conexión gallega. Del tabaco a la cocaína´, un exemplo de xornalismo de investigación que creou escola nos profesionais galegos da información dende 1991, ano no que se publicou a primeira edición. O autor estará acompañado neste acto por Moncho Paz, xornalista e presidente de Amigos de Prisciliano, e por Marisa Barreiro, presidenta do Instituto de Estudos Chairegos. A cita será na Casa da Cultura da capital chairega, a partir das 20:30 horas. 

La conexión gallega, del tabaco a la cocaína, do xornalista Perfecto Conde Muruais, foi un libro verdadeiramente pioneiro. A súa primeira edición foi publicada a finais de 1991 e o seu contido inspirou investigacións e interpretacións posteriores que non sempre seguiron os parámetros do rigor minimamente esixibeis e que ás veces incluso rozaron os límites da apropiación indebida e o do plaxio. Porén, o autor está moi satisfeito de que a súa obra servira para valorar e poñer ao día un fenómeno tan importante e controvertido como é o do narcotráfico galego, que na actualidade é obxecto de series de televisión e de todo tipo de exposicións mediáticas.

Perfecto Conde naceu en Xinzo (A Pontenova, Lugo) o 13 de abril de 1943. Estudou Filosofía e Letras en Santiago e Xornalismo en Madrid. Comezou o seu traballo de xornalista no desaparecido Diario SP de Madrid. Foi secretario de Redacción da revista Chan, que dirixía o histórico Borobó, e traballou para TVE, a BBC, a Televisión Française 1, a Radiodifusão Portuguesa, os semanarios Triunfo, Cambio 16, Gaceta Universitaria, Teima, Qué ou Tiempo e para os xornais La Región, El Progreso, Avui e El Periódico de Cataluña. Dirixiu a primeira redacción da Gran Enciclopedia Gallega, editada por Silverio Cañada. Foi o primeiro correspondente do xornal El País en Galicia, ata 1982, delegado do Grupo Zeta en Galicia ata 1984, e redactor do semanario Interviú, publicación na que exerceu os cargos de xefe de Investigación e redactor xefe de Sucesos ata 1995. De volta a Galicia, foi director da revista Gam e xefe de Comunicación do Concello de Ferrol. Rematou a súa carreira profesional como redactor do semanario A Nosa Terra. É autor dos seguintes libros: "Galicia, realidad y conflicto social" (coautor, 1978), "Galicia infinda" (1994) e "La conexión gallega, del tabaco a la cocaína" (1991, reditado en 2018). Traduciu ao castelán o libro de Anne Marie Thiesse "La creación de las identidades nacionales" (2010) e "La isla de Rocamir" de Jean Ray (1972).

18 de feb. de 2019

O xornalismo de Lamas Carvajal

Xosé Ramón Pousa.-

Hai persoas que, aínda sendo cegas, teñen unha clarividente visión de futuro. E o caso de Valentín Lamas Carvajal, un ourensán que devolveu ao idioma galego a condición de lingua apropiada non so para as relacións persoais senón para a comunicación escrita. En 1876, nun país onde o 95 por cento da poboación utilizaba unha lingua proscrita, cuns índices de analfabetismo tremendos, e unha poboación rural dominante,  Lamas Carvajal co seu “Tio Marcos da Portela”, fixo do primeiro xornal en galego un auténtico “best seller” que triunfaba en todas as feiras do país, imprimindo ata 4.000 exemplares, e prolongando por máis de 12 anos o seu éxito.

“O Tio Marcos”, un labrego con chispa, personaxe extraído do Padre Sarmiento,  era unha publicación popular, dirixida a eses sectores maioritarios na Galicia do século XIX, sen acceso a unha cultura non xa de elites, senón básica. Un xornal que conectaba perfectamente coas súas preocupacións como campesiños, sintonizaba cos seus intereses, e utilizaba a sátira máis descarnada e a parodia como elementos de rebeldía contra o caciquismo e, principalmente, na figura encarnada por Bugallal, nunha sociedade esmagada por un centralismo terrible. Sempre había un paisano que o mercase e ilustrase aos demáis coa seu lectura pública.

O salto de Valentín Lamas Carvajal cara unha publicación periódica en galego e de tal éxito, hai 150 anos, sorpréndenos hoxe mesmo. Nunha sociedade como a galega que superou boa parte dos seus problemas de atraso secular, pero que non é quen de dar o paso definitivo para a dignificación do idioma propio. Aínda hoxe carecemos dunha estrutura de medios e de publicacións impresas en galego con calado suficiente.

Aparte da súa labor poética, a experiencia xornalística de Lamas comezara anos atrás coa publicación da revista “La Aurora de Galicia”, coa súa implicación no semanario “El Heraldo Gallego” e posteriormente en el “Eco de Orense”. Seguro que este coñecemento interno dos medios, para un home que tiña mesmo que ditar os seus artigos -case sempre a un dos seus fillos que o formateaba para a imprenta-, serviu de preparación para o seu gran proxecto pioneiro da prensa galega. Estamos ante un ser comprometido co país, dotado dunha excelente visión como xornalista, que utiliza a súa facilidade versificadora e o seu sentido do humor para conectar cun público ávido de que, por fin, alguén lle de a razón, recolla os seus sentimentos e os reforce a través da letra impresa, na mesma lingua que eles falan e que poucas veces se materializa na escrita.

De Lamas Carvajal sorpréndenme moitas cousas. El utiliza a técnica xornalística da entrevista: preguntas cortas seguidas dunha resposta, para formular todo tipo de problemas e situacións coas que se atopa un labrego do século XIX, gobiado polas rendas, endebedado cos usureiros, abocado a unha vida imposible ou mesmo á emigración incerta cara América. Preguntas simples e respostas frescas que, coma os versos de Rosalía, quedaban nas mentes campesiñas e eran reproducidas unha e outra vez.

Como punto forte do seu proxecto xornalístico, Lamas introduce a peza por entregas, como acontecía nas mellores publicacións da época coa literatura de cordel, publicando como un cadernillo do “Tío Marcos da Portela” o “Catecismo do Labrego”, o primeiro éxito da literatura galega que coincide co momento de maior expansión do periódico. Novamente, Lamas Carvajal innova, utilizando con respecto e admiración a máis pura técnica eclesiástica da repetición de conceptos directos e fáciles de entender, como no Catecismo católico, de tanto calado popular. Iso si, dándolle unha dimensión civil, a un novo credo social que, como os dez mandamentos, habían de chegar con forza a unha Galicia irredenta.

Hoxe, na Galicia do século XXI, aínda temos que desprendernos de moitos prexuízos e aprender daquel cego ourensán de tan longa visión, aprendendo da súa humildade, da capacidade de conexión cos máis desaxidos, para dunha vez rematar un proxecto que 150 anos despois aínda está moi lonxe de ser realidade: Unha Galicia con medios propios e en idioma galego. Toda unha lección a de Lamas Carvajal.

7 de feb. de 2019

Día dos Medios en Galego

Redacción. -

Dende a Asociación de Medios en Galego (AMEGA) vende celebrando desde o ano pasado o Día dos Medios en Galego con todos os que utilizan a nosa lingua como vehículo principal de comunicación.

O día elexido foi o 7 de febreiro, co gallo da saída da primeira publicación realizada integramente en galego, O Tío Marcos da Portela, hai xa 122 anos. Un Día ratificado por unha declaración conxunta de todos os partidos con representación no Parlamento Galego. Un Día que serve de fío condutor para realizar as precisas campañas de sensibilización e concienciación sobre a necesidade de manter medios que manteñen viva e útil o noso idioma. 

O pasado sábado 2, celebrouse en Pontevedra a II Gala do Día dos Medios en Galego, coa presencia de Touriñán e Ugia Pedreira. Un evento, apoiado por diferentes administracións, que serviu de punto de apoio para o resto de actividades da asociación que fai súa a campaña #maisquepalabras.

A celebración deste Día vén lembrar que a unión de máis 80 medios é un potencial que se pode obviar ante o esquecemento das administracións. Máis 80 medios (moitos atopados por certo coa axuda da brava xente de agora.gal) en todos os formatos (radio, prensa impresa, prensa dixital, revistas, TV) e de todos os eidos (actualidade, cultura, deportes...)

MEDIOS EN GALEGO ACTIVO (Xaneiro 2019)
40 Nordés, 5FM, A Cuarta Parede, A Nova Peneira, A Voz de Vilalba, Ábretedeorellas, Adiante.gal, Ames Radio, Campo Galego, Canal Barbanza, Canal Rias Baixas, Código Cero, Crónica 3, Crónicas da comarca, Culturagalega.org, DiarioDeportivo.gal, Diario Liberdade, Disquecool, Galicia Confidencial, GCiencia, GZmusica, Historia de Galicia, Lugo Xornal, Lindeiros, Luzes, Mazarelos, Nós Televisión, Nova Fantasía, Novas da Galiza, Novas do Eixo Atlántico, O Dez, Ollaparo, O Sil.info, Palavra Comun, Ponte nas ondas, Pontevedraviva, Praza Pública, Que pasa na Costa, Radio Allariz, Radio Arzúa, Radio Burela, Radio Caldas, Radio Cerceda, Radio Culleredo, Radio Estrada, Radio Eume (As Pontes), Radio Fene, Radio Foz, Radio Lalín, Radio Melide, Radio Negreira, Radio Neria (Corcubión), Radio Nordés (Cadena Ser), Radio Oleiros, Radio Ordes, Radio Quiroga, Radio Redondela, Radio Roncudo, Radio Salnés (Cambados), Radio Tui, Radio Xallas, Radiofusión, Revista Feminista Andaina, Revista Feminista Revirada, Radio Morcego, Revista Orballo, Revista Pincha, Sermos Galiza, Sprintmotor, SurfGZ, Televinte Chantada, Televisión de Galicia, Tempos Novos, Teo Vivo, Terracha.xa, Vinte, Xornal de Lemos, Xornal da Mariña, Xornal de Vigo, Zona Press.

IV Encontro de Contraminacción

Redacción. -

A Rede contra a Minaría Destrutiva na Galiza ContraMINAcción1 está a organizar o seu IV Encontro, que se celebrará en Santiago de Compostela os días 16 e 17 de febreiro. Nesta cuarta edición, baixo o título “Impactos da minaría na Península Ibérica”, o evento transcende as fronteiras de Galiza ao invitar 14 organizacións e plataformas que se opoñen á actividade mineira en España e Portugal polas consecuencias negativas que esta ten no seu entorno2.

O IV Encontro de ContraMINAcción deseñou un programa de actividades abertas de acceso libre para toda persoa que queira participar. Así, durante a mañá do sábado 16 de febreiro, desenvolveranse tres mesas redondas no Museo do Pobo Galego: “Un regueiro de desastres contaminantes”, “Novo boom: a febre polo ouro e outras febres” e “Daquela que? Hai alternativas”. O domingo 17 de febreiro, asistiremos á estrea do documental “San Finx: a catástrofe de 1960”, dirixido por Irene Pin Basanta, que se proxectará na Casa do Matadoiro (praza do Matadoiro) a partir das 10:00 horas, tamén en Compostela.

Tecendo redes a nivel internacional contra a minaría
Un dos obxectivos principais deste evento será visibilizar as dimensións do boom mineiro na Península Ibérica e continuar a tecer redes entre os colectivos que se enfrontan á minaría insostible, destrutiva e produtora de refugallos dentro e fóra de Galiza. A causa do esgotamento progresivo dos recursos minerais do planeta e do crecemento exponencial do seu consumo, as prácticas mineiras están a ser cada vez máis agresivas co medio ambiente e os hábitats e sociedades afectadas. Isto está a implicar un aumento da sinistralidade, como demostran numerosos accidentes acontecidos nas últimas semanas como a rotura da balsa de lodos en Brumadinho, no Brasil; ou, en España, o derrubamento acontecido na mina Cobre Las Cruces, en Sevilla, que obrigou ao seu peche; ou o desbordamento das balsas residuais de Touro; feitos todos que se analizarán no encontro xunto coas invitadas e invitados. Trátase dunha problemática global que se está a agudizar cada vez máis e que, co ánimo de enfrontala con máis forza, xa propiciou, en anteriores encontros, a alianza dos colectivos que formamos parte de ContraMINAcción na Galiza con organizacións internacionais como Yes to Life No to Mining (YLNM). Agora, a través do IV Encontro agardamos poder reforzar esa rede a nivel peninsular.

Pódense seguir as publicacións e debates en redes sociais a través do cancelo #ContraMINA2019

1ContraMINAcción é unha plataforma galega que desenvolve actividades contra a minaría destrutiva na que estamos integradas 24 organizacións e colectivos da Galiza (http://www.contraminaccion.org/colectivos-que-formamos-a-rede/)

2Asociación de afectados por metales pesados (Cartagena), Coordinadora No a la Mina de Uranio (Salamanca), La Raya sin Minas (Valencia de Alcántara, Cáceres), No a la Mina en el Valle del Corneja (Ávila), No a la Mina en la Sierra de Ávila (Ávila), No a la Mina en la Sierra de Yemas (Ávila), No en mi Tierra (Zamora), Oro No (Asturias), Plataforma Ciudadana Sierra de Morón (Sevilla), Plataforma Sierra de Gata Viva (Cáceres), Salvemos la Montaña (Cáceres), Salvemos las Villuercas (Cáceres) e Unidos em Defesa de Covas do Barroso UDCB (Portugal).

6 de feb. de 2019

Un Xermade de libro

Antón de Guizán. -

O Ministerio de Cultura vén de conceder recentemente e por cuarta vez (as tres últimas consecutivas) o Premio María Moliner á Biblioteca Municipal de Xermade polas súas campañas de animación á lectura e pola xestión da biblioteca. Catro premios e deles tres seguidos nos últimos tres anos, non son casualidade, e si telos gañado representa un mérito en si mesmo, que tal feito aconteza nun pequeno concello do rural chairego de apenas 1.700 habitantes, o recoñecemento acada un grande valor. 

O premio valora "a claridade, a orixinalidade e innovación, as boas prácticas na labor bibliotecaria, a planificación e a viabilidade dos proxectos".

Concellos da contorna, máis grandes e dotados económicamente, esquecen ou teñen nun segundo plano a súa aposta polos libros, o fomento da lectura nas idades máis pequenas e en definitiva a aposta pola cultura desde o máis básico, os libros e os lugares onde achegarse a eles, as bibliotecas.

En tempos nos que as televisións e as redes sociais enchen o tempo e as cabezas dos nosos rapaces de cultura-lixo de consumo rápido, que unha localidade do rural castigada pola perda poboacional, o abandono de explotacións, o avellentamento da veciñanza, e as malas perspectivas de futuro siga a apostar polo mantimento dunha biblioteca pública e que esta sexa recoñecida a nível de estado, non deixa de ser um feito importante á vez que sorprendente e do que debemos sentirnos fachendos@s.

Xermade mantén no centro da capital do concello un fermoso edificio no que María González Cabarcos, a súa responsábel, fai verdadeiros milagres para manter e dar uso, facendo deste templo da lectura o lugar máis salientábel deste pequeno municipio, que leva anos a ser coñecido (e recoñecido) no estado por algo tan prestixioso como é a aposta polos libros e a cultura.

Máis aló de grandes eventos para as galerías mediáticas, de apostas puntuais e desfile de figuras, a Biblioteca de Xermade amosa un traballo contínuo e "silencioso" digno de admiración e respeto que deberían seguir no noso rural e mesmo algunhas importantes vilas, carentes de biblioteca nalgúns casos ou desorganizadas e mal dotadas noutros. A biblioteca de Xermade, ademais de incrementar o seu fondo cos 1.700 euros do premio, gaña cada ano o seu dereito a seguir existindo e demostra que as bibliotecas teñen que ter un espazo, máis necesario que nunca no noso rural, e que tal e como os nosos emigrantes entenderon a comenzos do pasado século que o futuro pasaba pola cultura construíndo escolas no noso rural, hoxe sigue a ser a cultura a maneira de sair do atraso mantendo e mellorando as bibliotecas onde existen e creando outras aló onde non hai. Moitas das escolas indianas abandonadas ou pechadas terían un grande destino albergando centros sociais e bibliotecas, recuperandoas e dándolles vida novamente, convertíndose en centros de convivencia arredor da cultura, os libros, actividades e xuntanza.

O exemplo está aí ao lado e a persoa na que asesorarse, tamén, chámase María González Cabarcos. Vaian desde aquí os parabéns para ela, a biblioteca e un concello "de libro" chamado Xermade.


5 de feb. de 2019

Clube de lectura Manuel María

Redacción. -

Este sábado, día 2, ás 18,30 hrs, o Clube de Lectura da Casa-Museo Manuel María retoma a súa actividade coa presenza de Xabier Quiroga. As súas últimas obras, “Izan o da saca” (2015) e “Zapatillas rotas”(2014, Premio da Crítica), serán obxecto de análise por parte das participantes desta actividade.
O Clube de Lectura da Casa-Museo Manuel María iniciou a súa andaina hai case un ano e desde entón “A arte de trobar” de Santiago Lopo; “Os nenos da variola” de María Solar; “Instrucións para tomar café” de Manuel Núñez Singala; “A nena do abrigo de astracán” de Xabier P. Docampo;“Confusión e morte de María Balteira” de Marica Campo e “Ardalén” de Miguelanxo Prado foron analizadas e comentadas nas diferentes sesións que celebraron

31 de xan. de 2019

As mentiras institucionais provinciais

Antón de Guizán. -

A Asociación Sociocultural Lareira de soños dos Vilares leva máis de catro anos loitando para salvar as pinturas murais da igrexa parroquial, de estilo gótico hispanoflamenco de grande valor histórico artístico, datadas no século XVI e descubertas en 1991.


Coa campaña V SÉCULOS DE NÓS /FRESCOS DOS VILARES


#SalvemosOsFrescosDosVilares


e catro anos de infrutuosa insistencia, de falsas promesas, de reunións, visitas, e algunha iniciativa parlamentar, o máis sorprendente foi a resposta (trás varios intentos) da Deputación Provincial de Lugo aos requerimentos da oficina da Valedora do Pobo. Alegou o organismo provincial que non financian obras privadas, neste caso, propiedade da igrexa cando todos sabemos que non é certo e ademais temos probas nos Vilares co financiamento (a través dun convenio) da restauración dunha palleira privada (50.000€) fronte á casa de Diaz Castro.


Pero como as hemerotecas son tozudas, e un simple sondeo de Google déixanos unha listaxe nada desprezábel de obras acometidas en templos relixiosos e arredores con cartos da Deputación Provincial de Lugo, en solitario ou con convenios nos últimos anos, algunhas das cais deseño abaixo:


En Labrada, Guitiriz, acometeronse obras para sacar as humidades da igrexa por valor de 12.000€, e nese mesmo ano, tamén se aportaron fondos para a de San Facundo de Ribas de Miño en Paradela.


En 2015, a Deputación de Lugo interviu na igrexa de San Mamede de Vilasouto, no Incio, con100.000€, tamén coa cuberta da capela de Lousada con 68.000€, na capela de San Antón de Momán con 12.000€, na cuberta da igrexa de San Pedro de Candia con 20.546€, o retábulo de Santa María de Vián na Pastoriza, 15.000€, Santa Eulalia de Bóveda 106.187€ oubo retábulo da igrexa de Meira con 42.000€. por poñer algúns exemplos.


Xa no pasado ano, aportou 10.000€ ao retábulo de Bazar, 80.000€ para a igrexa de Celeiro, 8.000€ para un muro na de Santa María de Sabadelle en Chantada e ten aprobados para este ano investir 46.000€ para o acceso á igrexa da Cova no Saviñao.


O acordo aprobado pola Comisión de Cultura do Parlamento Galego no que o PSOE se abstivo (o PSOE goberna en Guitiriz e na provincia) plantexa acometer a restauración entre as distintas partes implicadas, Diócese, Concello, Deputación e Xunta de Galicia, que xa ten encargado a redacción do proxecto definitivo.


O posicionamento do Concello e da Deputación Provincial, deixa moito que desexar en canto á implicación para salvar estas importantes pinturas tendo en conta que están no seu concello e provincia, algo dificilmente entendíbel desde calquera punto de vista.


Pero que os argumentos do seu pasotismo e falta de implicación se basen en mentiras, soa a escusas de mal pagador, e máis grave resulta cando o custe da restauración entre partes resulta unha cifra facilmente asumíbel polas partes tendo en conta a importância de evitar a perda destes importantes frescos despois de cinco séculos de existencia.


Agardemos que rematada a redacción do proxecto, Deputación, Concello, Diocese e Xunta, deixen de lado diferencias e poñan por diante de intereses de parte a salvación das pinturas, un ben patrimonial de grande importancia na Terra Chá e na provincia, desde o punto de vista cultural e turístico.


Porque as paredes da nosa igrexa, gardan importantes tesouros, e son V SÉCULOS DE NÓS.


Salvemos os frescos dos Vilares.

Gala dos medios en galego

Redacción. -

Pontevedra é a cidade escollida pola Asociación de Medios en Galego (AMEGA) para celebrar a súa II gala. O evento serve de aposta por un futuro no que o uso da lingua galega se faga efectivo en tódolas temáticas abordadas dende os medios e faino na conmemoración da saída á luz do xornal O Tío Marcos da Portela, o 7 de febreiro de 1876. Así o lembrou o presidente da Asociación de Medios en Galego, Henrique Sanfiz, que engadiu que o Parlamento de Galicia fixo unha declaración institucional para establecer precisamente esa data de saída do xornal como o Día dos Medios en Galego.

Henrique Sanfiz fixo unha invitación a compartir esa celebración acompañado de Alberto Oubiña, concelleiro de Normalización Lingüística do Concello de Pontevedra, e Xosé Leal, responsable de Cultura na Deputación de Pontevedra. Ambas administracións respaldan a gala de AMEGA, que ademais contará coa presenza de Touriñán. Será unha oportunidade de disfrutar do seu humor, pero tamén da música de Uxía Pedreira. Polo demais, alí estarán representantes da Asociación Cedofeita, Anxos Sobriño, de Cotenol, e Kiko da Silva, en representación do eido da banda deseñada, entre outros. O evento pecharase coas intervencións de secretario xeral de Política Lingüística da Xunta, Valentín García, e do alcalde de Pontevedra, Miguel Anxo Fernández Lores.

En definitiva, a II Gala dos Medios en Galego servirá para animar a outros medios a utilizar o galego e así o reclamaron tanto Alberto Oubiña como Xosé Leal. Para o concelleiro de Normalización Lingüística de Pontevedra a existencia de medios en galego ten tres vertentes: a cultural, a informativa e a de creación de emprego. Xosé Leal lembrou que é fundamental o apoio das administracións aos medios en galego para dar, asegurou, “unha situación de normalidade a unha aposta” que cre que ten que ser clave tanto na empresa privada como na pública. En definitiva, é unha aposta clara por “dar normalidade á lingua” en tódalas seccións dos medios de comunicación.

En canto a gala, comezará ás 12 horas no Pazo da Cultura de Pontevedra. Para asistir é necesario recoller invitación. Estas estarán dispoñibles a partir das once da mañá deste xoves 31 na Alcaldía do Concello de Pontevedra e no Museo de Pontevedra. Quen queira recollelas en horario de tarde poderá facelo a partir das 18 horas deste mesmo xoves na Librería Paz, na Rúa Peregrina.

AMEGA
A Asociación de Medios en Galego está formada por prensa, diarios en internet e radios. Na actualidade son 40 os que forman parte do colectivo. Dende a Asociación resaltan que o uso de internet abarata a producción e por iso cada vez son máis os que utilizan este vehículo para informar na nosa lingua.

Música ao natural en Rábade

Redacción. -

O dúo Brigada Bravo&Díaz, formado polo  zanfonista  Germán Díaz e o guitarrista Antonio Bravo, cumpre xa unha década de colaboración intensa, froito da cal editaron dous traballos discográficos:

“Músicas populares de la guerra civil española”, inspirado no  cancionero de Luís Díaz Viana “Canciones populares de la guerra civil”-este traballo foi seleccionado entre os mellores discos do ano por revístaa Cadernos do Jazz e entre os  top 10 pola revista xaponesa Jazz Tokio-

“Músicas populares de la Gran Guerra”, baseado nun fondo de dixitalización de cilindros de cera, cedido pola Universidade de  California.

O dúo decántase por especializarse en músicas compostas durante conflitos bélicos, atraídos polos incribles fondos  fonográficos que se conservan e pola proxección emocional das músicas compostas en tan duras circunstancias.

Agora preséntannos o seu novo espectáculo “Músicas en Guerra” onde nos ofrecen un repertorio composto por músicas da guerra civil española, e da primeira e segunda guerra mundial. Un directo  palpitante onde, ademais de escoitar a guitarra e a  zanfona, o público poderá gozar de instrumentos mecánicos de máis dun século de antigüidade como a  rollmónica cromática, a caixa de música  programable ou  fonógrafos,  combinados cos  loops en directo e novas tecnoloxías.

“Músicas en guerra” é un concerto sorprendente onde Antonio Bravo e  Germán Díaz deixan constancia unha vez máis do seu bo entendemento no escenario. Un espectáculo que non deixa a ninguén indiferente e apto para todos os públicos.

Os concertos fináncianse coa colaboración do público. Aportación recomendada: 10 euros (nenos gratis)

Os organizadores animan a levar algo de comer e de beber para compartilo nunha cea distendida cos músicos logo do concerto.

29 de xan. de 2019

"Radio Bulebule" na Casa Museo Manuel María

Redacción. -

Paco Nogueiras estará este sábado, 26 de xaneiro, ás 18 horas, na Casa-Museo Manuel María, co seu traballo musical “Radio Bulebule”.

O medio radiofónico é o inspirador deste espectáculo recollido tamén nun libro-CD composto de doce cancións en que a modo de programación dunha peculiar emisora non faltan a sintonía de entrada, a axenda cultural, o faladoiro, o magazine de variedades, a música, as noticias, o deporte, a previsión metereolóxica…

Paco Nogueiras convidará ás persoas que se acheguen a participar e a vivir en directo dunha radio itinerante, ambulante e cantante, chea de colorido e expresividade, e con composicións e melodías de ritmos modernos, pegadizos e bailábeis.

O espectáculo está recomendado para nenas e nenos entre os 5 e os 11 anos e as súas familias e as persoas interesadas en asistir poden reservar a entrada a través do seguinte correo:contacto@casamuseomanuelmaria.gal

23 de xan. de 2019

Presentación do Caderno do IESCHA


Redacción. - O Instituto de Estudios Chairegos “Pena do Encanto” (Iescha) organiza para o vindeiro venres 25, ás 20:30 horas, o acto de presentación do Caderno nº 9, que conta coa financiación da Deputación de Lugo, dentro do convenio suscrito por ambas entidades para o ano 2018. Intervirán no acto, Orlando Viveiro Veiga e David Fernández Fraga, autores de senllos traballos do Caderno; Eduardo Vidal Baamonde, deputado provincial, e Marisa Barreiro Mejuto, presidenta do Iescha.

O número 9 do Caderno está dedicado a Ramón Chao, in memoriam, e abre co limiar de Marica Campo que nos adentra de forma brillante no contido do mesmo. O xornalista vilalbés Moncho Paz glosa a figura de Ramón Chao no seu artigo “Ramón Chao: Bosquexo dun rebelde”, ilustrado con numerosas fotografías sobre o a vida do escritor. Coñeceremos un pouco mellor ao polifacético vilalbés Lois Peña Novo grazas á pluma do historiador Ramón Villares, no seu artigo “Lois Peña Novo, corresponsal na súa terra”. 

Pola súa banda, o mestre David Fernández Fraga colabora neste Caderno cun completo traballo titulado “Memorias da parroquia de Somede-Oleiros”. Paulo Naseiro escribe sobre “Modesto Ciruelos. Un artista de vangarda no Instituto Manuel Murguía de Vilalba”. O investigador Xosé Ramón Ermida Meilán, fálanos de “Os asasinos de Hipólito Veiga. Unha achega ao estudo dos vitimarios na Terra Chá”. Orlando V. Veiga continúa colaborando no Caderno con estudos sobre o patrimonio. Nesta ocasión sobre “O patrimonio da auga no Río Miño”.

Tres habituais colaboradores do Caderno, Fernando Arribas Arias, Xosé Manuel Blanco Prado e Mario Saavedra Pérez, escriben sobre a “Ruta dos cruceiros da Terra Chá. Roteiro do Concello de Xermade”. No capítulo de recensións, Sabela Filgueira Tenreiro dános conta do libro de Manuel Roca Cendán, “O soño do desenvolvemento de Galicia. Un paseo pola nosa economía con Lois Peña Novo”. Pola súa parte, Xosé M. Felpeto Enríquez escribe sobre o libro de Manuel Ferreiro “…de cando as pedras falaban”. Ambolos dous libros foron editados polo Iescha.

Na sección de obituarios, o escritor Paco Martín lembra ao tamén escritor chairego Xabier Puente Docampo, e Antón Baamonde, pola súa parte, trae a lembranza de Manuel Fraga Rey “Lito”. Pecha o Caderno, como é habitual, a sección de fotografías antigas, Tal como eramos, que acada a edición IX de Vilalba e a V de Guitiriz.

22 de xan. de 2019

Adeus ao "Gallego Fernández"



Moncho Paz.- O xeneral e heroe da República de Cuba, José Ramón Fernández Álvarez, coñecido popularmente na illa como "Gallego Fernández" e un dos dirixentes históricos da Revolución máis lonxevos, finou no día de onte aos 95 anos na Habana, segundo informou o xornal Granma. Fernández renovou a súa acta de deputado á Asemblea Nacional nas eleccións celebradas en 2018 e tamén era asesor do presidente dos Consellos de Estado e de Ministros do país caribeño, así como integrante do Comité Central do Partido Comunista de Cuba (PCC).

Fillo de emigrantes asturianos, naceu en Santiago de Cuba en 1923. A partir do golpe de Estado de Fulgencio Batista en 1952, participou en diversas actividades e movementos conspirativos ata a súa detención en 1956. Xulgado en Consello de Guerra, foi condeado a prisión e estivo na cadea ata o triunfo da Revolución, o 1 de xaneiro de 1959. Foi ascendido capitán en 1959, a comandante en 1961 e a xeneral de brigada na reserva en 1996.

Como membro das Forzas Armadas Revolucionarias destacou na defensa da illa contra o desembarco norteamericano en praia Girón, que tivo lugar en 1961 como tentativa de invasión de Cuba por parte de Estados Unidos, e que provocou a crise da Baía de Cochinos. José Ramón Fernández foi deputado na Asemblea Nacional do Poder Popular dende 1976 ata o seu pasamento e asumiu a vicepresidencia do Consello de Ministros de Cuba dende 1978 ata 2012.

Tiven a oportunidade de coñecer persoalmente ao “Gallego Fernández” en 1991, durante a miña primeira viaxe a Cuba como enviado especial. Impresionoume moito a súa presenza e o respecto e admiración que lle profesaban os seus colaboradores que, de xeito unánime, loubaban a súa traxectoria e o importante papel que desenvolveu na súa longa etapa como ministro de Educación (1972-1990). Na fotografía, estamos xuntos durante unha recepción oficial á prensa no Pazo da Revolución, o 9 de novembro de 1991. 

Como político comprometido con Galicia e con Asturias, a súa figura foi determinante nas relacións do Goberno cubano con ámbalas dúas comunidades, o que demostrou en moitas ocasións, especialmente na organización da visita institucional de Fidel Castro a Galicia en 1992, para coñecer a terra dos seus devanceiros. Como consecuencia deste compromiso co norte peninsular, en 2009 concedéuselle a Medalla de Ouro de Asturias, mentres que en 2004, durante a súa derradeira viaxe a España, recibiu o título de Fillo Predilecto de Oviedo, que lle fora concedido no ano 2000.
_____________________
Foto: Tito Diéguez (El Progreso)

7 de xan. de 2019

Vídeo e tríptico dos frescos d'Os Vilares

Redacción. -

A Asociación Sociocultural Lareira de soños dos Vilares vén de editar un video-spot de un minuto e medio de duración e un tríptico divulgativo sobre as pinturas murais da igrexa do século XVI de estilo gótico hispano flamenco.

Vídeo e tríptico súmanse a outras iniciativas para tentar restaurar esta xoia pictórica e dar a coñecer as súas características e valor histórico e artístico.

Ámbalas traballos foron deseñados polo técnico audiovisual Antón Figueira e a museóloga Sonia Engroba. Esta última participará tamén como ponente na xornada dun mestrado da UDC no campus de humanidades de Ferrol sobre museos, arquivos e bibliotecas coa restauradora Uxía Aguiar arredor dos Frescos dos Vilares o 31 de xaneiro.

O vídeo está xa a circular pola redes sociais e o tríptico será distribuído na propia igrexa, e locais e comercios próximos desde principios do próximo ano 2019.

Encargado xa por Patrimonio o proxecto definitivo da restauración, seguimos a traballar para que se contraten tamén os traballos e salvar así estas importantes pinturas.

A campaña ten como lemas:

#SalvemosOsFrescosDosVilares

O logo da campaña ten un gravado da artista Viki Rivadulla como imaxe pública.

27 de dec. de 2018

Presentación de 'Santuarios da Terra Chá'

Redacción. -

O Instituto de Estudios Chairegos “Pena do Encanto” (Iescha), organiza para o vindeiro venres, día 28 de decembro de 2018, ás 20:30 horas, o acto de presentación do libro SANTUARIOS DA TERRA CHÁ, do que é autor XOSÉ MANUEL BLANCO PRADO. Este libro foi publicado recentemente polo
Iescha, e contou coa financiación da Deputación de Lugo, dentro do convenio suscrito por ambas entidades para o presente ano 2018.
Intervirán no acto, o propio autor do libro, Xosé Manuel Blanco Prado; o escritor e divulgador do patrimonio arqueolóxico, Fernando Arribas Arias, e o vogal do Iescha, Xosé M. Felpeto Enríquez.

Esta obra ten como obxectivo prioritario dar a coñecer dende unha óptica actual e obxectiva todos os santuarios da bisbarra chairega. Pretende ser unha guía, explicada e interpretada, deste fenómeno relixioso de carácter popular. Esta pretende servir de elemento conductor a todas aquelas persoas, que por diferentes circunstancias seguen acudindo a estes centros rectores de sacralidade na procura de acougo aos seus problemas.

JOSÉ MANUEL BLANCO PRADO.- É licenciado en Filosofía e Letras e doutor en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi profesor numerario de Filosofía no I.E.S. Xoan Montes de Lugo.

Colabora con temas relacionados coa antropoloxía, etnografía e historia en distintos boletíns e revistas culturais.

Realizou as seguintes obras: As Romaxes da Terra Cha, Lugo, 1982. Religiosidad popular en el Municipio de Begonte, Lugo, 1991. Exvotos e rituais nos santuarios lucenses, Lugo, 1996. É coautor tamén de diversos libros, entre os que citaremos Cruceiros, Cristos e Cruces de Muras, 2009, e Cruceiros de Vilalba, 2011 (ambos, publicados polo Iescha).

Levou a cabo varias exposicións sobre o Entroido na provincia de Lugo no Museo provincial de Lugo; no concello de Riotorto (Lugo); no I.E.S. “Ricardo Basanta Silva” de Vilalba (Lugo), e no Mesón do Forno (Lugo).

Ata o intre actual acadou as seguintes distincións: coautor do IX Certamen Literario de la Tierrallana (1972). Premio de periodismo “Manuel Mato Vizoso” (Concello de Vilalba), no ano 1982. Coautor do premio de periodismo “Manuel Mato Vizoso” (Concello de Vilalba), no ano 1984. Coautor do Premio “Cal da Loba”, no ano 1999.

25 de dec. de 2018